Premium

Voor welke natuur kiezen we? Willen we meeuwen of weidevogels?

1/2
Westzaan

Het is een duivels dilemma: Voor welke natuur kiezen we? Willen we meeuwen die de eieren en pullen van de weidevogels opvreten? Samen met hermelijnen, vossen, kraaien, ratten en egels halen ze de nesten leeg. Of willen we liever weidevogels zoals de kievit en grutto?

De natuur is hard. Eten of gegeten worden. En wij helpen de natuur af en toe een handje. We maken ’wensnatuur’. Boeren richten landerijen in zodat de weidevogels zich er welkom voelen, maar Reintje de vos en Mina de mantelmeeuw weten de nesten ook te vinden. Die moeten ook eten tenslotte.

Wadden

Echte natuur hebben we misschien nog in het waddengebied. De rest is parknatuur en boerennatuur. Waar veldcoördinatoren zoals Tessa Hoogeveen van de Agrarische natuurvereniging Water, Land & Dijken een oogje in het zeil houden. Zo vriendelijk mogelijk probeert ze met het leger weidevogelvrijwilligers de nestenrovers (predatoren) te verjagen of in ieder geval niet op het spoor te brengen.

In sommige gevallen worden eieren geraapt van ganzen of spreekt het geweer van de jager. Daar is niet iedere natuurliefhebber van gecharmeerd. Maar voorkomen kan ook. ,,De eerste kieviten nestelen al weer druk bij Westzaan en Krommenie waar ik onder andere mijn werkgebied heb, maar ook worden de eerste nesten al weer uitgehaald. We zien de laatste tijd meer meeuwen. Bij een boer is al tachtig procent van de nesten verloren. Een fanatieke vrijwilliger heeft er een camera neergezet en ziet dat meeuwen de nesten leegroven’’, vertelt Tessa.

Een legertje vrijwilligers houdt de ontwikkelingen van de weidevogels in de gaten. Alles wordt genoteerd op kaarten in het boerenlandvogels-systeem. En het beste is het als het daar bij blijft. In het verleden werden nesten mooi gemarkeerd met stokken. Maar rovers zijn slim. Vossen volgen de sporen van vrijwilligers die nesten markeren en komen zo bij broedende vogels uit. Kraaien zien de paaltjes staan en weten uit ervaring dat daar wat te halen valt. ,,Dus wordt nu zo min mogelijk gemarkeerd. Alleen als de boer werkzaamheden gaat verrichten, zetten we stokken neer zodat de nesten vrij blijven van mest en maaimachines.’’

Meeuwen

Tessa hoort steeds meer verhalen over overlast van meeuwen. Dat kan vooral als boeren hun land bewerken. Dan krijgt ook een naastliggend perceel met weidevogels een bezoekje. Vrijwilligers proberen dat te voorkomen door voordat de boer gaat werken, de kievietsnesten met kippengaas of soms een emmer te beschermen. ,,Zo’n kievit is wat kleiner dan een meeuw en durft meestal wel onder het tunneltje van gaas te kruipen.’’ Dat is natuurlijk ook een kwestie van moederinstinct.’’

Niet markeren

Weidevogelbeschermers kunneen zich opgeven voor een cursus van Landschap Noord-Holland over do’s en dont’s in het veld. Al valt dat door de coronaperikelen nu in het water. ,,Een van de tips is om goed op te letten wat er in de omgeving gebeurt. Als je naar een weiland met weidevogels toe gaat en er zitten kraaien, eksters en meeuwen; markeer die nesten dan niet, want dan wijs je ze de weg. Er wordt nu veel meer geobserveerd vanaf de weg of de erfgrens en zonder zelf het veld in te gaan nesten op te sporen. Dat doen we door langdurig het gedrag van de vogels te observeren met verrekijkers. Noodzakelijke markeringen zetten we we steeds meer in de slootkant of in de buurt van een nest maar niet bij het nest zelf.’’

Hermelijn

De hermelijn lijkt aan een opmars begonnen. Harde cijfers heeft ze niet, maar Tessa en haar collega’s krijgen steeds vaker te horen dat boeren en vrijwilligers hermelijnen in het veld zien. Ook die houden van eieren. Vogelrijke weilanden worden tegenwoordig beschermd door vossenrasters. Het veld wordt afgehekt met paaltjes met drie draden schrikdraad op voshoogte. Dat gebeurt langs slootkanten, want vossen zwemmen ook. Inmiddels is er een speciaal vossenraster ontwikkeld waarbij de draden al aan de paaltjes vast zitten zodat vrijwilligers of boeren die makkelijk rond een perceel met veel weidevogels kunnen plaatsen.

Meer nieuws uit Waterland

Meest gelezen