Premium

’Als ik terugkijk op gepest worden’, zegt Menno Siebinga, ’dan ben ik daar eigenlijk heel dankbaar voor’

’Als ik terugkijk op gepest worden’, zegt Menno Siebinga, ’dan ben ik daar eigenlijk heel dankbaar voor’
Menno Siebinga is zelf vader van drie.
© Foto’s Evalien Weterings
Den Burg

Mensen die gepest zijn, worden zelf vaak ook pestkoppen. „Dat is bij mij helaas ook gebeurd, zonder dat ik het me zelf goed kan herinneren”, vertelt Texelaar Menno Siebinga, die samen met Sebastian Bates het boek ’Not a victim’ schrijft. Hun eigen ervaringen met pesten staan aan de basis van het boek, dat een handleiding biedt voor zowel ouders als kinderen om te leren omgaan met pestgedrag.

Menno Siebinga, fysiotherapeut en oprichter van het Body & Brein Kennis Instituut en zelf vader van drie, is gespecialiseerd in het geven van fysieke en mentale handvatten aan vijftigplussers om ze zo lang mogelijk te kunnen laten doen waar ze van houden.

Via een netwerk van ondernemers die de training ’Key person of influence’ hebben gevolgd, leerde hij Sebastian Bates uit Dubai kennen. Sebastian, die een vechtsportorganisatie met scholen in Engeland en Dubai heeft waarbij hij het karakter van kinderen traint, deelde een positieve ervaring over een jongen die gepest werd. ,,Ik dacht: nu is het tijd om een boek te schrijven,’’ aldus Menno. En dat pakte goed uit.

Probleem

Al daalt het aantal scholieren dat aangeeft gepest te zijn al een aantal jaar, toch krijgt tien procent van de leerlingen op de basisschool in 2018 er nog mee te maken, waarvan drie procent zelfs wekelijks. Ook in het voortgezet onderwijs geeft vijf procent van de leerlingen aan slachtoffer te zijn geworden van pestgedrag, waarvan drie procent wekelijks.

Het gaat hierbij in de meeste gevallen om face-to-face pesten, maar ook pesten via internet is een groot en onoverzichtelijk probleem. Ook houdt pesten niet op na school, want het gebeurt op alle leeftijden. Na jarenlang zelf te zijn gepest en gepest te hebben, besloot Menno dat hij hier iets mee moest doen.

„Ik ben zowel gedurende de lagere als middelbare school gepest. Ik was als kind erg klein en dat leek toen de reden, maar achteraf gezien had ik gewoonweg niet de handvatten en vaardigheden er mee om te gaan en was een makkelijk slachtoffer. Het pesten zorgde ervoor dat ik vaak heel agressief thuiskwam, me terugtrok in mijn kamer en in mijn eentje was. Een uitlaatklep voor mij was sporten, maar verder had ik weinig zelfvertrouwen.”

Slachtoffer wordt pestkop

„We zien vaak drie magische of drie nare momenten bij pesten. Ik had in eerste instantie drie nare momenten. Het eerste was het verlies van vrijheid: ik ging er minder op uit, trok me vaker terug. Het tweede was een moment van breken, dat je accepteert in welke situatie je zit, het min of meer opgeeft. Je hebt geen idee hoe er mee om te gaan, het is allemaal te veel. Het derde is de slachtofferrol. Dit is het moment waarop posttraumatische stress ontstaat. Waar wat er gebeurd is, invloed heeft op meerdere gebieden in je leven. Je kan zelfs veranderen in de pestkop.”

Dat overkwam Menno ook. Hij begon zelf te pesten, maar kwam er vijftien jaar later pas achter wat voor impact dit had gehad. „Ik behandelde als fysiotherapeut de moeder van een jongen die ik blijkbaar had gepest. Ze was er op dat moment nog altijd emotioneel onder en hier schrok ik heel erg van. Zelf kan ik me er niet veel van herinneren, maar dit patroon kom ik ook tegen bij anderen, die letterlijk hele periodes uit hun leven kwijt zijn.”

„Wat ik me wel herinner, is dat ik probeerde mezelf anders te gedragen vanuit de angst weer gepest te worden. Ik kreeg een grote mond tegen grotere mensen. Ik moest me heel stoer gedragen en dat ging goed, tot ik ruzie kreeg met een groep mannen die veel ouder en sterker was. De dag erna besloot ik dat een grote mond zonder de vaardigheid die dat kracht bijzetten geen slimme strategie is, want ik was nog veruit de kleinste en niet zo sterk.”

Menno besloot op vechtsportles te gaan en dat veranderde alles. Hij beleefde zijn drie magische momenten.

„Ik begon ten eerste een andere realiteit en mogelijkheid te zien, ik zag door de bomen het bos weer. De tweede stap is het hebben van een doorbraak. Ik realiseerde me dat het niet nodig was me zo te gedragen. De derde is overwinnen en posttraumatische groei, waarbij ik immuun werd voor pesten. Ik had niet meer de behoefte om anderen te pesten, maar ze juist te beschermen. Daarnaast leerde ik waardevolle principes over hoe ik met uitdagingen en obstakels in het leven kan omgaan.”

