De stikstofcrisis is een kleinigheidje, de echte problemen voor de boeren moeten nog komen | commentaar

Sommige boeren roepen op voor een protest á la de Franse Revolutie. Dan is één agent niet voldoende om de meute in bedwang te houden.

Sommige boeren roepen op voor een protest á la de Franse Revolutie. Dan is één agent niet voldoende om de meute in bedwang te houden.© Foto ANP

Roy Hazenoot

Familiebedrijven worden de nek omgedraaid, politici geïntimideerd en bedreigd, snelwegen geblokkeerd en groepen burgers voelen zich niet meer gehoord. Na de coronacrisisjaren van 2020 en 2021 is 2022 ook weer een bijzonder jaar om in leven te zijn. Dit alles veroorzaakt door het stikstofprobleem, een ’natuurcrisis’, een kleinigheidje in vergelijking met zijn grote broer, de klimaatcrisis. 2022 is pas het begin.

De neerslag van stikstof is een futiliteit in vergelijking met de uitstoot van de broeikasgassen CO2, methaan en lachgas. Zowel voor de gevolgen van mens en klimaat als voor de bedrijfsvoering van de veeboer. Dat het zo uit de hand loopt terwijl pas de kleinste van de twee problemen wordt opgelost, laat zien dat politici hun prioriteiten niet op orde hebben en agrariërs niet weten wat hen nog te wachten staat.

Uitstoot halveren

Landbouw (met name veeteelt) is in Nederland verantwoordelijk voor 16 procent van de uitstoot van broeikasgassen. Dat aandeel groeit, omdat industrie-, energie- en vervoerssector steeds minder uitstoten en landbouw nagenoeg gelijk blijft. Voor 2030 moet de uitstoot gehalveerd zijn, een blinde kan zien wat we dit decennium nog voor de boeg hebben.

100 miljoen veedieren

Er leven meer dan 100 miljoen koeien, varkens en kippen in Nederland. Megastallen zijn de afgelopen vijf jaar zelfs met een kwart toegenomen. Soja wordt in een omgekapt deel van de Amazone verbouwd, met vervuilende schepen naar Europa gebracht en aan de dieren gevoerd. De restproducten mest en broeikasgassen in Nederland achterblijvend, met alle gevolgen voor het klimaat, natuur en leefgebied van de mens van dien.

De zeespiegel en temperatuur van de aarde zullen stijgen tot gevaarlijke hoogten. Extreme stormen en droogtes zullen de norm zijn, niet een uitzondering.

Aarde onleefbaar

Terwijl de planeet door klimaatverandering steeds onleefbaarder wordt, proberen beleidsmakers natuur te redden die er straks niet meer is en protesteren boeren voor behoud van hun bedrijven die weldra onder water zijn gelopen of vanwege droogteperiodes in hun bestaan worden bedreigd.

In deze krant zei Rutger van Lier van Farmers Defence Force donderdag dat ’een paar duizend boeren naar Den Haag willen om de elite met hooivorken uit die dure gebouwen te jagen’, ’net als bij de Franse Revolutie’. Een dreigement waar je de rillingen van krijgt. Wat voor engs zijn radicale boeren van plan wanneer de veel ingrijpendere klimaatrevolutie begint?

Reageren? r.hazenoot@mediahuis.nl

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.