Wat is de legende van Tarzan? En wat hadden de Duitsers te maken met de aanleg van het circuit? Vijf weetjes over de Grand Prix van Zandvoort

Riccardo Patrese is gecrasht in de bandenstapel van de Tarzanbocht.

Riccardo Patrese is gecrasht in de bandenstapel van de Tarzanbocht.© Foto Hans van Weel

Kees van Dalsem
Zandvoort

Hoewel het 36 jaar geleden is dat de Formule 1 voor het laatste racete op het circuit van Zandvoort, is de historie van de Nederlandse Grand Prix rijk. Vijf weetjes over de geschiedenis van de Dutch GP.

Duitsers om de tuin geleid

Het circuit in aanleg in 1948.

Het circuit in aanleg in 1948.© Foto Nationaal Archief

Vlak voor de Tweede Wereldoorlog was op een stratencircuit de eerste autorace in Zandvoort Door het succes werden er plannen gemaakt om een permanente baan aan te leggen. Daarvoor kocht de gemeente begin jaren 40 een stuk grond voor aan.

De Duitsers wisten echter van niks, maar de Zandvoortse burgemeester Henri van Alphen wist de bezetter wijs te maken dat ze de nieuwe baan konden gebruiken als ’Paradestrasse’, waardoor er doorgewerkt kon worden. In vredestijd werd de aanleg in een recordtempo afgerond, waardoor er al in 1948 geracet kon worden op het nieuwe circuit.

De legende van Tarzan

De Tarzanbocht is de bekendste bocht van het circuit. En dat komt niet alleen door de uitremacties aan het einde van het rechte stuk. De naam van bocht 1 is sinds de aanleg namelijk altijd hetzelfde gebleven. Hoe komt de lus aan de aparte benaming? Daar zijn de meningen over verdeeld.

Eén uitleg is misschien wel een broodje aap, maar dat maakt het niet minder mooi. Op de plaats waar tegenwoordig het circuit ligt waren vroeger volkstuintjes. Een eigenaar van zo’n tuintje - een nogal brede Zandvoorter met als bijnaam Tarzan - wilde zijn plek niet afstaan. Pas toen beloofd werd dat de bocht die daar zou komen zijn naam kreeg, besloot hij plaats te maken.

Een logischer verhaal is dat de bocht is vernoemd naar de wals Tarzan, die gebruikt werd bij de aanleg van de ’slinger’ in het circuit. Bovendien waren in de tijd de films over Tarzan erg populair.

Thaise prins wint eerste GP

Prins Bira.

Prins Bira.

De winnaar van de eerste Grote Prijs van Zandvoort was in 1948 de Thaise prins Birabongse Bhanutej Bhanubandh, of om het makkelijker te maken: Prince Bira. Hij was in de jaren twintig naar Engeland verhuisd om daar te studeren én te racen. Bira was de beste in een vooroorlogse Maserati tijdens een wedstrijd met verder alleen maar Britse coureurs. De rijders waren blij met de komst van Zandvoort; het was vlak na de oorlog een van de weinige echte permanente circuits. In Groot-Brittannië werd er vooral geraced op oude vliegvelden.

In 1949 was de eerste Zandvoortse GP onder het reglement van de Formule 1, met winst van Luigi Villoresi in een Alfa Romeo van Scuderia Ferrari. Vanaf 1952 was de Grote Prijs van Nederland onderdeel van het wereldkampioenschap F1, met Alberto Ascari in een echte Ferrari als winnaar.

Prins Bira hoort overigens ook bij het selecte clubje Formule 1-coureurs die ook hebben meegedaan aan de Olympische Spelen. In het geval van de Thai was het in een zeilboot. Zonder veel succes was hij actief op de Spelen van 1956 in Melbourne en in 1960 in Rome in een zogenoemde Star. In 1964 zeilde hij in Tokio in een Dragon en op zijn vierde Spelen in München in een Tempest.

Op de brug in de dorpsgarage

Nu is de pitsstraat voor onbevoegden hermetisch afgesloten, maar in de beginjaren van de Formule 1 in Zandvoort was het allemaal nog niet zo professioneel. Het was ook helemaal niet gek als er tijdens het Grand Prix-weekend een F1-bolide door het dorp reed. De plaatselijke dorpsgarage werd nog wel eens gebruikt om een auto op de brug te kunnen zetten.

Gedurende de jaarlijkse Historic Grand Prix Zandvoort keren de brullende bolides tijdens de traditionele parade door het dorp terug. Komend weekend zal je Max Verstappen en zijn kornuiten alleen op het circuit in actie kunnen zien.

Gelukzoekers en talenten

Carel Godin de Beaufort.

Carel Godin de Beaufort.

Het was vroeger niet geheel ongebruikelijk dat plaatselijke coureurs tijdens hun thuiswedstrijd hun geluk beproefden in de Formule 1. Zo regelden Dries van der Lof en Jan Flinterman een auto voor de eerste WK GP in 1952. Later kwamen bekende en minder bekende racetalenten als Ben Pon, Jan Lammers, Boy Hayje, Huub Rothengatter en Michael Bleekemolen als F1-coureur in actie op het duincircuit.

Beste Nederlanders waren echter Carel Godin de Beaufort en Gijs van Lennep. In 1962 veroverde Godin de Beaufort in zijn Porsche 718 van zijn eigen team Ecurie Maarsbergen op Zandvoort een WK-punt door als zesde te eindigen. Dat de jonkheer op vier rondes achterstand finishte, mocht de pret niet drukken. Van Lennep werd in 1973 in een Iso Marlboro-Ford eveneens zesde.

Meer nieuws uit Sport

Meest gelezen