Mozart en Haydn zoals het vroeger klonk

Het Orkest van de Achttiende Eeuw tijdens een eerder concert.

Het Orkest van de Achttiende Eeuw tijdens een eerder concert.© Foto’s Alex Schroder

Eerste hoornist Teunis van der Zwart (rechts) uit Heiloo.

Eerste hoornist Teunis van der Zwart (rechts) uit Heiloo.

1 / 2
Henk-Jan den Ouden
Heiloo

Muziek uit de achttiende eeuw, uitgevoerd met instrumenten uit die tijd. Het Orkest van de Achttiende Eeuw probeert de klassieke muziek van bijvoorbeeld Bach en Mozart zo te laten klinken zoals het in de tijd van de beroemde componisten moet hebben geklonken. Zondag komt het naar de Cultuurkoepel in Heiloo.

Heilooënaar Teunis van der Zwart is zelf eerste hoornist bij het orkest en kan enthousiast vertellen over de zoektocht naar hoe de muziek zo’n drie eeuwen geleden moet hebben geklonken. ,,Er zijn natuurlijk geen geluidsoponames uit die tijd.’’ Oude instrumenten zijn afgestoft, want de musici van nu spelen met heel andere instrumenten. ,,De instrumenten hebben zich in die eeuwen natuurlijk ontwikkeld’’, legt Van der Zwart uit. ,,Ze zijn groter en sterker geworden, meer gestroomlijnd.’’

Afgezien daarvan is de muziek ook heel lang anders gespeeld dan vroeger. ,,Er is heel lang een romantische saus overheen gegoten. Eén saus voor alle gerechten. De romantiek is de tijd van de brede gebaren, het gewichtig pathos, de lange lijn. Die vernislaag is er de afgelopen decennia weer afgekrabd. In de barokmuziek gaat het juist om de articulatie van de instrumenten, de kleine gebaren. We proberen recht te doen aan de componisten van die tijd. Dat levert spannende uitvoeringen op.’’

Solisten

Ook al, omdat de solisten uit die tijd meer ruimte hadden voor improvisatie. ,,Solisten uit die tijd schreven vaak voor eigen gebruik, en componisten en musici kenden elkaar vaak, zaten veel dichter bij elkaar dan nu. In deze tijd hebben veel mensen het gevoel dat een uitvoering altijd hetzelfde moet klinken, namelijk zoals op de cd. Voor de ontwikkeling van de muziek was dat best saai. Nu is er meer de roep om onvoorspelbaarheid op het podium, het publiek te verrassen.’’ Van der Zwart ziet dat dirigenten en orkesten daar weer vaker open voor staan.

Bij het Orkest van de 18e eeuw worden ervaren musici gekoppeld aan studenten van het Conservatorium. De jongeren leren uiteraard van de ervaren musici. ,,En die genieten vaak van de energie bij de studenten.’’

Van der Zwart werd aan het begin van dit jaar benoemd tot hoofd van de afdeling Oude Muziek op het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Hij was al zeven jaar hoofd van een vergelijkbare afdeling in Amsterdam. ,,In Den Haag is de afdeling ouder en groter. Het is een mooie kans om op een belangrijke plek impact te kunnen hebben, zoals op internationaal onderzoek. Er gebeurt hier heel veel, en wat mij betreft wordt dat nog meer. We willen graag elk jaar een grote internationale conferentie organiseren. Bijvoorbeeld met een instrument als thema, zoals de viola da gamba.’’

Zulke violen, en nog veel meer oude instrumenten, zijn zondag te horen in de Cultuurkoepel in Heiloo. Zo’n tachtig musici vertolken Le Nozze di Figaro en de 40e symfonie van Mozart, de 103e van Haydn (’met al het paukengeroffel’) en een compilatie van die twee componisten door Alfred Schnittke. Kaarten zijn nog verkrijgbaar via www.cultuurkoepel.nl.

Meer nieuws uit Alkmaar

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.