Massale vissterfte in polder Het Grootslag bij Andijk, hoogheemraadschap staat voor een raadsel: ’Mogelijk door gebrek aan zuurstof in paaitijd’ [update]

Massale vissterfte in polder Het Grootslag bij Andijk, hoogheemraadschap staat voor een raadsel: ’Mogelijk door gebrek aan zuurstof in paaitijd’ [update]
© Foto HHNK
Andijk

Medewerkers van het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn druk bezig met het opruimen van honderden dode vissen in onder andere de Molensloot in polder Het Grootslag in Andijk. Ook in andere sloten liggen dode vissen.

Ze werden zaterdagochtend opgemerkt door Leo van Balen die een wandeling maakte door het natuurgebied De Weelen. Gaandeweg de route zag hij steeds meer vissen met de buik omhoog drijven. „Maar in de Molensloot was het écht vreselijk, zoveel dooie vissen. Zeker meer dan vijftig. En we zagen ook nog dode vissen in de sloot ten oosten van de Verlengde Raadhuislaan, tussen de Drechterlandseweg en de Gouw.”

Hij maakte enkele foto’s en belde het calamiteitennummer van het hoogheemraadschap. Medewerkers namen niet lang daarna een kijkje.

Giebel

„Het gaat om één soort vis, de giebel”, meldt HHNK-woordvoerder Shane Kleyhorst in een eerste reactie. „We denken dat het misschien te maken heeft met het feit dat de vissen nu aan het paaien zijn, waardoor ze meer zuurstof nodig hebben. Maar door algengroei zit er juist minder zuurstof in het water en dat overleven ze niet.” Vooral oudere vissen zijn hier gevoelig voor.

Afgevoerd

De dode dieren worden zoveel mogelijk uit het water gevist en afgevoerd. De giebel is een straalvinnige vis uit de karperfamilie. Hij wordt ook wel wilde goudvis of witte goudvis genoemd, hoewel met goudvissen geen enkele verwantschap is.

(tekst loopt door onder foto)

Massale vissterfte in polder Het Grootslag bij Andijk, hoogheemraadschap staat voor een raadsel: ’Mogelijk door gebrek aan zuurstof in paaitijd’ [update]
© Foto HHNK

Later op de dag liet het HHNK nog weten dat het ook om een specifieke ziekte of virus kan gaan, waarvoor alleen de giebel vatbaar is. Een soortgelijk geval deed zich in 2015 voor in het Westland. Toen bleek het te gaan om ’goudvisherpes’. Zieke nog levende vissen kunnen op dit virus onderzocht worden bij het Central Vetinary Institute (CVI) in Lelystad. Probleem is alleen dat er op dit moment nauwelijks verzwakte levende vissen worden aangetroffen.

Gevaarlijk laag

In polder Het Grootslag zijn woensdagmiddag wel metingen gedaan en is algenbloei geconstateerd. De watertemperatuur in polder Het Grootslag is op dit moment rond of iets boven de 20 graden. Gevolg is wisselende zuurstofgehaltes die ’s nachts gevaarlijk laag kunnen worden, waardoor vissen dood kunnen gaan. Ook is er de afgelopen dagen veel recreatief gevaren in de polder. Door opwoeling van bodemmateriaal kan het zuurstofgehalte verder onder druk komen te staan.

Visecologen

Toch staat het hoogheemraadschap een beetje voor een raadsel. Want als zuurstofgebrek inderdaad de oorzaak is, zouden ook andere paaiende vissen massaal het loodje moeten leggen en zou je - vooral in de ochtenduren - naar lucht happende vissen moeten zien. In ruim negentig procent van de gevallen gaat het echter om giebels. Het schap heeft de vraag ook voorgelegd in een whatsapp-groep van visecologen, maar ook die konden vooralsnog geen uitsluitsel geven.

Ook in de Krommenieër Woudpolder zijn de afgelopen dagen grote hoeveelheden dode giebels gevonden.

(tekst loopt door onder foto)

Massale vissterfte in polder Het Grootslag bij Andijk, hoogheemraadschap staat voor een raadsel: ’Mogelijk door gebrek aan zuurstof in paaitijd’ [update]
Vissterfte in de Molensloot in Andijk.
© Foto Leo van Balen

Van Balen denkt dat er meer moet gebeuren om de vissterfte te stoppen. ,,Ik vind het krom en niet acceptabel, dat het hoogheemraadschap verder geen actie onderneemt. Het water wordt door tuinbouwers overvloedig (en terecht) gebruikt om de gewassen te laten groeien, waardoor volgens mij het gemaal in Andijk niet aan pompen toekomt. Ondertussen wordt de waterkwaliteit alleen maar minder en praten we over honderden dode vissen.’’

Openzetten

Volgens Van Balen is de waterkwaliteit in een groot gedeelte van polder Het Grootslag niet in orde. ,,Volgens mij moeten ze vanuit het Markermeer en het IJsselmeer alle waterinlaten openzetten en ook het gemaal in Andijk z’n werk laten doen. Door een goede sturing van de overlopen van hoog naar laag water worden dan de getroffen sloten weer van vers, zuurstofrijk water voorzien. Zo moet het en niet anders, anders gaan er straks nog meer vissoorten of andere waterdieren dood.’’

Meer nieuws uit West-Friesland