Stichting Babel zoekt de Zaanse cultuur aan de hand van iconische gebouwen

Nanine Carree schrijft haar ideeën over de Verkadefabriek op een post-it.© Foto Cees Hartman

Bas Beekman
Zaandam

In broedplaats De Hellema werd dinsdagavond gesproken over Zaanse cultuur. Aan de hand van vijf iconische Zaanse gebouwen gingen aanwezigen met elkaar in gesprek over de rol en het behoud van cultuur in de Zaanstreek. „We willen de tijdgeest vangen.”

Als in een komedieclub staan de ronde tafeltjes met daarnaast twee klapstoelen opgesteld richting het podium. De tientallen bezoekers kijken met een kop koffie - en hier en daar een glas wijn - naar de bescheiden verhoging naast het scherm waarop de eerste slide van de diavoorstelling over Zaanse iconen staat afgebeeld.

Het zijn niet alleen de ’usual suspects’ die vanavond centraal staan. Ja, de gerenoveerde Verkadefabriek komt aan bod, maar verder zijn de locaties voor een buitenstaander niet direct herkenbaar als Zaans. Wijk ’t Kalf, De Groote Weiver, A8erNa (de open ruimte onder het viaduct in Koog aan de Zaan) en het Triascollege zijn door architectuurplatform Babel bestempeld als Zaanse Iconen. Alle vijf staan ze voor een stuk Zaanse cultuur. Aan de aanwezigen de taak om te bepalen wat deze plekken betekenen voor de Zaanstreek en hoe ze die rol in de toekomst kunnen behouden.

„Maar het gaat ook om doorontwikkeling”, zegt architect Nanine Carree, die de avond begeleidt. „We willen de tijdgeest vangen. Wat was de rol van de plekken vijftig jaar geleden? Hoe is dat nu? En welke culturele rol hebben ze in de toekomst?”

De iconen zijn dan ook niet zomaar gekozen. ’t Kalf staat voor de wijkcultuur, De Groote Wijver voor de muziekcultuur, A8erNa voor de straatcultuur, het Triascollege voor de Zaanse onderwijscultuur en het Verkadefabriek voor de industriecultuur.

Nadat Carree het onderwerp heeft geïntroduceerd, is het tijd aan de bezoekers om hun ervaringen te delen. De vijf tafels achter het podium fungeren als brainstormruimte, waar iedereen van gedachten kan wisselen en de belangrijkste bevindingen met stiften en post-its worden vastgelegd.

Muziekcultuur

Bij de tafel waar wordt gepraat over De Groote Weiver staat vooral de muziek centraal. „Het is al jaren een plek voor jong en oud”, zegt Jan Hekman, voorzitter van de culturele instelling. „Dat moet het in de toekomst ook blijven.” „Maar ik vind juist dat het karakter na de verhuizing is verdwenen”, zegt een bezoekster die liever niet met haar naam in de krant wilt. „Het moet veel meer een broedplaats zijn zoals het vroeger was.”

Onderwijscultuur

Niet bij iedere tafel is het even druk. Vooral het Triascollege blijkt voor veel mensen niet een grote iconische waarde te hebben. „Wie komt er met mij over het Triascollege praten?”, vraagt Leontien de Koning enthousiast wanneer er niemand bij de tafel staat. Aarzelend schuiven er een paar bezoekers aan.

Wanneer het gesprek dan eenmaal losbarst, blijken de mensen toch veel te kunnen vertellen over de school. „Het voelt alsof het drie verschillende scholen inéén zijn”, zegt Sarah Vermoolen „Ik denk dat dat het zo bijzonder maakt.”

„Er komen denk ik ook veel culturen samen”, zegt de Koning. „Nou, dat valt wel mee hoor”, antwoordt Vermoolen. „Ik vind het een vrij witte school nog. Daarin kunnen ze misschien wel groeien.”

De gesprekken aan de tafels eindigen niet met een éénduidige conclusie. „Dat hoeft ook niet”, zegt Carree. „We zijn hier om ideeën op te doen. Het evenement is in het thema van 100 jaar Zaanstad. We willen proberen met de ideeën hier de toekomst vorm te geven.”

Meer nieuws uit Zaanstreek-Waterland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.