Premium

In Purmerend lagen de vlaggen voor de bevrijding overal klaar op de zolders [video]

In Purmerend lagen de vlaggen voor de bevrijding overal klaar op de zolders [video]
De Peperstraat in Purmerend op 5 mei 1945. Het lijkt wel alsof iedereen een vlag had bewaard.
© Foto Dirk Bakker/Vereniging Historisch Purmerend
Purmerend

Omdat Dirk Bakker op het eind van de oorlog over een aantal diafilms beschikte, kon hij de gebeurtenissen op 5 mei 1945 vastleggen in kleur. Ook de Bevrijdingsfeesten van 18 tot en met 21 juli dat jaar bracht hij in beeld.

Lees hier alle verhalen over 75 jaar bevrijding

In de ochtend van de vijfde mei 1945 was het nog onduidelijk of de bevrijding van Nederland een feit was. Nadat het middaguur was verstreken, was er echter geen houden meer aan.

Overal in Purmerend gingen de vlaggen uit. De Peperstraat werd één vlaggenzee. Het rood-wit-blauw wapperde aan vlaggenstokken, compleet met knop, of aan geïmproviseerde stokken en sommige droegen ook oranje wimpels.

Had iedereen zo’n grote vlag op zolder? Dat was de vraag die ook Tineke Abercrombie-Schoorl zich stelde.

„Men wist dat de bevrijding op komst was. De vlaggen lagen dus al klaar. Wellicht was er met elkaar overlegd om allemaal te vlaggen. Het kan ook zijn dat meubelstoffeerder De Wolf geholpen heeft bij het maken ervan”, zegt de voorzitter van de Vereniging Historisch Purmerend (VHP).

In Purmerend lagen de vlaggen voor de bevrijding overal klaar op de zolders [video]
Plekjes bemachtigen met goed zicht op het Groot Defilé van 20 juli 1945.
© Foto Dirk Bakker/Vereniging Historisch Purmerend

Gerrit de Wolf, van De Wolf Woninginrichting, staat op de foto die op 5 mei 1945 rond één uur ’s middags in genomen in de Peperstraat. De man, die ’De Paus’ genoemd werd, loopt in een zwart pak met oranje versiersel op z’n revers links in de richting van Dirk Bakker, die de foto maakte.

Overbuurmeisje

Het is een van de 1600 kleurendia’s die de dochters van Bakker een jaar of twaalf geleden na het overlijden van hun vader overdroegen aan de VHP.

Abercrombie, 65 jaar geleden geboren in Purmerend, heeft de dia’s toen allemaal bekeken. In de oorlog telde Purmerend zesduizend inwoners. Abercrombie herinnert zich goed dat in 1959 de magische grens van tienduizend werd overschreden. De baby die toen geboren werd, was haar overbuurmeisje.

In Purmerend lagen de vlaggen voor de bevrijding overal klaar op de zolders [video]
De Groote Ringrijderij, 20 juli 1945, gezien vanaf het dak van de Koepelkerk.
© Foto Dirk Bakker/Vereniging Historisch Purmerend

Bakker was slager in de Westerstraat en fotografeerde uit liefhebberij. Abercrombie kwam wel eens bij hem in de winkel. Hij ’trad’ geregeld op tijdens de avonden van de VHP en vertoonde dan dia’s in de volgorde van een historische stadswandeling.

Hij fotografeerde tal van inmiddels vergeten en verdwenen plekken in Purmerend. Ook haalde hij direct na de bevrijding zijn camera te voorschijn, en deed er een diafilm in, die hij nog van voor de oorlog zal hebben bewaard.

Later in het jaar deed Purmerend, zoals alle andere plaatsen van ons land, de bevrijdingsfeesten nog een dunnetjes over. Met de onthulling van het oorlogsmonument op woensdag 18 juli, optochten en spelmiddagen van de buurt- en sportverenigingen. Tot en met zaterdag 21 juli was Bakker opnieuw present met zijn met diafilms geladen camera.

Hij fotografeerde vanuit zijn huis boven de winkel in de Westerstraat het langskomen van het muziekkorps.

In Purmerend lagen de vlaggen voor de bevrijding overal klaar op de zolders [video]
Optocht van 19 juli langs huis en winkel van Dirk Bakker in de Westerstraat.
© Foto Dirk Bakker/Vereniging Historisch Purmerend

Op 19 juli begeleidde dat de ’Optocht der schoolkinderen’ die naar de Kaasmarkt ging voor het aanheffen van het kindergezang. Een dag later klom hij op de koepel van de Grote Kerk op de Kaasmarkt, om de ’Groote ringrijderij’ beneden hem vast te leggen. Publiek staat er als poppetjes in een zonnig miniatuurstadje bij.

De foto die hij op 5 mei maakte in de Peperstraat is opgenomen in ’De Tweede Wereldoorlog in honderd foto’s’ die 4 mei uitkomt. Daar is door de twaalf provincies en de toenmalige overzeese gebiedsdelen beeldmateriaal voor ingezameld.

„Er komt heel wat samen op één foto”, zegt Abercrombie. Zij wijst op het huis dat op de achtergrond dwars op de Peperstraat staat. „Dat is van de hand van architect J.J.P. Oud, die in deze straat woonde. Hij is de ontwerper van het Nationaal Monument op de Dam.”

In Purmerend lagen de vlaggen voor de bevrijding overal klaar op de zolders [video]
© Foto Dirk Bakker/Vereniging Historisch Purmerend

Wie de twee jongens zijn op de voorgrond is ook achterhaald. Links staat Jan de Wolf van de banketbakkerszaak rechts vooraan op de foto. En de grotere jongen rechts van hem is Theo Kocken, zoon van de makelaar, die later ook makelaar zou worden, evenals zijn zoon.

In het hoge pand links in de straat heeft de toen vijftienjarig Joodse jongen Meijer van der Sluis ondergedoken gezeten. Na de oorlog vertelde hij over zijn ervaringen op scholen. Hij hield een dagboek bij dat begin dit jaar is uitgebracht. Rond de afgelopen jaarwisseling is hij overleden.

In Purmerend lagen de vlaggen voor de bevrijding overal klaar op de zolders [video]
Draaibrug over de Where versierd met gedropte biscuitsblikken.
© Foto Dirk Bakker/Vereniging Historisch Purmerend
In Purmerend lagen de vlaggen voor de bevrijding overal klaar op de zolders [video]
Verkleedpartij.
© Foto Dirk Bakker/Vereniging Historisch Purmerend
In Purmerend lagen de vlaggen voor de bevrijding overal klaar op de zolders [video]
Gekostumeerd voetballen op het veld van P.V.V. Purmersteijn op 20 juli 1945.
© Foto Dirk Bakker/Vereniging Historisch Purmerend
In Purmerend lagen de vlaggen voor de bevrijding overal klaar op de zolders [video]
Verzetsstrijders op het bordes van het Purmerendse stadhuis op 20 juli 1945. Naast een onbekende man Juul Schrieken.
© Foto Dirk Bakker/Vereniging Historisch Purmerend

Meer nieuws uit Waterland