Premium

Predikant Ad van Nieuwpoort houdt online interviews in Bloemendaal: verbaal vaccin in de dorpskerk [video]

Predikant Ad van Nieuwpoort houdt online interviews in Bloemendaal: verbaal vaccin in de dorpskerk [video]
Bloemendaal

Tegengif noemt Ad van Nieuwpoort de interviews die hij sinds twee weken houdt in de Bloemendaalse Dorpskerk. Een verbaal vaccin tegen het virus dat de samenleving in zijn greep houdt. De 53-jarige predikant hoopt dat zijn publiek zich gesterkt voelt als ze de gesprekken online bekijken.

Het interviewen is niet nieuw voor Van Nieuwpoort, predikant van de Protestantse Gemeente van Bloemendaal en Overveen. Hij houdt sinds 2013 maandelijks vraaggesprekken in zijn godshuis aan het Kerkplein. Youp van ’t Hek en Freek de Jonge kwamen langs, maar ook Jan Terlouw, Piet Hein Donner, Jan Pronk, Jort Kelder, Lara Rense en Sander Schimmelpenninck.

Buurthuis

Van Nieuwpoort vraagt ze naar hun achtergrond, doelen, idealen. Het gaat zelden over het geloof. Voor hem is de kerk in Bloemendaal veel meer dan alleen een plek waar Gods woord wordt gesproken en waar kerkmensen samenkomen. Hij ziet het rijksmonument uit 1636 als een ’ankerpunt’ voor het dorp, een ’buurthuis’ waarin hij geen onderscheid maakt tussen gelovigen en ongelovigen. „Ik zie alleen mensen die op zoek zijn naar zin en betekenis.”

Sinds het uitbreken van de coronacrisis houdt Van Nieuwpoort drie keer in de week vraaggesprekken in de kerk. In tegenstelling tot bij de maandinterviews is het gebouw dan nagenoeg leeg. Wie wil weten wat er wordt gezegd, is op internet aangewezen. Daarom beperkt hij de dialogen tot tien minuten. „Online gaan mensen niet een half uur zitten luisteren.”

Schrale tijd

Van Nieuwpoort laat deels gasten met een vitaal beroep aan het woord over de ’schrale tijd’ waarin we zitten en hoe zij die ervaren. Burgemeester Elbert Roest was de eerste, gevolgd door Ronald Vuylsteke (lid van het coronacrisisteam Spaarne Gasthuis), Lalita de Goederen (scriba van de dorpskerk) en psychologe Francisca Kramer. Ook schooldirecteur Debby Schouten (Koningin Wilhelmina in Overveen en Bos en Duin in Bloemendaal) antwoordt op de vraag hoe haar wereld is veranderd.

Predikant Ad van Nieuwpoort houdt online interviews in Bloemendaal: verbaal vaccin in de dorpskerk [video]
Ad van Nieuwpoort in gesprek Lalita de Goederen, scriba van de dorpskerk.
© Foto United Photos/Toussaint Kluiters

Voorzitter Els van Mierlo van Hockeyclub Bloemendaal vertelt over de naderende ’viering’ van het 125-jarig bestaan of wat daar van overblijft. Hoe doodstil het anders zo bruisende complex aan ’t Kopje is, waar momenteel alleen de vlaggen wapperen. Cabaretier Remco Veldhuis legt uit dat hij bezig is met het herschrijven van zijn nieuwe voorstelling, die natuurlijk nooit meer over de van tevoren bedachte thema’s kan gaan.

Op verzoek van de predikant dragen de gasten aan het eind van het gesprek een gedicht voor. J.C. Bloem passeerde al de revue, maar ook poëzie van oud-truckchauffeur Willem Jacobs en van de Ierse monnik Richard Hendrick.

Van Nieuwpoort wil tot begin juni doorgaan met de serie. Kandidaten - allemaal afkomstig uit Bloemendaal - zijn er voldoende. Zo heeft hij een toezegging van voormalig wethouder Rob Oudkerk van Amsterdam en hoopt hij Dieuwertje Blok te strikken.

Van Nieuwpoort is kritisch in de keuze voor zijn gesprekspartners. Zo vraagt hij zich ’zonder beledigend te willen zijn’ af of het betoog van een financieel consultant in deze tijd zinvol is.

Ook op hardliners uit de biblebelt zit hij niet te wachten. Mannen die het coronavirus heel erg religieus duiden en het zelfs een straf Gods noemen. „Zo’n gesprek ga ik nu niet overleven.”

De filmpjes met interviews zien er vakkundig uit. Niet zo vreemd, omdat professional Bastiaan Ragas tekent voor het camerawerk, de productie en de regie. Ragas is een vriend van de kerk sinds hij met zijn echtgenote Tooske in 2011 in Bloemendaal is komen wonen. Van Nieuwpoort heeft hun kinderen gedoopt. De predikant is dolblij met de belangeloze medewerking van Ragas. „We hebben geen pretenties, maar ik vind het belangrijk dat het goed oogt. Kerken komen vaak met heel knullige video’s naar buiten.”

