We gaan allemaal meer betalen voor gas en licht en overstappen heeft geen zin

© Beeld: Getty Images

Merlin Mulder en Jannie Schipper

Bijna iedereen gaat per 1 oktober meer betalen voor gas en licht. Hoewel de tarieven van verschillende energieleveranciers sterk uiteenlopen, heeft overstappen in de praktijk weinig zin. De enige remedie tegen een hoge energierekening is: minder energie verbruiken en hopen dat het termijnbedrag daarop kan worden aangepast.

(Tekst gaat door onder de grafieken)

De energierekening valt voor de meeste mensen per 1 oktober hoger uit. Tussen de energieleveranciers bestaan grote verschillen, onder meer door een verschil in inkoopbeleid. Sommige energiebedrijven hebben de pech dat ze net moesten inkopen toen de prijzen omhoog schoten, andere hebben contracten die nog net iets langer doorlopen.

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) tikte onlangs diverse energiebedrijven op de vingers omdat ze hun klanten niet de wettelijke bedenktermijn van dertig dagen hebben gegeven voordat de hogere tarieven ingaan. Het gros van de leveranciers informeerde zijn klanten pas in de loop van september over de tariefswijzigingen per 1 oktober.

Opzegtermijn vervalt

Ondanks oproepen van energieminister Rob Jetten en ACM zijn de meeste bedrijven niet van plan de tariefverhoging uit te stellen. Onder meer Eneco en Budget Energie zijn van mening dat ze zich aan de regels hebben gehouden door hun klanten ‘tijdig’ te informeren. Volgens Budget Energie heeft de ACM pas ‘zeer recent’ aangegeven dat tariefwijzigingen 30 dagen van tevoren moeten worden doorgegeven. ,,Wij zullen de tarieven voor november daarom nog deze week communiceren.”

Klanten met een variabel contract die willen opstappen, kunnen dat bij in elk geval Essent, Budget Energie, Greenchoice, Eneco, Vattenfall en hun dochtermaatschappijen zonder opzegtermijn doen. Dat is meestal echter een slecht idee, waarschuwen de leveranciers. De tarieven op vergelijkingssites zijn namelijk verraderlijk.

Ten eerste zijn de bedragen niet altijd vergelijkbaar, bijvoorbeeld omdat de ene leverancier het tijdelijk lagere BTW-tarief wel in het tarief opneemt en de andere niet, omdat niet elke leverancier alle belastingen en toeslagen in het tarief opneemt of omdat maatschappijen alleen hun enkeltarief voor elektriciteit hebben opgegeven terwijl hun dubbeltarief hoger uitvalt dan dat van de concurrent.

,,Wat de voordeligste aanbieder lijkt, hoeft dat niet te zijn”, zegt ook een woordvoerder van de Consumentenbond. ,,Als je zelf zonnepanelen hebt, moet je bijvoorbeeld ook letten op de terugleververgoeding. Ook die loopt uiteen.”

Bovendien tonen sites als Gaslicht.com en Independer doorgaans de tarieven voor mensen die al een lopend contract hebben. ,,Onze bestaande twee miljoen klanten profiteren nog enigszins van het dempende effect van de afgelopen maanden, omdat we de energie van te voren hebben ingekocht”, zegt een woordvoerder van Vattenfall.

Daarom komt Vattenfall nu relatief gunstig uit de lijstjes. ,,Maar als klanten zich nu bij ons aanmelden, gaan we nu pas voor ze inkopen en betalen ze dus de hoge markttarieven die nu gelden. De markt is nu zo volatiel, dit heeft nog nooit iemand meegemaakt.”

Vaste contracten worden al helemaal niet meer aangeboden. ,,Klanten houden van zekerheid, maar het enige waar je dan zeker van zou zijn, is dat je de komende jaren de hoofdprijs betaalt”, aldus de Vattenfall-woordvoerder. ,,Dat is voor zowel de klant als het bedrijf een te groot risico.” Alle maatschappijen uit het overzicht zijn gecontacteerd, Innova en Energie Direct (dochter van Essent) hebben niet tijdig gereageerd.

Zon en wind

De hoge gasprijs beïnvloedt de inkoopprijs voor iedereen, inclusief energiebedrijven die volledig op wind- en zonne-energie draaien. Dat komt doordat zij energie moeten leveren en inkopen voor hun klanten via dezelfde beurs, verklaart een woordvoerder van duurzame leverancier Pure Energie. ,,Als we rechtstreeks aan klanten zouden leveren, zouden die alleen maar stroom krijgen op het moment dat de zon schijnt of de wind waait.”

Pure Energie is overigens één van de energiebedrijven die hun tarieven níet per 1 oktober wijzigen. ,,Wij passen de tarieven in principe maar twee keer per jaar aan’, zegt de woordvoerder. ,,We sluiten een tussentijdse aanpassing gezien de extreme omstandigheden niet uit, maar we houden ons in elk geval aan de wettelijke termijn van dertig dagen vooraf informeren. Wij willen dat onze klanten weten waar ze aan toe zijn.”

Halsoverkop overstappen naar een andere leverancier wordt afgeraden, ook omdat er nog veel onduidelijk is over hoe de tarieven zich de komende tijd gaan ontwikkelen. ,,Het is een vervelende boodschap, maar er zijn weinig opties”, aldus de Vattenfall-woordvoerder. ,,De tarieven worden hoger, maar blijven zitten waar je zit is altijd nog beter dan overstappen.”

Het kabinet heeft toegezegd dat er voor consumenten een prijsplafond komt vanaf begin 2023, maar de precieze invulling hiervan moet nog worden uitgewerkt. Ook kijken sommige energiebedrijven naar mogelijkheden om consumenten in november en december tegemoet te komen.

Termijnbedrag

Een woordvoerder van de Consumentenbond adviseert consumenten wel om goed naar hun werkelijke energieverbruik te kijken en daar het termijnbedrag op af te stemmen. Consumenten hebben het recht hun termijnbedrag te wijzigen, meestal binnen bepaalde limieten. Wie ervoor kiest om minder te betalen dan hij of zij daadwerkelijk verbruikt, kan later echter voor pijnlijke verrassingen komen te staan.

Meer betalen dan je verwacht te verbruiken, lijkt een veiligere optie: hoe zuiniger je bent, des te meer je aan het einde van de rit terugkrijgt. Toch is ook een (veel) te hoog termijnbedrag betalen niet geheel zonder risico, waarschuwt de Consumentenbond. Als de energieleverancier failliet gaat, kun je als consument meestal naar je teveel betaalde voorschot fluiten. Niet elk energiebedrijf is bestand tegen de heftige schommelingen in de markt, zo is de afgelopen tijd al meermaals gebleken.

Bezwaar maken

Op de website van de Consumentenbond kun je niet alleen energietarieven vergelijken, maar ook andere aspecten, zoals de terugleververgoeding. Ook op de website van de ACM staat informatie voor consumenten over de energierekening. Hier vind je ook een standaardbrief voor als je bezwaar wilt maken tegen de tariefwijziging per 1 oktober.

Meer nieuws uit Uitgelicht

Meest gelezen