Noa (10) schrijft mooiste vrijheidsgedicht in wedstrijd van deze krant; lees hier alle zeven winnende gedichten [video]

Het gedicht van de tienjarige Noa Neuvel werd door de jury het beste gevonden. In haar hand de bevrijdingsposter, die ze net als het gedicht maakte voor een schoolopdracht.
© Peter Schat
Amsterdam

Maar liefst 62 jongeren van tien tot zeventien namen de moeite een gedicht over vrijheid te schrijven en op te sturen naar de krant. De jury is blij verrast, ook over het niveau.

Want er zitten veel indrukwekkende gedichten tussen, wat een keuze niet makkelijk maakte. De jury werd het uiteindelijk, na veel herlezen en wat discussie, eens over vijf winnaars en twee eervolle vermeldingen. Op de website van deze krant lezen de uitverkoren inzenders hun gedicht voor. Hieronder het rapport van de jury, die bestond uit hoofdredacteur Corine de Vries, schrijver/columnist/acteur Joost Prinsen en kunstredacteur Theo de With.

Noa Neuvel (10) uit Aalsmeer maakte een mooi, persoonlijk gedicht, ingezonden door haar opa en oma uit Grootebroek, waarin de link wordt gelegd tussen de schrijfster en haar overgrootoma. Heel knap is dat Noa subtiel aanstipt dat ook het coronavirus de vrijheid beperkt, waarmee ze een link legt met de actualiteit.

Tijmen Schekkerman (10) uit Tuitjenhorn schreef het gedicht in opdracht van zijn school en heeft daarbij voor een bijzondere en moeilijke dichtvorm gekozen, de villanella. Voor een tienjarige is dat best een uitdaging, en hij is daar goed uitgekomen.

Sofie van Loenen (13) uit Hilversum maakt een klein, kernachtig en krachtig gedicht over vrijheid, vrij zijn en vrij voelen.

Maud Groote (15) uit Spaarndam benadrukt in haar gedicht dat verschillen tussen mensen niet erg zijn, maar juist een verrijking voor de samenleving. Mooi dat ze op zo’n actueel thema inzoomt.

Fieke Mansvelder (17) uit Leiden schreef een sterk gedicht over het belang van het doorvertellen van verhalen. Het is eenvoudig van opzet, maar dat is juist ook de kracht.

Isabel Boogers (17), eveneens uit Leiden, krijgt een eervolle vermelding. In haar mooie gedicht wordt de oorlog niet specifiek genoemd, maar zit er wel subtiel in verstopt.

Daan Vink (10) Spaarndam krijgt een eervolle vermelding vanwege de prachtige opbouw van zijn gedicht. De kracht van de herhaling werkt goed, met als uitsmijter de overtreffende trap.

Noa Neuvel (10) uit Aalsmeer.
© Peter Schat

’Mamma, vertel nog eens over de oorlog’

Noa Heuvel (10) woont nog in Aalsmeer maar gaat verhuizen naar Grootebroek, waar haar opa en oma wonen die haar gedicht instuurden voor de wedstrijd. De jury vond het hare het beste van allemaal.

In haar gedicht voert ze haar omi op. Dat is de oma van haar moeder Susanne Langius-Neuvel. In de oorlog woonde ’omi’ met haar ouders op een boerderij in West-Friesland. De verhalen over de onderduikers die daar verborgen waren kennen de drie dochters van Susanne, van wie Noa de oudste is, goed. „Als we in de auto zitten is het vaak ’mamma, vertel nog eens over de oorlog?’ vanaf de achterbank”, zegt Susanne. Reden voor het gezin om afgelopen kerstvakantie een bezoek te brengen aan Westerbork.

Rondlopen tussen de barakken van het voormalige doorgangskamp en een bezoek aan het museum met alle interactieve foefjes die kinderen aantrekkelijk vinden maakten indruk op Noa. Evenals lezen van ’Oorlogswinter’, dat ze verslond. „Het zou me gaaf lijken om door de tijd te kunnen reizen. Dan kan je zien wat er gebeurde in de oorlog. Maar dat was toch wel heel erg en ik hoop niet dat opnieuw gebeurt wat toen gebeurde.”

De lessen tijdens de autoritjes met haar moeder gaan er vooral over dat zich aan de vooravond van en tijdens de Tweede Wereldoorlog langzaam veranderingen voltrokken in de samenleving die uitdraaiden op vreselijke zaken die niemand wil. Het is belangrijk daar waakzaam voor de te zijn. Noa ziet parallellen tussen toen en nu.

„Voor school moesten we een bevrijdingsposter en een gedicht maken. Toen ik het gedicht ging maken dacht ik dat het best wel lijkt, de tijden van corona en de Tweede Wereldoorlog, want we zijn nu ook niet heel erg vrij.” Een bezoek aan omi van 88 zit er dan ook niet meer in. „Wel zijn we op Koningsdag naar het verzorgingshuis gegaan in Hoorn, waar ze woont. Daar hebben we cupcakes afgeleverd die we voor haar hadden gemaakt.”

