Iris de Wit dresseert een hoogbegaafde cheetah | column

Iris de Wit

Het is stil aan de andere kant van de tafel. Simon heeft een IQ van 145 maar een lijst met vieren. Tot nu toe ging hij altijd over naar het volgende leerjaar. Zonder enige moeite. Huiswerk maken doet hij alleen als hij een vak echt leuk vindt en opletten in de les is nooit nodig geweest. Tot nu want ondanks zijn onveranderde - en lang succesvolle - gedrag, ligt er ineens een cijferlijst vol onvoldoendes.

Als ik hem aankijk, ontwijkt hij mijn blik. Superslim zijn en gevoelsmatig mislukken vormen een nare combinatie. Precies die combinatie van gedachten bevindt zich in zijn hoofd. Hij is zou sowieso geen hulp nodig moeten hebben: met zijn IQ zou je toch zelf moeten kunnen bedenken wat je wel en niet moet doen en laten?

Simon zegt weinig, hij neemt de tijd om de helft van zijn woorden weer in te slikken en de andere helft met zorgvuldigheid en schuldgevoel te omkleden. Ik besluit hem het verhaal van de cheetah te vertellen - geïnspireerd door Tijl Koenderink.

Er was eens een cheetah in de dierentuin. Je weet vast wel dat cheetahs de snelste dieren zijn die er bestaan. Hij rende iedere dag achter zijn stukje vlees aan, dat met vijf kilometer per uur voor hem uit werd geslingerd. In het begin rende hij het vlees steeds voorbij, maar nadat hij dag in, dag uit deze vijf kilometer per uur moest rennen, hield hij het voor gezien en begon hij zijn tempo aan te passen. Er kwam een nieuwe verzorger in de dierentuin, die de cheetah wat meer wilde uitdagen. Hij stelde de kabel in op veertig kilometer per uur. De cheetah kreeg het vlees niet te pakken. Hij was verleerd om hard te lopen.

Simon heeft geleerd op vijf kilometer per uur te functioneren. Ongemerkt hebben zijn klasgenoten het tempo opgebouwd en in één keer bijstappen is onmogelijk. Met een brein op standje vijf kun je immers tegelijkertijd lekker gamen en je verder verdiepen in sterrenkunde. Dat schoolwerk komt toch wel in orde.

Over hoogbegaafde leerlingen wordt vaak gezegd dat ze mazzel hebben. Het is ook prettig om een brein te hebben dat snel denkt, makkelijk verbanden legt en zich ondertussen ook nog bezighoudt met tienduizend andere dingen.

Toch loert het gevaar. Het huidige onderwijssysteem geeft leerlingen geen vrijheid om zich met tienduizend andere dingen bezig te houden. Je moet door, anders mis je de onderwijstrein.

Voor Simon is het voldoende om te horen dat hij moeite mag hebben met plannen, huiswerk maken en prioriteren. Hij is immers ook gewoon een mens, puber bovendien. We bekijken zijn planning voor de komende week, maken die realistischer zodat hij niet meteen naar stand veertig hoeft en ik vraag mijn collega’s om enige coulance voor de komende weken. Als hij zijn zaakjes op orde heeft, kan hij weer de cheetah zijn die hij van binnen is.

Iris de Wit

Deze zzp'er werkt in, met en voor het onderwijs.

www.irisdewit.nl

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.