Premium

59 Russische granaten in voortuin op Texel: ’O, dit is echt serieus’

59 Russische granaten in voortuin op Texel: ’O, dit is echt serieus’
De granaten.
© Foto aangeleverd
Texel

59 granaten zijn er door de Explosieven Opruimings Dienst geborgen uit een voortuin aan de Postweg in Eierland. Je zou denken dat de bewoners trillend op hun benen staan, maar schapenveehouder Piet Bouthoorn en zijn vrouw Marion reageren nuchter. Marion: „Het aantal verbaasde ons wel.”

Ze wonen in een oude bunker. Naast hun huis ligt bunker de Vlijt, door de Duitsers in 1942 gebouwd op het toenmalige burger en militaire vliegveld De Vlijt, nu deels Airport Texel. Tijdens de Russenoorlog werd tussen 5 april en 20 mei 1945 hevig gevochten in Eierland. Georgische krijgsgevangenen kwamen in het staartje van de oorlog in opstand tegen hun Duitse broodheer. Die strijd was het hevigst in Eierland, dus wordt er wel vaker een explosief gevonden, verklaart Marion. Ze woont 24 jaar aan de Postweg, en zag er haar drie kinderen opgroeien.

Hobbydetector

Ze zitten midden in een verhuizing naar een boerderij elders op het eiland. Laadden verhuisdozen in en uit en hadden geen erg in de grootte van de vondst. „We gaven een detector-amateur toestemming om op onze grond te zoeken naar historische bodemvondsten. Kans dat je wat vindt is klein, dacht ik nog. Hij vond een granaat, zag er nog twee en waarschuwde direct de politie. Ik maakte me niet ongerust; zolang het onder de grond ligt, is er niks aan de hand. Toen kwam de Explosieven Opruimings Dienst. Pas toen een van mijn zonen riep dat er al veertig boven de grond waren, dacht ik: Ow, dit is echt serieus.”

59 Russische granaten in voortuin op Texel: ’O, dit is echt serieus’
De Explosieven Opruimings Dienst stelt de granaten veilig.
© Foto aangeleverd

Gevaarlijk is het niet zolang je er met je handen van af blijft, legt Ruud Zijlstra, assistent conservator en wapenbeheerder bij het Marinemuseum in Den Helder uit. „Menselijk handelen brengt gevaar met zich mee. Als kinderen het vinden en er thuis mee gaan experimenteren is het levensgevaarlijk.”

Zijlstra, woonachtig op Texel, zoekt in zijn vrije tijd naar historische bodemvondsten. Zo stuitte hij eerder deze week op de granaten in de voortuin van Piet en Marion Bouthoorn. Met een agent markeerde hij de plek en gooide de kuil dicht. „Als het veilig is, hoeft de Explosieven Opruimings Dienst niet direct in actie te komen. Ik had geen idee dat het om 59 granaten ging. Ik schrik ervan.”

Antitankgeschut

Het gaat waarschijnlijk om Russische granaten, zegt Zijlstra na het zien van de foto’s met daarop de 59 granaten. „Tweederangs troepen van de Wehrmacht, zoals het Georgische bataljon, werden uitgerust met Nederlands, Russisch of Frans materiaal. De Georgiërs gebruikten veelal hun eigen wapens in de oorlog. Tijdens de Russenoorlog verschansten ze zich 12 april rond bunker de Vlijt in Eierland. De Duitse soldaten trokken vanuit Den Burg noordelijker op om de Russische opstand de kop in te drukken. Ze maakten een optrekkende beweging en openden het vuur op de Georgische soldaten. Zij verdedigden zich met Russisch antitankgeschut. Wat door de Explosieven Opruimings Dienst geruimd is, behoort tot die lading, vermoed ik. Na de bevrijding op 20 mei is de omgeving opgeruimd, en de overgebleven munitie op deze plek begraven.”

Kippenvel krijgt Zijlstra ervan. „Zo bizar dat bijna 75 jaar na de oorlog op Texel 59 granaten op deze plek gevonden worden. Een bewijs van de hevige oorlog die op Texel gestreden werd, terwijl de rest van Nederland al bevrijd was.”

Meer nieuws uit Den Helder e.o.