Op zoek naar de ’doorfietsroute’: ’Je wordt als fietser vier keer gelanceerd als je oversteekt’

© kaart Mieke van Zuijlen

Eric Kok

Doorfietsroutes moeten ervoor zorgen dat iedereen zich veilig en makkelijk door de IJmond kan verplaatsen. Jan Koper van de Fietsersbond en verslaggever Eric Kok fietsen de westelijke route van de pont naar station Uitgeest, om te zien hoe het ervoor staat.

Bij de Pontweg komen twee ponten tegelijk aanvaren. ,,De een is een elektrische pont’’, zegt Koper. ,,Warempel twee elektrische ponten! Waarschijnlijk zijn ze nu de tweede aan het testen. Mooie ponten, schoon, stil en ruim’’

Velsen-Noorder Koper is ook te spreken over de Pontweg zelf. ,,Het pad is mooi breed, helder ingericht en fietsers hebben voorrang. De kenmerken waaraan een doorfietsroute moet voldoen. Velsen weet natuurlijk dat er grote groepen fietsers van de pont komen, soms hele clusters scholieren.’’

Gladheid

Een punt van aandacht, vindt de Fietsersbond, is de gladheidsbestrijding. ,,In februari, toen het zo gesneeuwd had, was na zeven dagen de spoorwegovergang nog glad. Op belangrijke punten was het niet op orde. Ik ben na vijf dagen naar Amstelveen gefietst, de wegen daarnaartoe waren perfect schoon. Dus het kan wel.’’

(Tekst gaat door onder de foto)

De kruising van Pontweg met de Concordiastraat in Velsen-Noord. Veel automobilisten en truckers komen er te hard aanrijden.

De kruising van Pontweg met de Concordiastraat in Velsen-Noord. Veel automobilisten en truckers komen er te hard aanrijden.© foto Ronald Goedheer

Al snel stuiten we op een eerste knelpunt: de kruising met de Concordiastraat. De fietser heeft voorrang. ,,Maar dat is voor veel automobilisten en vrachtwagenchauffeurs van en naar Tata Steel een verrassing. Die hebben vanaf de randweg overal op de rondweg rond Velsen-Noord voorrang. Ze kunnen steeds flink doorrijden, behalve hier. Er gebeuren veel ongelukken.’’ De Fietsersbond oppert daarom om er een ovotonde van te maken, een ovale rotonde. De snelheid gaat er dan uit.

De volgende kruising, met de Grote Hout- of Koningsweg, is rommelig. En dan staat er opeens een paaltje, volgens Koper te dicht op de kruising. ,,Fietsers hebben hun aandacht nodig bij het verkeer op de kruising en rijden tegen het paaltje aan. Zet dat een stukje terug neer, met een goede markering.’’

Duinvlietstraat

Hier splitst de westelijke route zich af van de oostelijke, die nog niet in uitvoering is. Die gaat rechtdoor, over de Duinvlietstraat. Wethouder Bram Diepstraten heeft, tot ergernis van de Fietsersbond, de route naar de nieuwe tunnel onder de Velsertraverse weer ter discussie gesteld.

(Tekst gaat door onder de foto)

Jan Koper en Eric Kok op Holland op zijn Smalst in Beverwijk. De brandnetels hangen over het fietspad en nemen zo een stuk weg.

Jan Koper en Eric Kok op Holland op zijn Smalst in Beverwijk. De brandnetels hangen over het fietspad en nemen zo een stuk weg.© foto ronald goedheer

Op de Grote Hout- of Koningsweg staan auto’s half op straat, half op de fietsstrook, fietsers hebben op de kruisingen geen voorrang. Dat moet aangepakt worden.

We rijden naar de kruising met Wenkebachstraat en de verkeerslichten springen op groen. Iets in de weg signaleerde ons, voordetectie. ,,Handig voor wie op een driewieler rijdt’’, zegt Koper. ,,Die kan vaak niet bij de drukknop. Bovendien zorgt het dat je niet onnodig hoeft te wachten.’’ Dat kan het kruispunt met de Rijk de Waalweg goed gebruiken. Het licht staat er lang op rood voor ons, terwijl er geen auto aan komt. Irritant. Geen wonder dat hier fietsers door rood rijden.

We draaien het fietspad Holland op zijn Smalst op. Even verderop komen aan de ene kant de brandnetels tot aan onze middels. ,,Ze hangen over het fietspad’’, zegt Koper. Dat kost zo een halve meter van het fietspad. Als de gemeente een meter langs het pad kort maait, wordt het een stuk veiliger.’’

(Tekst gaat door onder de foto)

De verkeerslichten bij de Jan Ligthartstraat in Heemskerk staan veel te kort op groen.

De verkeerslichten bij de Jan Ligthartstraat in Heemskerk staan veel te kort op groen.© foto Ronald Goedheer

De Westerhoutweg is inmiddels afgesloten omdat hij omgevormd wordt tot fietsstraat. Tot half december moeten fietsers omrijden via de Beeckzanglaan. Koper is zeer te spreken over het ontwerp. ,,Comfortabel asfalt, met klinkerstroken aan de zijkant zodat fietsers liever wat meer in het midden rijden. Dat is veiliger.’’ Het Westerhoutplein gaat volgend jaar ook op de schop, het wordt een rotonde.

Warande

Rechtsaf slaan we de Warande in, een brede laan. Dat is nog eens prettig en ontspannen rijden. Dat wil zeggen tot aan de Rozenlaan. Het fietspad wordt krap. ,,Ik rij hier niet graag’’, zegt Koper. ,,Er is geen ruimte om elkaar te passeren, bijvoorbeeld als je achter een moeder met een klein kind ernaast rijdt.’’

Het wordt de Wijk en Duinerweg, tot aan de pizzarotonde. Tegen mijn gevoel, er staat niets aangegeven, moeten we linksaf en steken bij de Kuikensweg de Plesmanweg over. Deze rotonde staat op de lijst om aangepast te worden, net als de Kuikensweg. Koper: ,,Het is nog wel een puzzel hoe om te gaan met het autoverkeer, bijvoorbeeld naar het zwembad en de tennisvelden. Belangrijk is dat voldoende ruimte blijft tussen fietsers en geparkeerde auto’s, zodat je zicht op elkaar hebt en iedereen rekening met elkaar kan houden.’’

(Tekst gaat door onder de foto)

Midden in een bocht van de Anna van Renesselaan in Uitgeest moeten fietsers oversteken, terwijl tegemoetkomende automobilisten geen zicht hebben door een boom en struiken.

Midden in een bocht van de Anna van Renesselaan in Uitgeest moeten fietsers oversteken, terwijl tegemoetkomende automobilisten geen zicht hebben door een boom en struiken.© foto Ronald Goedheer

Dan komen we uit op de Alkmaarseweg. Een busje op de hoek staat fout geparkeerd en blokkeert het uitzicht naar rechts, voor de Maerten van Heemskerckstraat staat net zo hinderlijk een auto geparkeerd. „Dat gebeurt vaker. Hier moet een blok komen om het parkeren onmogelijk te maken. Er zal hier maar een kind dat vanaf de Kuikensweg komt, geschept worden door een auto. Het is een schoolroute, naar De Lunetten, en dan is goed zicht noodzakelijk.”

Alkmaarseweg

Hier splitst een doorfietsroute naar Castricum zich af, langs de Rijksstraatweg. Daar valt ook nog het nodige te verbeteren, vindt de Fietsersbond. Het fietspad is vooral te smal.

De Maerten van Heemskerckstraat is ’een plaatje’, ’ideaal’, zegt Koper. ,,Het is ruim, duidelijk, auto’s hebben ook genoeg ruimte om te parkeren. En fietsers overal in de voorrang.’’ Toch stoppen we bij de Van Riemsdijklaan, ook een fietsstraat. ..We zijn daar supertevreden mee. Maar de uitritconstructie is te steil. Je wordt als fietser vier keer gelanceerd als je oversteekt. Bovendien zijn de hoeken gevaarlijk hoog. Veel ouderen zullen hierdoor verrast worden en dan net verkeerd reageren. Het is eenvoudig te verhelpen.’’

De weg heet nu Jan van Kuikweg en is geen fietsstraat meer. Het is er ruim, maar er staan auto’s op de weg geparkeerd. ,,’s Avonds en in het weekeinde staat het hier vol. Dat levert conflicten op. Er moet betere parkeergelegenheid komen.’’

Vergevingsgezind

Bij de Jan Lighthartstraat versmalt het fietspad zich opeens. Niet nodig, vindt Koper, en de paaltjes zijn ook niet goed. De zwarte zijn in het donker slecht te zien en de rode stalen in het midden is ’niet vergevingsgezind’. ,,Wie ertegenaan rijdt, heeft meteen een grote kwetsuur.’’

(Tekst gaat door onder de foto)

Een steil fietspad naar de tunnel bij station Uitgeest. Voetgangers moeten er ook nog oversteken.

Een steil fietspad naar de tunnel bij station Uitgeest. Voetgangers moeten er ook nog oversteken.© foto Ronald Goedheer

Dan zijn de verkeerslichten op de kruising niet goed afgesteld. Een meisje voor ons heeft net groen, maar al snel springt het licht weer op rood. Fietsers die rechtsaf willen, moet ook wachten op groen licht. ,,Dan zet die het autoverkeer zonder noodzaak stil.’’

Verderop heeft de doorfietsroute geen voorrang meer. Op de kruising met de Koningin Wilhelminalaan staan struiken midden op de weg. Het fietspad maakt een rare, smalle slinger. Je moet hier achter elkaar rijden. Volgens Koper gaat het op deze kruising vaak bijna mis, zijn er veel bijna-botsingen met verkeer vanaf de Koningin Wilhelminalaan. De struiken belemmeren het zicht.

