Ontdekking in Schardammer sluis: de handtekening van een steenhouwer uit de 15e eeuw

Het in het steen gebeitelde kenmerk.
© Foto HHNK
Schardam

De steenhouwer die in de 15e eeuw zijn ’handtekening’ zette voor de bouw van de Zuidersluis bij Schardam, moet een belangrijk vakman zijn geweest. Want zijn merkteken is ook gevonden in de zuidtoren van de Dom in ...Keulen.

Het merkteken werd door bouwhistoricus Rutger Polderman ontdekt, toen de Zuidersluis begin deze winter werd drooggezet. Het Hoogheemraadschap wilde zo onderzoeken of de sluizen nog aan alle eisen voldoen. Vooraf was al duidelijk dat er behoorlijk wat onderhoud nodig was.

Hetzelfde gebeurde in Enkhuizen, waar de Sassluis werd drooggezet. Bij het begin was al duidelijk dat de sluis lek was. Maar na veel pompwerk werd duidelijk dat het omloopriool, waardoor buitenwater in de sluiskom kan stromen, defect was. Intussen is opdracht gegeven dat deze buis nieuwe kleppen krijgt, zodat de Sassluis ook daadwerkelijk als sluis kan dienen.

Zandsteen

De grootste verrassing werd dus in Schardam gedaan. Het oudste deel van het bouwwerk is gemaakt van Bentheimer zandsteen. Hier was het dat het merkteken werd ontdekt. Dit teken is een kenmerk waarmee steenhouwers in het verleden als het ware hun handtekening op de steen achterlieten.

Er zijn veel meer van dit soort tekens bekend, reden waarom extra historisch onderzoek is gedaan. Het bijzondere aan het Schardamse kenmerk is dat deze ook is gevonden in stenen van de Lebuinuskerk in Deventer (1490-1539) en de Peperbus in Zwolle (1486-1502).

Een exacte overeenkomst is maar op één andere plek gevonden: de zuidtoren van de Keulse Dom, die dateert uit het einde van de 15e eeuw. Dat was destijds een van de grootste bouwprojecten in het Europa van die tijd. Anders gezegd: de ambachtsman die daaraan heeft gewerkt, was dus ook nodig toen de Zuidersluis bij Schardam werd aangelegd.

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen