Nood breekt wet: Groningse gaskraan open | column

Jan-Kees Emmer

Tot voor kort was het onvoorstelbaar. Maar de realiteit is dat het Russische gaswapen als een precisieraket onze portemonnee treft. Daardoor dreigt een koopkrachtcrash van nucleaire proporties waar de meesten van ons niet aan kunnen ontsnappen. Met dank aan de dwaze machtswellust van de Russische potentaat Vladimir Poetin die met zijn roekeloze inval in Oekraïne het geopolitieke machtsevenwicht uit het lood heeft geslagen.

Met het stilleggen van de gasleveringen hoopt Poetin het Vrije Westen uit elkaar te spelen. Dat mag niet gebeuren en je zou denken dat het kabinet alles op alles zet om de leveringszekerheid, maar vooral ook de betaalbaarheid van onze energievoorziening, zeker te stellen. Daar lijkt het vooralsnog niet op. Het blijft bij halfslachtige oproepen om zuinig aan te doen. Ook wordt tegen torenhoge bedragen vloeibaar gas uit andere delen van de wereld geïmporteerd.

En dát terwijl de oplossing om de hoek ligt! In de bodem van Groningen zit nog genoeg gas om ons en onze belangrijke bondgenoten de winter door te helpen.

Begrijp me goed, het winnen van Gronings gas is niet pijnloos. De aarde rond de gasvelden trilt door de excessieve gaswinning in het begin van deze eeuw. Dit leidt tot onveilige situaties voor burgers en schade aan huizen en landbouwgrond. Goedbedoelde pogingen om de veiligheid van de omwonenden te verbeteren en hen te compenseren voor het leed dat de aardschokken veroorzaken, lopen al jaren vast in bureaucratisch drijfzand. De achterdocht bij de gedupeerden is dan ook terecht groot.

Uit een peiling van het Dagblad van het Noorden, dit voorjaar, bleek echter dat een ruime meerderheid van de Groningers vóór het opendraaien van de gaskraan is om de Russische pesterijen teniet te doen.

Hoezeer het dichtdraaien van de gaskraan destijds ook te billijken was om de maatschappelijk onrust in Groningen te sussen - en hoezeer het ook helpt bij het tot rust brengen van de bodem - dat mogen geen redenen zijn om de gaskraan nu niet alsnog open te draaien.

De oorlog in Oekraïne heeft de situatie veranderd. We kunnen ons de luxe niet meer permitteren om het gas, dat van ons allemaal is, niet uit de bodem te halen. Komt nog bij dat experts al lang geleden hebben berekend dat er jaarlijks miljarden kubieke meter gas gewonnen kunnen worden zonder dat dit tot extra veiligheidsrisico’s leidt. Het is dan ook onvoorstelbaar dat het kabinet blijft vasthouden aan het besluit om de winning van gas definitief te staken. Nood breekt wet.

Zeker omdat er tegen de huidige gasprijs nog voor honderden miljarden euro’s aan brandstof in de grond zit. Het is met recht een bodemschat. Deze gasmiljarden kunnen worden aangewend om de Groningers te compenseren en ons te behoeden voor het koopkrachtdrama dat aan de horizon opdoemt. Maar ook om, zoals de Nederlander Ronald Kupers, klimaatadviseur bij de VN bepleit, de energietransitie te versnellen.

Volgens Kupers kunnen we door nu in Groningen te pompen, binnen drie tot vijf jaar helemaal onafhankelijk zijn van Russisch gas en kan de winning daarna alsnog gestaakt worden.

Het is te hopen dat dit argument het laatste zetje is voor ons zelfbenoemde groenste kabinet ooit. Met een gesust geweten kan het zijn verantwoordelijkheid nemen en de gaskraan weer opendraaien.

Zitten we er deze winter misschien toch nog warmpjes bij en heeft Poetin het nakijken.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.