Oorlogstekeningen van jonge dwangarbeider Giel van der Zel in expositie ’75 jaar Vrijheid’ van Oud Hoorn

Een dag uit het leven van Giel van der Zel in oorlogstijd.
© Foto Oud Hoorn
Hoorn

Tienduizenden ansichtkaarten verzamelde Giel van der Zel over zijn geliefde Hoorn. Hiermee vergaarde hij eeuwige roem. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vertrouwde de toen nog jonge Giel zijn ervaringen als dwangarbeider in het gevreesde Duitsland toe aan het papier in geschetste vorm. Deze tekeningen verrijken nu de expositie ’75 jaar Vrijheid’ van de Vereniging Oud Hoorn.

De Kerkmeijerzaal van de Vereniging Oud Hoorn toont momenteel de expositie ’75 jaar Vrijheid’. De tentoonstelling zou oorspronkelijk in april worden geopend, maar werd door de gedwongen sluiting van de expositieruimte uitgesteld. Voorlopig is de expositie te zien tot en met eind augustus.

Het Westfries Genootschap, het Westfries Archief en een groot aantal historische verenigingen (waaronder Oud Hoorn) hebben het initiatief genomen voor het samenstellen van een tentoonstelling over de oorlogsgebeurtenissen in West-Friesland. De expositie is nu aangevuld met een twintigtal tekeningen uit het oorlogsdagboek van Giel van der Zel (1920-2007).

Dwangarbeid

Deze echte Horinees werd in 1942 op tweeëntwintigjarige leeftijd door een NSB-arts vanuit een keuringslokaal in de Kloosterpoort (Wisselstraat) naar Duitsland gestuurd. Giel verbleef jarenlang in Chemnitz aan de Tsjechische grens en keerde na het einde van de oorlog terug in zijn ouderlijk huis op de Oosterpoort. Tijdens die hele oorlogsperiode heeft hij tekeningen in zijn schetsboekje gemaakt; in totaal vulde hij zo’n 196 pagina’s. De tekeningen tonen zijn leven als dwangarbeider en timmerman.

Aandoenlijke gebeurtenissen

Giel van der Zel tekende in oorlogstijd bijna elke dag aandoenlijke gebeurtenissen, die hij telkens voorzag van datum en plaats. Elke tekening spreekt eigenlijk voor zich. Ze maken in al hun eenvoud duidelijk wat de jonge Giel meemaakte, hoe hij overleefde. Maar ook: hoe hij terugkeert. Uit de tekeningen komen de waanzin en zinloosheid van de oorlog duidelijk naar voren. Tegelijk toont Van der Zel kameraadschap en respect voor de medemens.

Uit het schetsboek is een selectie gemaakt, die in chronologische volgorde wordt getoond. De eerste tekening laat het vertrek uit Hoorn zien, de laatste de route van Giels terugkeer uit Duitsland.

De expositie is te bezichtigen tijdens de openingsuren van de winkel van Oud Hoorn in het Oost-Indisch Pakhuis aan Onder de Boompjes (dinsdag en donderdag van 10 tot 16 uur, zaterdag van 10 tot 14 uur).

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen