Ziekenhuizen stoppen studie naar malariamedicijn tegen corona

Hydroxychloroquine.
© AP
UTRECHT

De Nederlandse studie waarbij coronapatiënten werden behandeld met twee malariamedicijnen is definitief stopgezet.

De onderzoekers zijn het vertrouwen kwijt dat de middelen, waar hoge verwachtingen over waren, een gunstig effect laten zien, meldt het AD woensdag.

Circa tien ziekenhuizen, waaronder UMC Utrecht, Maastricht UMC en Elisabeth-Tweesteden Ziekenhuis in Tilburg, deden mee aan de studie naar chloroquine en hydroxychloroquine, die op 15 april van start ging. Enkele tientallen patiënten namen deel.

Twee weken geleden werd de studie tijdelijk stilgelegd na een publicatie in medisch vaktijdschrift The Lancet waarin werd geconcludeerd dat de middelen zouden leiden tot meer sterfgevallen.

Die publicatie (en de harde conclusie) is inmiddels ingetrokken, maar de Nederlandse onderzoekers hebben dinsdagavond alsnog besloten om de studie te beëindigen. Ook wereldwijd zijn een aantal soortgelijke studies stopgezet.

De eerste resultaten van het Nederlandse onderzoek laten "geen effect zien", meldt het UMC Utrecht. Ook een groot Engels onderzoek heeft tot nog toe geen positieve effecten laten zien.

(Tekst gaat door onder de foto)

Hydroxychloroquine-pil.
© AP

Het stoppen van de Nederlandse Archaïd-studie heeft een aantal redenen, legt Andy Hoepelman, projectleider en hoofd van Infectieziekten in het UMC Utrecht, uit.

In een recente Engelse studie waarbij 1500 coronapatiënten hydroxychloroquine kregen en 3500 anderen niks, was er geen verschil te zien tussen beide groepen.

"Die data zijn nog niet naar buiten, maar zijn wel met ons gedeeld. We hebben daarop gezegd: we moeten oppassen dat we niet te veel energie gaan stoppen in een studie waarvan we nu al twijfels hebben of het middel werkt. Misschien laat het een klein beetje effectiviteit zien, maar het wordt geen homerun," vertelt Hoepelman.

Het Radboudumc in Nijmegen bracht woensdag ook onderzoeksresultaten naar buiten die ongunstig uitpakken voor hydroxychloroquine. Het blijkt de werking van een bepaald soort witte bloedcellen, zogeheten monocyten, te remmen. Die cellen spelen een belangrijke rol in de "eerste verdedigingslinie" van het lichaam.

Over de medicijnen is veel te doen. De Amerikaanse president Donald Trump zei in mei dat hij uit voorzorg hydroxychloroquine neemt, ook al is er geen bewijs dat dit preventief werkt. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen waarschuwde eerder voor ernstige bijwerkingen. In hoge dosering en in combinatie met andere middelen kunnen de medicijnen onder meer hartritmestoornissen veroorzaken.

In Nederland kreeg een huisarts uit Meijel (Limburg) in april een waarschuwing van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), omdat hij coronapatiënten op experimentele basis een cocktail voorschreef van hydroxychloroquine, zink en het antibioticum azytromicine.

De arts stelde dat hij patiënten daardoor had zien herstellen, maar de inspectie benadrukte dat de behandeling wetenschappelijk niet is bewezen. Bovendien zou een tekort aan de medicijnen kunnen ontstaan bij patiënten die er wel aantoonbaar baat bij hebben, tegenwoordig vooral mensen met reuma.

Lees ook: Omstreden medicijn hydroxychloroquine lijkt toch waardevol in strijd tegen Covid-19 [video]

Meer nieuws uit Amsterdam

Meest gelezen