Onderdeel van het leven

Maar waarom is het boek van Menno en Sebastian nou precies een aanvulling op andere initiatieven die tegen pesten worden ondernomen? „Ondanks dat er zoveel projecten worden opgezet tegen pesten, wordt het nog steeds gedaan en het heeft een hele grote impact. Sommige mensen blijven er hun hele leven last van houden, en voor anderen houdt het leven zelfs letterlijk op door zelfmoord. Seb en ik denken niet dat pesten iets is wat je kunt voorkomen. Het is een onderdeel van het leven, waar je je op moet voorbereiden. Het leert je om te gaan met moeilijke situaties, in plaats van er voor weg te lopen. Vaak zijn de meest betekenisvolle momenten in je leven, de momenten waarop je iets hebt overwonnen. Maar hierbij ligt de aanpak dus niet alleen bij de pestkop en eerst vooral bij degene die gepest wordt. Het liefst leer je er van tevoren mee om te gaan, zodat je als kind de situatie herkent waarin je terecht bent gekomen en weet hoe je kunt handelen.”

De rol van ouders

„We zijn erachter gekomen dat ouders vaak een groot gedeelte van de oplossing zijn. Veel ouders zijn zelf gepest en doen hun best hun eigen strategie toe te passen op hun kinderen, maar dat werkt vaak niet. Het is ook schrikbarend om te horen hoeveel ouders niet weten dat hun kind gepest wordt of dat ze er pas erg laat achter komen. Ik had bijvoorbeeld een gesprek met een jongeman die gepest was en zijn ouders die erbij zaten, hoorden pas voor de eerste keer hoe erg het was geweest. Zelfs zo erg dat de pestkop een briefje in het kluisje had gedaan waarop stond: ’Je moet maar zelfmoord plegen, dat is beter voor deze wereld’. De ouders wisten niet wat ze hoorden. Als ze dit hadden geweten, hadden ze meteen actie ondernomen. Ze dachten dat hun kind wel bij hen zou aankloppen, maar dat doen de meeste dus niet. Dit kun je veranderen, maar daar is wel een andere strategie voor nodig.”

Het brein

„In het boek gaan we ook in op het brein. Wat gebeurt er in je hersenen als je gepest wordt? We richten ons nu nog veel te veel op het leren van vaardigheden en het trainen van ons lichaam, maar het brein zou een veel grotere rol moeten hebben. Flexibiliteit, veerkracht en aanpassingsvermogen, want de grootste uitdagingen van deze eeuw zullen psychologisch zijn. Kijk maar naar de huidige situatie met het coronavirus. Met de technologie van vandaag kunnen we onze mentale fitheid en gezondheid al heel goed in kaart brengen. Daarvoor hoeven we niet naar een ziekenhuis toe, dat kan ook met je smartphone. We bieden daarnaast manieren aan hoe je je brein kunt trainen, weerbaarder kan maken. En met een medisch goedgekeurde test via de app kunnen we zien of de interventies ook objectief resultaat hebben.”

Dankbaar terugkijken

Menno en Sebastian willen met het boek de cirkel van pesten doorbreken en daar hebben ze goede hoop op, omdat ze hun methodes nu al met een positief resultaat hebben toegepast bij meer dan tweeduizend kinderen.

„Ons doel is om voor 2030 een miljoen kinderen door pesten heen te laten breken, in plaats van dat het hen breekt. Als ik terugkijk op het gepest worden, dan ben ik er eigenlijk heel dankbaar voor en dit geldt ook voor Seb. Het heeft ons allebei veel gebracht, maar we weten dat dat niet bij alle kinderen en ouders zo is. Ik heb ooit iemand behandeld die de vrouw bleek te zijn van een man waar ik ruzie mee had. Ik zei tegen haar: ’Als je straks naar huis gaat, wil je dan je man bedanken? Mede dankzij hem behandel ik jou nu, maar ben ik ook wereldkampioen geworden met vechtsport.’”

Aan ouders wil Menno alvast het volgende meegeven. „Behandel pesten als iets wat bij het leven hoort. Praat erover met je kinderen voor het gebeurt, zodat ze het herkennen en weten wat ze kunnen doen, in plaats van in paniek raken en een slachtoffer worden.”

Over Not a victim

Het boek ’Not a victim’, dat zowel een handboek voor ouders, als een voorleesboek en een online training is, wordt in september gelanceerd in Dubai. De eerste editie is Engelstalig. De podcast met inspirerende interviews en stappen die je kunt nemen, is al live en heeft wereldwijd in de top 3 op het gebied van educatie gestaan. Voor meer informatie over het boek en de podcast kun je kijken op www.bodyenbrein.nl.

Meer nieuws uit Den Helder e.o.

Meest gelezen