Rondje IJsselmeer: ook tegenwind genieten

Rondje IJsselmeer: ook tegenwind genieten
© Foto Henk Groenewoud
Vuurtoren De Ven tussen Enkhuizen en Andijk.

Dit is een tocht voor doortrappers. Om lekker uit te waaien. Geniet op het zadel van oud en nieuw, van water en land, van voor- en tegenwind. Een rondje IJsselmeer, nog geen 215 kilometer. Prima te doen op één dag. Te gortig? Bang voor een zere kont? Niet wanhopen.

Route: Rondje IJsselmeer, 211 km. Kan in delen worden opgedeeld

Start- en eindpunt: Enkhuizen, NS-station

Horeca- en slaapgelegenheden onderweg: legio

Meer info: gedetailleerde gids ’Zuiderzeeroute; rondje IJsselmeer’, vernieuwde uitgave 2016, uitgeverij Buijten & Schipperheijn, Amsterdam. Samengesteld door Diederik Mönch. Prijs gids 17,50 euro.

Nog meer info: www.buijten.nl/zuiderzee

De tocht voert door veel rijke plaatsen en is moeiteloos op te knippen. Legio overnachtingsmogelijkheden in Zuiderzeestadjes als Enkhuizen, Medemblik, Hindeloopen en Stavoren.

Deze en andere monumentale stadjes herinneren aan de gloriedagen van de Hanze en de Gouden Eeuw. De tocht is een reis door de tijd. Een avontuur waarin de fietser door vele eeuwen glijdt. Met steeds zicht op het natte hart van Nederland.

Flevomeer

De Romeinen kenden dit hart als het Flevomeer. Middeleeuwers spraken over Almere. De oudste vermelding over de Zuiderzee dateert van 1340. Met het dichten van de Afsluitdijk in 1932 ontstond het IJsselmeer.

De monstertocht begint in Enkhuizen. Verder dan hier gaat de trein niet, da’s makkelijk. De bruine vloot van de florerende chartervaart brengt je hier onmiddellijk in de juiste stemming. Enkhuizen is een lieflijk VOC-stadje. De Oosterdijk langs het water volgend komt vuurtoren De Ven uit 1700 steeds dichterbij. Tot 1809 was ’s nachts een steenkolenvuur op de toren een baken voor schippers.

Waterfabriek

De waterfabriek bij Andijk is belangrijker dan je denkt. Voor anderhalf miljoen Noord-Hollanders wordt IJsselmeerwater hier drinkwater. Toe aan een stop? Stap af bij het Nederlands Stoommuseum in gemaal De Vier Noorder Koggen bij Medemblik.

Op de Zuiderdijkweg en ongemerkt de Noorderdijkweg op weg naar Den Oever maak je kennis met het nieuwe landschap. Als grootste Zuiderzeepolder viel de eindeloze Wieringermeer droog in 1930. De Afsluitdijk wacht grote veranderingen. Zo krijgt deze waterstaatsicoon aan de IJsselmeerzijde een peperdure vismigratierivier. Geniet dus nog even van de sobere aanblik.

Keramische industrie

Binnen de eerste tachtig kilometer is Makkum bereikt. Potten, tegels en dakpannen gaan daar niet meer de hele wereld over. Er is nog wel enige keramische industrie.

De Zeedijk voert landinwaarts langs Workum naar Hindeloopen. Deze Friese Elfstedenstad beleefde in de zeventiende eeuw haar eerste bloeitijd. Commandweurs (rijke schippers) lieten hier deftige huizen bouwen. Na een expositie in 1878 op de Wereldtentoonstelling in Parijs groeide ’Hylpen’ uit tot een levendig stadje van klederdracht en schilderwerk.

Heimwee

Stavoren oogt jong, maar is stokoud. Het watersportcentrum kreeg in 1060 stadsrechten en is een van de oudste stadjes van Nederland. Wie onweerstaanbare heimwee heeft, kan hier afsnijden. Op Enkhuizen is een veerdienst. De overtocht van 25 kilometer duurt anderhalf uur.

Al van verre is het Rijsterbos te zien. Dit landgoedbos tussen Bakhuizen en Oudemirdum is aangelegd in de zeventiende eeuw. De Sondelerdijk biedt ruim zicht op een imponerende stenen pijp. Dit is de schoorsteen van het Ir. Woudagemaal in Lemmer. Dit stoomgemaal in Amsterdamse Schoolstijl uit 1920 is werelderfgoed.

Speeltuin

De tocht door de Noordoostpolder (drooggelegd in 1942) leidt door de dorpen Rutten, Creil en Espel. De jonge Flevopolders waren een speeltuin voor landinrichters, sociologen en stedenbouwkundigen. Dorpen, huizen en boerderijen moesten naar het ideaalbeeld worden geschapen. Of dat gelukt is? Oordeel zelf, tijd genoeg.

Urk biedt beschutting. Ervaar op het vroegere eiland de ’ginkies’, de hellende stegen in het hart van het uitnodigende vissersdorp.

Maxima-centrale

Op weg naar Lelystad blijven we vlak langs het water. Dit traject geldt als het landschap van de 21ste eeuw. Met windmolens in het water en een buitendijkse energiecentrale. Windpark Irene Vorrink is aangelegd in 1997, de nieuwe Maxima-centrale is in 2010 in bedrijf gesteld. De Houtribdijk van Lelystad naar Enkhuizen verdeelt sinds 1976 de vroegere Zuiderzee in IJsselmeer en Markermeer.

Het laatste stuk van onze reis biedt volop ruimte voor leuke weetjes. Meer dan zevenhonderd vliegtuigen zijn in de Tweede Wereldoorlog neergestort in het IJsselmeer. Bij het droogvallen van het nieuwe land zijn er 160 toestellen geborgen.

Scheepswrakken

Nog zo’n feit, Enkhuizen is er nog niet. In het ingepolderde deel van het IJsselmeer kwamen liefst 435 scheepswrakken tevoorschijn.

Al die aantallen leiden mooi af. Je vergeet dat je nog steeds trapt.

Wil je niks missen van Noordhollands Dagblad? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws