’Iedere keer als ik de viool pak, ben ik mij bewust van wat is gebeurd in Auschwitz’ [video]

CASTRICUM

Niet alleen de vioolmuziek van Sietse van Gorkom is bijzonder, het instrument waarmee hij de klanken voortbrengt is dat net zo goed. Zijn bijna tweehonderd jaar oude viool kwam in de oorlog in Auschwitz terecht waar er ook op gespeeld is.

Van Gorkom zou maandagavond samen met harmonieorkest Emergo optreden tijdens de dodenherdenking in Castricum. Maar door de coronacrisis viel deze speciale herdenking in duigen. Van Gorkom zou de themesong van de film Schindler’s List spelen. Om iets van het gemis goed te maken doet hij dat nu op een filmpje dat te zien is op de website van deze krant.

Extra speciaal is de viool van de 38-jarige violist, die zijn jeugd doorbracht in Castricum. Het is een Weense viool uit 1837 gebouwd door Martin Stoss. Het instrument behoorde lange tijd toe aan de familie Weiss, beter bekend als de familie Mirando van het zigeunerorkest Tata Mirando.

Tijdens de oorlog, op 19 mei 1944, werden 245 Nederlandse Sinti en Roma vanuit Westerbork op de trein gezet naar Auschwitz. Dit zogenaamde ’zigeunertransport’ is later beroemd geworden door filmopnamen. Onder meer van het Sinti-meisje Settela Steinbach dat naar buiten kijkt vlak voor de deuren dichtgaan. Zij werd vergast.

Bekijk hier alle herdenkingsvideo’s uit de hele provincie

Nello Mirando

Slechts 31 Nederlandse Sinti en Roma keerden terug. Met hen kwam de viool van de familie Mirando terug. Sietse van Gorkom nam hem een aantal jaar geleden over van Nello Mirando, een van de telgen van de zigeunerfamilie. „Ik mocht hem niet zomaar kopen. Nello wilde dat ik bij hem langs kwam om erop te spelen om te weten te komen of ik de viool waard was. Ik ben een paar keer bij hem geweest om voor hem te spelen. Tijdens die avonden vertelde hij talloze verhalen over de familie en over de viool. Die is meegegaan naar Auschwitz. De kampbewakers wilden dat de zigeuners voor hen speelden. Ook is er gespeeld bij de gaskamers. Een van de overlevenden heeft de viool na de bevrijding meegenomen. Die is te voet naar Nederland teruggekeerd.”

Het maakt dat muziek die de viool voortbrengt een extra lading krijgt. En met zijn bronzen, diepe klank klinkt hij al zo mooi. „Iedere keer als ik hem pak, ben ik mij bewust van wat er is gebeurd daar in Auschwitz en hoe speciaal het is om deze viool te gebruiken. Tegelijk besef ik dan ook hoe bijzonder het is dat wij leven in een land waar vrijheid is om te zijn wie je bent. Hier wordt je niet opzij gezet of vermoord vanwege je afkomst, je geloof of je seksuele geaardheid. Als ik er met dit instrument aan kan bijdragen om daar bij stil te staan, doe ik dat graag.”

Cv

Sietse van Gorkom, die in Amsterdam woont, heeft een indrukwekkend cv. Met zijn Red Limo String Quartet trad hij op met onder meer Eddie Vedder, The Kyteman Orchestra, Janne Schra, Wende Snijders, Blaudzun, Kensington en Mark Lanegan.

Het talent heeft hij van zijn opa, die jazzmuzikant was in New York. „Dat deze Hollandse man in de jaren dertig trouwde met een Afro-Amerikaanse vrouw vind ik erg stoer. Hij heeft mij geïnspireerd, op allerlei vlakken.”

Zijn middelbare schooltijd bracht hij door in Castricum. Toen hij al student was aan het conservatorium van Rotterdam organiseerde hij jazzavonden in poppodium De Bakkerij. „Het zat iedere maand stampvol. Ik denk dat dat de link is met Castricum en ze me daarom gevraagd hebben om te komen spelen op 4 mei. Dat vind ik een geweldige eer.”

Meer nieuws uit Alkmaar

Meest gelezen