Eigenzinnig keramiek en sokkenbreimachine op Folkloredag

Folkloredag op de Zaanse Schans.© Archieffoto Pascal Fielmich

José Pietens
Zaandam

Van berkentakken bezems maken en edelstenen slijpen tot waskaarsen produceren: tijdens de Folkloredag op de Zaanse Schans worden er weer veel demonstraties van uiteenlopende ambachten gegeven. ,,Van klei kun je altijd iets maken.’’

Zaterdag 20 augustus is de 52ste editie van de Folkloredag. Als vanouds staat de dag in het teken van Hollandse ambachten, tradities, klederdracht en muziek. Tussen de Zaanse huizen, panden en molens staat een markt met bijna zestig kramen. Een van die kramen wordt bemand door Yvonne Baltus uit Zaandam. Zij werkt op de dagbesteding voor verstandelijk gehandicapten van stichting Cordaan in Amsterdam. Sinds twee jaar begeleidt ze de keramiekgroep. Toen ze over de Folkloredag hoorde, leek haar dat een mooie gelegenheid om haar cliënten en hun werk onder de aandacht te brengen. Zaterdag staat ze er voor het eerst. Met plakboeken vol foto’s van haar groep én een kraam vol handgemaakt werk. ,,De groep bestaat uit twaalf cliënten. Sommigen zijn elke dag de hele dag aan het keramieken. Al ben je motorisch niet zo vaardig, van klei kun je altijd iets maken. En met glazuur lukt het goed om een mooie print te ‘schilderen’. Dat is het mooie van keramieken.’’

Haar cliënten maken ‘eigenzinnige kunst’, zegt ze. Die kunst gaat in de verkoop. ,,Voor hun eigenwaarde is het goed wanneer er iets wordt verkocht. Schalen verkopen we het meest.’’ Of de makers zelf ook aanwezig zijn, is nog niet duidelijk. ,,Die keuze laat ik over aan hun ouders. Mijn cliënten hebben het geestelijk niveau van vijf-, zesjarigen. Het kan op zo’n dag heel spannend voor ze worden.’’

Oorlog

Keramieken wordt nog veel en vaak beoefend door enthousiaste ambachtslieden en hobbyisten, maar andere ambachten op de Schans worden op minder grote schaal beoefend. Zo zijn er bijvoorbeeld kralenbreisters, makers van berkentakken bezems, een touwslagerij en – uit eigen streek - bijenhoudster Lydia Klok die kaarsen van bijenwas maakt. Een van de paradepaardjes van de Folkloredag is de meer dan honderd jaar oude sokkenbreimachine. Die is een zeldzaamheid. In de Tweede Wereldoorlog moesten alle rondbreimachines worden ingeleverd. Ze werden omgesmolten vanwege het metaaltekort. Doordat niet iedereen gehoor gaf aan de oproep, kunnen bezoekers zaterdag zien hoe op ‘ouderwetse wijze’ sokken in de maten 36 tot en met 46 worden gebreid.

Zaterdag 20 augustus: Folkloredag op de Zaanse Schans, met ambachtsmarkt en optredens van o.a. Enkhuizer koor Sjappetouwtjes, Wieringer Sanghers, Hoogwouder Dansers en Hailander. Ook het voetveer vaart, zodat een bezoek aan de Folkloredag is te combineren met een bezoek aan de Zaandijker Jaarmarkt.

Meer nieuws uit Zaanstreek-Waterland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.