Haarlemmers helpen Haarlemmers: ’Een nieuwe stofzuiger zou heel fijn zijn’

Jan Böhm met zijn kat Mickey

Jan Böhm met zijn kat Mickey© United Photos/Toussaint Kluiters

Jack Leenaars
Haarlem

Haarlemmers helpen Haarlemmers is de nieuwe rubriek van Haarlems Dagblad in samenwerking met Stichting Stem in de Stad. In deze rubriek roepen wij onze lezers op om in de regio Haarlem mensen te helpen die een steuntje in de rug verdienen. Het gaat nooit om grote bedragen, maar om praktische hulp zoals de aanschaf van noodzakelijke spullen of diensten. Deze week: Jan heeft een nieuwe stofzuiger nodig.

Het leven van Jan Böhm (55) is altijd een gevecht geweest. Vanaf de wieg als ongewenste baby tot aan het onderhoud van zijn één-persoonsflatje met bijeengeraapt meubilair.Samen met zijn trouwe kat Mickey zit Jan al jaren in de bijstand. Bijna alles is aan vervanging toe, maar een nieuwe stofzuiger zou een mooie eerste stap zijn. Kosten: 200 euro.

,,Vroeger kon je Mickey niet aaien hoor, dan kreeg je meteen een krab”, glimlacht Jan Böhm (55) vanuit zijn doorgezeten stoel in zijn Haarlemse appartementje. Als het over kat Mickey gaat, met 23 jaar inmiddels dement en in zijn laatste levensjaren, praat Jan liefdevol. ,,Gelukkig heb ik hem nog. Bijna iedereen die me lief was, is inmiddels overleden. Alleen mijn broer niet.”

Het is een lang spoor van verlies en verdriet dat door zijn leven loopt. Afgelopen jaar nog verbrak Jan uit pure wanhoop een stiekeme relatie met een Marokkaanse man, die een gezin had. ,,Elf jaar was ik zijn geheime liefde. Ik kon het niet meer opbrengen om op de bank te wachten en dat hij weer niet kwam opdagen omdat hij thuis niet weg kon.”

Het lichtpunt in zijn levensverhaal is Theo, de liefdevolle vaderfiguur die hem als een zoon opnam. ,,Theo was een stuk ouder, maar een echte vriend die ik al vroeg kende uit het uitgaansleven. Hij ving mij op toen ik als 17-jarige jongen uit huis vluchtte. Van Theo ontving ik liefde, die ik van mijn moeder nooit heb gekregen.”

Klotegezin

,,Zeg maar gerust dat ik uit een klotegezin kom. Mijn moeder wilde me in de buik al kwijt als ongewenst kind van een slippertje met een buurman.” Haar makkelijkste oplossing was Jan op jonge leeftijd wegstoppen in een kindertehuis. Een traumatische tijd waarin hij misbruikt en mishandeld werd. ,,Met epilepsie-injecties in mijn been werd ik rustig gehouden. Niet dat ik agressief was, maar dan hadden ze tenminste geen omkijken naar mij. ” Op zijn twaalfde kwam Jan thuis wonen omdat hij te oud werd voor het tehuis. Tot zijn zeventiende hield hij het vol, daarna vluchtte hij een onzeker bestaan in.

Het was Theo die hem in die jaren opving en tot zijn overlijden vriendschap en support gaf. ,,Theo wilde zelfs met mij trouwen zodat zijn geld niet naar zijn ex-vrouw zou gaan. Had ik dat maar gedaan, dan had ik nu geen geldzorgen gehad”, grapt Jan met weemoed. Het tekent hem dat hij positief probeert te blijven.

Al zo’n twintig jaar leeft Jan van een bijstandsuitkering. Tot zijn grote frustratie, want hij had al lang geleden afgekeurd moeten worden, omdat hij niet kan werken. Nog steeds kan Jan boos worden over de nooit beantwoorde brief die hij aan de Haarlemse burgemeester over zijn situatie schreef. Zijn weekbudget is vastgesteld op 90 euro, net niet genoeg voor eten en roken. ,,Eerst komt er eten voor de kat, daarna eten voor mij, sigaretten en een blowtje. Ja, roken is mijn houvast, daar kan ik mezelf rustig mee houden. Ik heb voor alles moeten vechten in mijn leven, maar ik ben nooit het criminele pad opgegaan. Ik betaal alles netjes van mijn armoedje.”

Drie keer per week kan Jan voor een warme maaltijd terecht bij Stem in de Stad aan de Nieuwe Groenmarkt. ,,Al dertien jaar kom ik bij Stem. De saamhorigheid van vroeger is er niet meer, het is nu ieder voor zich. Zeker met die corona-shit. Maar ik heb daar wel wat maatjes zitten. We proberen elkaar gelukkig te maken als we elkaar zien. Een ditje voor een datje. Een whisky voor wat sigaretten, dat soort dingen.” Jan wijst op het rode muziekboxje op tafel. ,,Van Hakan gekregen, een Turkse vriend bij Stem in de Stad.”

Veel van het meubilair in zijn flatje heeft hij gekregen of voor een habbekrats op de kop getikt. Een mooie houten kist sis geërfd van een overleden vriend, net als de versleten leren bank. Het tweepersoonsbed in de woonkamer was een koopje. De versleten vloerbedekking laat op veel plekken de kale betonnen ondergrond zien.

Nieuwe stofzuiger

Een kapotte rode stofzuiger staat pontificaal in de kamer. ,,Voor twintig euro van de onderbuurman gekocht, maar hij werkt amper. Een nieuwe zou heel fijn zijn. Weet je, ik mis zoveel in mijn flatje. Een gasstel, een mooi gordijntje, een tapijtje. Maar wat ik echt mis zijn mijn overleden vrienden. Theo, Henk, Ko. Maar ik ben niet eenzaam hoor, ik ben wel wat gewend. Dat heb ik dan weer wel geleerd in het kindertehuis.”

Wilt u deze Haarlemmer helpen? Stuur dan een mail naar haarlemmershelpen@haarlemsdagblad.nl met korte motivatie (drie regels) waarom u de persoon wilt helpen. Vermeld ook uw telefoonnummer.

Nieuwe rubriek

Haarlemmers helpen Haarlemmers is de nieuwe rubriek van Haarlems Dagblad in samenwerking met Stichting Stem in de Stad. In deze rubriek roepen wij onze lezers op om in de regio Haarlem mensen te helpen die een steuntje in de rug verdienen. Het gaat nooit om grote bedragen, maar om praktische hulp zoals de aanschaf van noodzakelijke spullen of diensten. Uw eventuele donatie lichten wij met uw motivatie graag toe in de volgende editie van deze rubriek.

Stem in de stad

Zo’n 150 vrijwilligers en 9 betaalde krachten zetten zich dagelijks in voor Haarlemmers die het moeilijk hebben, kwetsbare mensen in nood en mensen die niet altijd gehoord of gezien worden. Zij begeleiden Haarlemmers die om hulp vragen en zetten zich in voor mensen zonder officiële documenten. Ook worden mensen geholpen in psychische nood, verslaafden en asielzoekers op hun tocht naar een nieuw bestaan. Drie keer per week kunnen hulpbehoevende Haarlemmers bij Stem terecht voor een warme maaltijd.

Meer nieuws uit Haarlem

Meest gelezen