Van Nieuwpoorts werkweek ziet er door de crisis heel anders uit. Normaal gesproken staat zijn werkweek bol van ontmoetingen, die hij de ’corebusiness’ van kerken noemt. Maar die zijn logischerwijs weggevallen. De kerkdiensten gaan wel gewoon door, elke zondagochtend. Voor een handjevol mensen en met een camera voor zijn neus om de gemeenschapsleden thuis te kunnen bedienen. Via een livestream bij Radio Bloemendaal is hij te zien en te horen.

Surrogaatdienst

Helaas dus voor een lege kerk. Het is niet anders, maar Van Nieuwpoort beleeft weinig plezier aan de surrogaatdienst. Niet voor niets heeft hij een bloedhekel aan televisiedominees die hun boodschap louter via het beeldscherm uitdragen.

Hij zegt de wisselwerking met zijn publiek nodig te hebben om vol vuur te kunnen preken. Hij wil zijn toehoorders bij de lurven grijpen, zeker als hij merkt dat hun gedachten tijdens een dienst soms afdwalen. Als ze denken aan de vaatwasser die nog moet worden uitgeruimd of aan het haardhout dat bijna op is, wil Van Nieuwpoort ze weer zijn verhaal inzuigen. „Ik voel me zonder de mensen om me heen een droogzwemmer, ik mis het water.”

Van Nieuwpoort merkt dat juist in deze periode behoefte is aan bezinning en reflectie. Zijn kerk probeert onder meer aan de vraag te voldoen door een dagelijkse uitzending op Radio Bloemendaal van collega-predikant Juup van Werkhoven. Onder het motto Op Weg naar Pasen vertelt ze elke ochtend vanaf half elf een meditatief verhaal. „Dat brengt structuur in iemands leven”, vertelt Van Nieuwpoort. „Zoals tot voor kort een yogales, bridgedrive of rondje golf dat deed.”

Aanvankelijk zette de kerkenraad tijdens de coronacrisis de deur van de Dorpskerk twee uur per dag open. Voor een ieder die taalde naar het ontsteken van een kaarsje, een moment van bezinning of een wijle stilte. Maar door het aanscherpen van de overheidsmaatregelen moest dat initiatief worden geschrapt.

Resetten

Van Nieuwpoort hoopt dat de coronacrisis aan het eind ook iets positiefs oplevert. Hij hoopt - los van alle wonden die worden geslagen - dat mensen zichzelf door deze periode gaan ’resetten’. Zichzelf de vraag stellen wat belangrijk is in het leven. „En zich realiseren dat ze geen slaven van een bepaald systeem hoeven te zijn, maar vrije mensen die eigen menswaardige keuzes kunnen maken.”

Van Nieuwpoort is bezig aan zijn laatste maanden als predikant in Bloemendaal. Hij is gevraagd de Duinzichtkerk te gaan dienen, in de Haagse wijkgemeente Archipel-Benoordenhout. Hij had mogen weigeren, maar vindt het na zevenenhalf jaar Bloemendaal een goed moment om elders aan de slag te gaan.

„Ik ga dit paradijs verlaten. Dat is een groot ding voor me, want ik voel me zo verbonden met dit dorp. Het voelt als een goed huwelijk dat stopt. Ik had kunnen kiezen voor de comfortzone en hier tot m’n zeventigste kunnen blijven, maar het is verstandig om af en toe te switchen van omgeving. Zowel voor de predikant als voor de kerk.”

Het betekent voor Van Nieuwpoort ook letterlijk een verhuizing, want een predikant woont altijd op de plek waar hij werkt. Hij maakt momenteel met zijn vrouw en dochter gebruik van een ambtswoning in Overveen. Van Nieuwpoort benadrukt dat hij in Bloemendaal blijft zolang de coronacrisis aanhoudt.

Van Nieuwpoort was eerder werkzaam in de Thomaskerk bij de Amsterdamse Zuidas. Net als in Bloemendaal en straks in Den Haag had hij vooral te maken met maatschappelijk geslaagden. Het is een omgeving die hem naar eigen zeggen goed past.

„Ik wil mensen inspireren die op cruciale posities zitten in de samenleving. Door bijbelverhalen te actualiseren, wil ik mensen bewust maken van de meerwaarde die ze kunnen hebben in de samenleving. Een reflectie op gang brengen.”

Er komt hoe dan ook een opvolger voor Van Nieuwpoort in Bloemendaal. Scriba Lalita de Goederen en de kerkenraad gaan - als de huidige predikant is vertrokken - op zoek naar een geschikte kandidaat.

Meer nieuws uit Haarlem

Meest gelezen