75 jaar ’vrijheid’

Op 5 mei zijn wij 75 jaar vrij,

In Nederland geen oorlog meer,

Toch voelt vrijheid niet dichtbij.

Wij herdenken de slachtoffers van toen,

Mijn omi heeft de oorlog meegemaakt,

Maar ik kan nu niets met haar doen.

In de oorlog konden kinderen niet naar school toe,

De avondklok, de Jodenster, geen radio, verstopt in huis,

Ik zit thuis, doe mijn werk en ben coronamoe.

Vrijheid is belangrijk in ons bestaan,

Kunnen zeggen doen en gaan waar je wil,

Zo jammer dat ik niet naar een bevrijdingsfestival kan gaan.

Tijmen Schekkerman (10) uit Tuitjenhorn.
© Peter Schat

’Dit is wat ik je vertellen zal’

Tijmen Schekkerman (10) uit Tuitjenhorn trekt er in de Kop van Noord-Holland vaak op uit met zijn metaaldetector. Hij vindt regelmatig zeventiende-eeuwse duiten maar ook oorlogsspul als kogels en hulzen. Zowel van de invasie van 1799 als uit de Tweede Wereldoorlog. Het heeft zijn interesse en hij weet er naar eigen zeggen best veel van.

Onbekend was de gedichtvorm villanella, waar hij op school kennis mee maakte toen er een gedichtenproject op stapel stond. Zes strofes met voorgeschreven aantallen regels en herhalingen. De juf van groep 7a van de Sint-Barbaraschool in zijn woonplaats had een aantal vragen gesteld die hij moest beantwoorden. Van de belangrijkste woorden die hij opschreef moest hij een gedicht maken in een voor hem onbekende vorm. Via internet stuitte hij op de villanella.

Villanella voor de vrijheid

Ken je de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog al?

Het gaat over Duitsland, en Hitler in die tijd.

Dit is wat ik je vertellen zal.

Veel Joodse mensen verstopten zich overal,

Een spannende tijd, want zij waren hun vrijheid kwijt.

Ken je de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog al?

Terugvechten is wat Nederland toen deed met een stoot en een knal.

Veel militairen vochten deze strijd.

Dit is wat ik je vertellen zal.

Veel mensen stierven, er was een hoog dodental.

De oorlog duurde een eeuwigheid.

Ken je de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog al?

Laten we dit nooit meer vergeten in ieder geval.

We zijn dankbaar voor de mensen die ons hebben bevrijd.

Dit is wat ik je nu vertellen zal.

Op 4 mei is het twee minuten stil overal,

En herdenken wij de slachtoffers van deze vrijheidsstrijd.

Ken je de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog al?

Dit is wat ik je vertellen zal.

Sofie van Loenen (13) uit Hilversum
© Peter Schat

’Dankbaar voor wat we allemaal hebben’

Sofie van Loenen (13) uit Hilversum schreef het gedicht dat zij inzond al eerder, voor een project voor de Vrije School in Zeist waar ze toen op zat. „We moesten een gedicht schrijven, het maakte niet uit waarover en hoe je het schreef. Ik koos toen vrijheid, dat vond ik een mooi onderwerp.”

De Tweede Wereldoorlog is ook een onderwerp dat haar aanspreekt. Ze is ervan doordrongen dat die tijd enorm verschilt van de huidige en dat veel van de verworvenheden van de moderne tijd toen ontbraken. „Ik ben er heel dankbaar voor dat we dat nu wel hebben.” Vrijheid, om maar eens wat te noemen.

Omdat Sofie ’niet zo van het lezen’ is, volgt ze online de serie over het Anne Frankdagboek. Het maakt indruk op haar. „Ik vind het heel interessant om te bedenken hoe het toen was en dat het nu zo erg anders is.” Ze zit zoals alle scholieren thuis, waar ze zich stort op haar schoolwerk en samen met haar zus musiceert. Zij op cello, haar zus op de viool. „En ik heb ook zo’n klein gitaartje, een ukelele.”

Vrij

Ik ben vrij,

maar toch wil ik bij jou zijn.

Ik kies zelf,

Maar toch wil ik dat jij kiest.

In mijn hart ben jij,

Vrij, samen voor altijd.

Maud Groote (15) uit Spaarndam.
© Peter Schat

’Dat we verschillen juist heel graag willen’

Maud Groote (15) uit Spaarndam zit op de Duin en Kruidberg mavo in Driehuis. Het gedicht dat zij instuurde stamt al van drie jaar terug, toen zij en een klasgenote van de basisschool in haar woonplaats waren gevraagd om een gedicht uit te spreken tijdens de Dodenherdenking.

Ze vond toen ze het moest voordragen ’wel een beetje spannend’ maar toen ze er eenmaal stond ’viel dat wel mee’. Voor school leest ze momenteel ’Het dagboek van Anne Frank’. Het maakt indruk omdat zij inmiddels al ouder is dan Anne Frank was op het moment dat ze haar dagboek schreef op haar onderduikadres in Amsterdam.

