Premium

Spoedeisende hulp in Alkmaars ziekenhuis komt door coronacrisis niet in de knel: ’Je kunt mensen na een auto-ongeluk, met gebarsten lichaamsslagaders of een beroerte niet wegsturen’

Spoedeisende hulp in Alkmaars ziekenhuis komt door coronacrisis niet in de knel: ’Je kunt mensen na een auto-ongeluk, met gebarsten lichaamsslagaders of een beroerte niet wegsturen’
Traumachirurg Han van den Brand (links) en unithoofd spoedeisende hulp Yuri Pijnacker bij de entree van de coronatent.
© Foto Erna Faust
Alkmaar

Hoewel artsen en verpleegkundigen in het Noordwest Ziekenhuis (NWZ) in Alkmaar de handen vol hebben aan coronapatiënten, komt de acute zorg voor niet-besmette inwoners van Noord-Holland Noord niet in de knel.

Dat garanderen Yuri Pijnacker (unithoofd spoedeisende hulp) en Han van den Brand (traumachirurg) van de ziekenhuisgroep met vestigingen in Alkmaar en Den Helder.

Volgens het duo slaagt het NWZ in Alkmaar, tevens regionaal traumacentrum, - vaatchirurgisch centrum en - dottercentrum, er prima in die functies overeind te houden. Ook al ligt de focus bijna volledig op coronapatiënten, die mondjesmaat in Den Helder en grotendeels in Alkmaar worden behandeld.

Hartinfarct

„Wij kampen met een overweldigend coronaprobleem, maar kunnen niet alles en iedereen in dienst stellen van dit virus. Dan zouden mensen die hun pols hebben gebroken, een auto-ongeluk hebben gehad of een hartinfarct hebben gekregen aan het kortste eind trekken”, stelt Van den Brand (51) uit Bergen.

„Het NWZ is bovendien een belangrijk oncologisch centrum in Noord-Holland Noord. We kunnen grote ingrepen bij patiënten met een kwaadaardige aandoening ook niet altijd over de coronacrisis heen tillen.”

Minder verkeer

In het ziekenhuis komen dagelijks gemiddeld rond de zestig bezoekers naar de spoedeisende hulp. Normaal zijn dat er tachtig tot honderd. „Dat is wat gedaald, omdat er minder verkeer is, niet wordt gesport en horeca gesloten is”, aldus Pijnacker (43) uit Alkmaar. Hij is tevens SEH-verpleegkundige.

In het NWZ zijn minimaal vier van de momenteel 24 beschikbare IC-bedden gereserveerd voor acute-zorgpatiënten zonder corona. „Die ondergrens is noodzakelijk.”

Dubbele bezetting

De afdeling spoedeisende hulp van het ziekenhuis draait vanwege het coronavirus momenteel met bijna een dubbele bezetting aan artsen en verpleegkundigen.

„We werken in twee teams: een voor coronapatiënten op een geïsoleerde afdeling en een voor niet-coronapatiënten op een ’schone’ afdeling”, licht Pijnacker toe. „De afdelingen liggen fysiek uit elkaar.” In totaal gaat het om ruim veertig behandelplekken.

Scheiden

Om deze groepen te scheiden voordat ze het ziekenhuis in komen, staat bij de toegang aan de Metiusgracht een triage- of coronatent. Daar worden bezoekers aan de tand gevoeld over hun gezondheid en een serie vragen gesteld om te bepalen of ze symptomen van het virus vertonen of niet.

„Dat gebeurt door ’geleende’ collega’s; medewerkers van andere afdelingen, die het nu een stuk minder druk hebben omdat afspraken niet doorgaan”, vertelt Van den Brand.

Coronaflexbureau

„In het ziekenhuis hebben we daarvoor een speciaal ’coronaflexbureau’ dat kijkt wie waarvoor inzetbaar is. Omdat er momenteel weinig heupen en knieën worden vervangen, kan het zijn dat orthopeden bij de tent staan. Ook bijvoorbeeld KNO-artsen of andere specialisten of verpleegkundigen kun je daar tegen komen.”