Tolpad

Na de Baandert rijden we de Zevenhoeven op. Er staan veel auto’s op de fietsstrook, of half op de stoep. Bijna botsen we op een paaltje, voor de rotonde met de Marelaan.

We moeten rechtsaf Breedweerlaan op. Koper stopt. Hoe moeten we nu verder? Ik verdwaal hier altijd. ,,Ik kom oorspronkelijk uit Heemskerk, maar het is voor mij ook een doolhof. Dit is nog niet doorfietsroutewaardig’’, zegt Koper. Er hangen geen bordjes, er zijn geen fietsstroken, alle wegen zijn even belangrijk. Na een paar bochten verschijnt als een duveltje uit een doosje een pad waar een fietser uitkomt, het Tolpad. Wel een fijn fietspad.

Vlak voor Uitgeest kruisen we de Ziendijk. De fietsersbond oppert om die richting Castricum door te trekken als fietspad, ’een bypass’, met een tunnel onder het spoor door. ,,De boer zou die dan mogen gebruiken voor zijn vee. Dan zou de overweg voor het vee even verderop opgeheven kunnen worden, wat NS graag wil. Het kan aansluiten bij de extra oversteek over de N203, die Uitgeest noemt in haar verkeersbeleidsplan. En zo vermijden we de smalle fietstunnel bij station Uitgeest.’’

Eerst moeten we daar maar zien te komen. De bordjes zijn slecht zichtbaar, slecht leesbaar, als ze er al staan. Op de kruising van De Vrede met de Anna van Renesselaan is niets te zien. Ik heb geen idee of we nu links- of rechtsaf moeten. We steken over, daar ligt een fietspad. Koper wijst naar een boom. Daar, verstopt in de schaduw en achter struiken, hangt een versleten bordje dat de richting van Heemskerk wijst. Midden in een bocht moeten fietsers oversteken. Tegemoetkomend verkeer kan achter de boom en de struiken de fietsers niet zien.

Fietstunnel

Hoewel het logisch is om rechtsaf te slaan, gaan we linksaf. De Anna van Renesselaan komt uit bij het spoor, we passeren de laad- en losplaats van de supermarkt. Een gevaarlijk punt, vindt Koper. Vrachtwagens staan hier vaak op de fietsstrook te laden en te lossen. Of rijden achteruit.

Bij station Uitgeest moeten we met een krappe bocht de fietstunnel in. ,,Die ingang is een gedrocht’’, vindt Koper, ,,die moeten ze slopen en herzien.’’ Hier hangt overigens wel een bordje richting Heemskerk, maar het wijst niet de kant op waar we vandaan komen, niet de doorfietsroute.

In de tunnel moeten we direct na de sporen linksaf omhoog. Koper wijst erop hoe druk het is met voetgangers, die hier het fietspad oversteken. En dan komen de fietsers van de andere kant met een noodgang aangereden, voor ze een scherpe bocht naar rechts moeten maken.

Boven is de situatie helemaal onduidelijk. Welke kant moet je nu op richting Uitgeest? Twee bordjes wijzen twee kanten op, allebei naar Uitgeest. Een mevrouw vraagt de weg naar de kerk van Uitgeest, ze komt er niet uit. Bij de ene bordje staat een teken van een fiets, bij de andere van een bromfiets – je moet het net zien.

Koper: ,,Een alternatief is om niet het Tolpad te nemen, maar de Tolweg. Daar is net een mooi nieuw fietspad aangelegd. En hier in Uitgeest kan je dan via Jacoba van Beierenlaan en de tunnel onder het spoor door. Dan heb je ook direct een mooie aansluiting op de fietsroute richting de Zaanstreek.’’

Fietsfamilie

In de uitwerking van de Regionale Mobiliteitsvisie IJmond 2014 is gekozen voor twee doorfietsroutes, met zo min mogelijk oponthoud door verkeerslichten. De westelijke wordt als eerste aangelegd. De oostelijke voert langs de stations van Beverwijk en Heemskerk. Bij station Uitgeest sluiten de routes aan op de doorfietsroutes langs de N203 richting regio Alkmaar en de Zaanstreek.

Uitgangspunt is dat ’de verschillende leden van de fietsfamilie’ voldoende ruimte hebben. Dat geldt voor voor recreatieve fietsers, die rustig met zijn tweeën naast elkaar fietsen, voor mensen die snel fietsen, voor mensen op driewielers en voor mensen op een speed-pedelec, de erg snel gaan. Ze moeten elkaar kunnen passeren zonder elkaar te hinderen.

Ook wordt er rekening gehouden met voetgangers.

Om comfortabel te kunnen fietsen moet een fietspad met tweerichtingsverkeer tenminste vier meter breed zijn. Fietspaden met eenrichtingsverkeer zijn tenmiste 2,5 meter breed, zodat fietsers naast elkaar kunnen rijden en kunnen inhalen. Het fietspad is het (rood) geasfalteerd.

De inrichting moet duidelijk, overzichtelijk en aantrekkelijk zijn.

Meer nieuws uit IJmond

Meest gelezen