Samen vrij

Ik heb bruin haar

en groene ogen

Ik heb blond haar

en blauwe ogen

Toch zijn we vriendinnen voor het leven

4 mei, hoe lang duurt het nog

Voordat de wereld is

Net als wij

Dat we verschillen

juist heel graag willen

Morgen vieren we

Nederland vrij

WE WILLEN DE HELE WERELD ERBIJ

PAS DAN……

DAN PAS IS ECHT

IEDEREEN

VRIJ!!

Fieke Mansvelder (17) uit Leiden.
© Peter Schat

’Oorlogsverhalen mogen we niet vergeten’

Fieke Mansvelder (17) uit Leiden is leerling van het Stedelijk Gymnasium in haar woonplaats en zit ’op theater’. „We schrijven zelf de stukken, ik maak vooral monologen en dan op een poëtische manier, dat vind ik superleuk.”

Via theater raakte ze in contact met oorlogsverhalen. „Met mijn theatergroep doen we elk jaar mee aan Theater na de Dam, een voorstelling met als thema de Tweede Wereldoorlog. Daarvoor interviewen we ouderen, waardoor ik sinds mijn veertiende best veel over de oorlog ben gaan horen. Verhalen waarvan ik het belangrijk vind dat ze doorgegeven worden. Ze mogen niet vergeten worden en daarom moeten we blijven luisteren naar die verhalen.”

Omdat er dit jaar op 4 mei geen voorstelling is te geven, stort haar theatergroep PS Jong zich op een videopodcast over de gefusilleerde verzetsstrijder Johannes Post. Er wordt gecorrespondeerd met zijn dochter die vertelt over de keerzijde van het heldhaftige leven van haar vader, die zijn gezin voor zijn idealen in de steek liet. „We filmen het schrijven van de brieven enzo en de regisseuse doet de voice-over.” ’De zaak-Post’ is te volgen via internet. Van 1 t/m 5 mei verschijnt er elke dag een aflevering.

geef me je woord

geef me je hand en ik luister

laten we praten

vertel me over vrijheid

en hoe dat niet vanzelfsprekend is

vertel me over de oorlog

en hoe ik ervan kan leren

vertel me over jou

en hoe ik er kan zijn

ik luister

ik luister graag

totdat je alles hebt verteld

uitgepraat bent

geef me je hand en ik geef

alle verhalen die ik ken

door en door

en door

zodat we niet vergeten

Isabel Boogers (17) uit Leiden.
© Peter Schat

’Een deel van ons bestaan’

Isabel Boogers (17) uit Leiden kreeg voor haar gedicht ’Oorlogsbomen’ een eervolle vermelding van de jury. Isabel vindt dichten een inspirerende manier om haar gevoelens ’kwijt te kunnen’ op een mooie manier. Het helpt haar op die manier en ze hoopt dat anderen er voor hun eigen gevoel iets uit kunnen putten. Ze dicht om te verbinden.

Haar gedichten schrijft ze in een boekje dat ze zorgvuldig verstopt. Ze is er niet kwistig mee. Haar moeder krijgt een gedicht voor moederdag, vrienden en familie op hun verjaardag. Dit is voor het eerst dat een gedicht van haar in openbaarheid komt. In coronatijden is ze niet alleen van dichten afhankelijk om de tijd door te komen. Ze doet aan ballet, zang en ’speedcuben’, het zo snel mogelijk oplossen van de Rubiks kubus en ze tekent. Ze zit op 5 vwo op het Visser ’t Hooft Lyceum in haar woonplaats.

Oorlogsbomen

De groene bomen zwijgen

Hun verhalen zijn verborgen

Van de wortels tot de twijgen

Door een bladerdek geborgen

Maar men mag niet vergeten

Dat de kille winter

Al dan niet vergaan

Met zijn kale dorre takken

Een deel is van ons bestaan

Daan Vink (10) uit Spaarndam.
© Peter Schat

’Nooit meer, gewoon echt nooit meer’

Daan Vink (10) zit in groep 7 van de Sint-Adalbertusschool in zijn woonplaats Spaarndam. Zijn juf Melissa Leeuwe spoorde kinderen in de klas aan een gedicht in te sturen. Dat van Daan was goed voor een eervolle vermelding.

Dat zijn gedicht over de oorlog gaat is omdat het de opdracht was van de juf. Zelf heeft hij een grondige afkeer van de oorlog. Hij wil dat het nooit meer gebeurt en dat drukt hij ook uit in het gedicht. Boeken over de oorlog leest hij niet en films erover kijkt hij niet. „Ik vind dat geen leuke boeken en films. Oorlog is geen fijne tijd.”

nooit meer…

nooit meer pure angst om te overleven.

nooit meer koude nachten omdat je huis weg is.

nooit meer doodgeschoten mensen op straat.

nooit meer, gewoon nooit meer.

nooit meer over je schouder hoeven kijken.

nooit meer rennen voor je leven.

nooit meer te hoeven vrezen voor het leven van je geliefden.

nooit meer, gewoon nooit meer.

nooit meer pijn omdat je gewond bent.

nooit meer, aan puin geschoten huizen

nooit meer oorlog, kogels, lijken en bommen

nooit meer, gewoon echt nooit meer

Meer nieuws uit Amsterdam

Meest gelezen