Om ervoor te zorgen dat niet-besmette patiënten van de afdeling spoedeisende hulp niet in contact komen met coronapatiënten is een aparte gang met operatiekamers in het NWZ, die momenteel niet worden gebruikt, vrijgemaakt en verbouwd tot extra SEH-afdeling.

Verkleedcircus

„Dat scheelt personeel ook een heel verkleedcircus, met beschermingspakken, handschoenen en mondkapjes”, aldus Van den Brand.

Pijnacker: „Wie in welk team werkt, is in roosters verwerkt en kan in de praktijk per dag wisselen. Want ook mensen met corona kunnen van de trap vallen, een been breken of een hartaanval krijgen. We hebben iedereen keihard nodig. De werkdruk is wisselend, vaak hoog. Al is het rustiger dan normaal: wie aan de isolatiekant werkt, moet veel extra handelingen verrichten om patiënten goed te verzorgen en tegelijkertijd zichzelf goed te beschermen.”

Puzzel

Omdat vrijwel alles in het ziekenhuis in het teken staat van corona, moest in het ziekenhuis een ingewikkelde puzzel worden gelegd om capaciteit voor de acute spoedzorg te behouden.

Van den Brand: „We hebben onze grenzen in deze hele bijzondere tijd inderdaad moeten bewaken en afbakenen. Je kunt mensen met heftige verwondingen na een auto-ongeluk, gebarsten lichaamsslagaders of een beroerte niet wegsturen. Dat dat naast de zorg voor coronapatiënten moet blijven bestaan, is evident. Om dat goed te regelen, was het wel even flink aanpoten.”

Pijnacker: „We zien minder patiënten op de spoedeisende hulp. Normaal zijn dat er in Alkmaar tachtig tot honderd per dag. Nu zitten we rond de zestig. Ongeveer de helft moet blijven en worden opgenomen.”

Kruisbesmettingen

De traumachirurg: „Eigenlijk hebben we dus minder werk, dat we noodgedwongen met meer mensen moeten verzetten. Dat is minder efficiënt, kost ook meer, maar is altijd beter dan dat je patiënten met en zonder corona door elkaar opneemt en kruisbesmettingen krijgt.”

Normaal heeft het NWZ veertien operatiekamers in gebruik, nu zijn dat er vier. Onder meer ook voor spoedeisende hulp en oncologische zorg. „Operaties die kunnen wachten, zijn uitgesteld. Daardoor liggen tien OK’s stil”, beaamt Van den Brand. „Hierdoor is ruimte gecreëerd voor coronapatiënten in ons beddenhuis en kunnen bijvoorbeeld anesthesisten helpen op de intensive care met de beademingsapparatuur.”

Op sommige afdelingen is het daardoor volgens het unithoofd ’extreem stil’. „We willen in het ziekenhuis nu even niemand hebben die er niks te zoeken heeft, dus geen bezoekers, andere ’gezonde’ mensen of patiënten van wie de behandeling kan wachten. Dat levert in gangen soms spookachtige situaties op.”

Saamhorigheid

De sfeer van saamhorigheid onder het personeel is, hoewel ’gesplitst’ wordt gewerkt en coronateams en niet-coronateams eigen koffiekamers hebben, volgens Van den Brand enorm.

„Van schoonmakers en medewerkers van de poliklinieken tot aan de specialisten, iedereen pakt alles aan en doet zijn stinkende best om de tent draaiend te houden. De stroom coronapatiënten houdt aan. Niemand heeft zo’n crisis eerder meegemaakt, we weren ons uitstekend. Het is bewonderenswaardig hoeveel begrip patiënten voor de omstandigheden hebben.”

Beeldbellen

Spreekuren door specialisten worden afgebeld of zo veel mogelijk telefonisch afgehandeld. Verder wil het NWZ zeer binnenkort via beeldbellen in contact te treden met patiënten.

„Dat zat al in de pijplijn, maar wordt door corona versneld uitgerold”, weet Van den Brand. „Er komt een proef aan, voor het eind van de maand moet alles in gebruik zijn genomen en werken.”

Meer over corona in deze regio:

Volg hier het liveblog over corona.

We houden een interactieve kaart bij met coronabesmettingen.

Hier vindt u meer artikelen over corona.

Meer nieuws uit Alkmaar

Meest gelezen