Oversterfte blijft onverminderd hoog: ruim 14.000 extra doden in 2022 en meer sterfte in alle leeftijdsgroepen

Annemarie de Jong
Amsterdam

In Nederland gingen vorig jaar 14.500 mensen meer dood dan verwacht. Daarmee is 2022 het derde jaar op rij met oversterfte. In alle leeftijdsgroepen overleden meer mensen.

Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In heel 2022 was de oversterfte hoog. Alleen in de eerste drie maanden was er geen oversterfte. Half maart begon een griepepidemie die dertien weken duurde. Sindsdien was er in vrijwel elke week oversterfte.

In alle leeftijdsgroepen stierven meer mensen dan verwacht. De oversterfte was het laagst onder vijftig- tot 65-jarigen (7 procent) en het hoogst onder mensen jonger dan vijftig (13 procent). Onderzoeker Ruben van Gaalen van CBS heeft daar nog geen verklaring voor: ,,Het gaat om een relatief klein aantal, maar het is wel opmerkelijk. Het zijn vooral veertigers. We moeten daar nader naar kijken. Nog niet alle doodsoorzaken hebben we binnen.”

(Tekst gaat door onder de infographic)

Recordmaand

In november gingen ongeveer 1.400 mensen (10 procent) meer dood dan verwacht en in oktober bijna 1.800 (16 procent). Maar recordmaand is december, waarin ruim 3.100 mensen meer zijn overleden dan verwacht; een oversterfte van ruim 24,5 procent.

De rekenmeester van het CBS vermoedt dat de griepepidemie vanaf half december én corona een rol spelen. „Sterftepieken vallen samen met hoge aantallen coronavirusdeeltjes in het riool. Ook was er weer een stijging te zien in het aantal Covid-19 gerelateerde ziekenhuisopnamen.” In het tweede en derde kwartaal was de oversterfte overigens iets hoger dan de coronasterfte. ,,Er liggen nog puzzelstukjes.”

Lees ook: Waarom gaan er nog steeds meer mensen dood dan verwacht? Experts zijn bezorgd: ’Indicatie dat er echt iets misgaat’

Meer vrouwen

In 2022 was de oversterfte onder mensen die 24-uurszorg ontvingen, zoals bewoners van verpleeghuizen of gehandicaptenzorginstellingen, hoger dan onder de rest van de bevolking. Ook stierven er vooral meer vrouwen dan verwacht (elf procent hoger, onder mannen acht procent). Een boosdoener kan volgens Van Gaalen griep zijn. ,,Bij een griepepidemie overlijden meer ouderen en dat zijn vaker vrouwen.”

De oversterfte was vorig jaar een fractie lager dan in coronajaren 2020 en 2021, maar een stuk hoger dan in griepjaren 2015 en 2018. In 2020 en 2021 viel de oversterfte grotendeels samen met de coronasterfte, er was toen amper griep.

De oversterfte verschilt per GGD-regio. Koploper is Flevoland (17 procent) en hekkensluiter is Gooi en Vechtstreek (1 procent). De oversterfte bleef ongeveer gelijk in Noord-Holland (7,8 procent) en Zuid-Holland (7,9 procent), waar de meeste Nederlanders overlijden.

Fatale valpartijen

In 2022 overleden 170.000 mensen. Tot en met september (informatie over doodsoorzaken loopt achter) bezweken er 6477 aan Covid-19. Aan hart- en vaatziekten stierven wat minder mensen dan in 2021. Er stierven meer mensen een niet-natuurlijke dood. Dat werd vooral veroorzaakt door fatale valpartijen. ,,Een val uit of rond bed, of op weg naar de douche; dat neemt al jaren toe.”

De belangrijkste doodsoorzaken zijn kanker en hart- en vaatziekten. De levensverwachting steeg na een coronadaling iets naar 83,1 jaar voor vrouwen en 80,1 voor mannen.

Meer nieuws uit Uitgelicht

Meest gelezen