Haarlemmers maken documentaire: Ni una más! Stop de Mexicaanse vrouwenmoorden [video]

Filmmakers Roos Wonders en Julia Hollander (r). De paarse bandanas om de polsen symboliseren het feminisme in Latijns-Amerika.
© Foto united Photos/Paul Vreeker
Haarlem

In Mexico zijn alleen al in de maand april 337 vrouwen vermoord, zo meldt het openbare veiligheidsbureau van het land begin deze week. Het is een recordaantal. De Haarlemse Julia Hollander (29) vreest dat het werkelijke aantal hoger is.

Met vriendin Roos Wonders (25) werkt Hollander aan een documentaire over de ’feminicidios’, de vrouwenmoorden. Of beter gezegd: over de groep muzikanten die het protest tegen het machogeweld jegens vrouwen in Mexico een stem hebben gegeven. Las Brujas - De Heksen - heet het vijftal. Hollander ontmoette ze voor het eerst in 2018 toen ze, als onderdeel van haar master Sociale en Culturele Antropologie, onderzoek deed naar vrouwenrechten in Mexico-Stad.

Julia: ,,Ik kwam met ze aan de praat en werd al snel meegenomen naar feesten en naar discussieavonden. We praatten over wat het betekent om vrouw te zijn. Dat is een universeel thema. Maar vrouw zijn in Mexico is wel duidelijk anders dan vrouw zijn in Nederland, merkte ik al gauw. Ik heb aan den lijve ervaren hoe beperkt de vrijheid voor een vrouw daar is.’’

Filmmakers Roos Wonders en Julia Hollander (r). De paarse bandanas om de polsen symboliseren het feminisme in Latijns-Amerika.
© Foto United Photos/Paul Vreeker

Cinthia, een van de Las Brujas, zegt het in de trailer van de documentaire die vandaag al online gaat, als volgt: ,,Wat het betekent om vrouw te zijn in Mexico is nog steeds volgens het archetype van de bediende’’. Indira, haar bandgenoot: ,,Ik denk dat het grootste probleem in het land is, dat er geen gerechtigheid is door de enorme straffeloosheid die heerst in Mexico. Men kan van alles maken zonder ervoor gestraft te worden.’’ Bruja Leticia voegt daaraan toe: ,,Het mag niet meer gebeuren dat als we ’s ochtends wakker worden, wij opnieuw een van ons zijn verloren.’’

’Ni una más’ dus: niet één meer. Het is de titel van een van de protestsongs van Las Brujas, en nu ook die van de documentaire in wording.

De woede groeit

Het is een boodschap die op indrukwekkende wijze aan kracht toeneemt. Tienduizenden vrouwen gingen afgelopen 8 maart - Internationale Vrouwendag - in Mexico-Stad de straat op om te protesteren. Julia: ,,Twee jaar geleden stonden er nog zo’n honderd tot honderdvijftig demonstranten op het Zócalo. De woede neemt toe, nu er eindelijk meer bekend wordt over wat er gaande is. Al blijft er nog steeds veel onder de radar of wordt niet als zodanig onderkent. Een bericht over meisje dat verkracht is en vermoord wordt steevast geduid met de mededelingen dat ze nogal laat op straat was of een erg kort rokje droeg.’’

Recente incidenten die wel breeduit in het nieuws kwamen, werkten als een vliegwiel. Zo waren er de twee tienermeisjes die vorig jaar werden verkracht door zes politieagenten. Er was de gruwelijke dood begin dit jaar van de 25-jarige Ingrid Escamilla: haar vriend stak haar dood en verwijderde haar organen uit haar lichaam. Foto’s van Ingrids toegetakelde lichaam waren half februari te zien op de voorpagina van enkele Mexicaanse kranten.

Een dag later verdween de 7-jarige Fátima Aldrighett. Vier dagen later werd ze gevonden: ze bleek verkracht, gemarteld en vermoord.

Roos: ,,Als de feiten zo duidelijk zijn, dan kan het ook niet meer ongehoord blijven toch?’’

Afgelopen Vrouwendag zong protestmuzikant Vivir Quintana geruggensteund door een indrukwekkend vrouwenkoor haar ’Canción sin miedo’ - lied zonder angst - op het grote plein in Mexico-Stad. Dat klonk als een hymne: ’We zingen zonder angst, we vragen om gerechtigheid / We schreeuwen om elke vermist persoon.’

De leden van de Mexicaanse muziekgroep Las Brujas staan centraal in de film.

Julia Hollander weet al zo’n twee jaar dat ze dit verhaal wil vertellen. Sinds een paar weken ligt er een volledig script. Met de meiden van Las Brujas is dagelijks videocontact en zij maken op verzoek nu al beelden die straks een plek in de film krijgen. Julia: ,,Het is misschien wat gek om in deze coronatijd hieraan te beginnen. Maar omdat verder alles stil lag, was er nu de tijd om dingen goed op te zetten.’’

Vandaag start de crowdfundactie waarmee het geld voor de film bijeen moet worden gehaald. Succesvol fondsen aanschrijven zit er voor een beginnend documentairemaakster niet direct in. Julia: ,,Deze vorm heeft daarbij het voordeel dat we daarmee al direct mensen bij dit verhaal betrekken.’’

Afhankelijk hoe corona zich ontwikkeld zal er afgereisd worden naar Mexico om daar te filmen. Misschien in november rond de Mexicaanse Dia de los Muertos - de Dag van de Doden. Of anders rond Vrouwendag in maart. Julia: ,,Op beide dagen zullen vrouwen niet stil zijn daar, dat weet ik zeker.’’

Docu in wording

Julia Hollander en Roos Wonders werken in dit project samen met het Rotterdamse productiehuis Rauwkost Collective en Las Brujas. De film ondersteunen kan via: www.cinecrowd.com/niunamas

Meer nieuws uit Haarlem

Meest gelezen