Premium

Nicolette Swaak toont in Castellvm Aqvae in Bloemendaal opgezette dieren in een artistieke context

Nicolette Swaak toont in Castellvm Aqvae in Bloemendaal opgezette dieren in een artistieke context
Pauwenlijf met eendenkop.
© Werk Nicolette Swaak
Bloemendaal

De titel van de tentoonstelling ’Stil Leven’ van Nicolette Swaak die te zien is bij Castellvm Aqvae is voor tweeërlei uitleg vatbaar. Sommige opgezette dieren zijn als compositie een stilleven, maar de werken van de Haarlemse taxidermiste Swaak laten ook de verstilling van het leven zien.

De taxidermie houdt zich bezig met het prepareren, conserveren en opzetten van dieren. Taxis is het Griekse woord voor ordening, en derma betekent huid. Want van het oorspronkelijke dier blijft eigenlijk alleen de huid, de buitenkant bewaard.

Maar wanneer wordt het opgezette dier een kunstobject? „Het opzetten van dieren, zoals je die in een museum tegenkomt, is over het algemeen nogal statisch. Daar laten ze liefst het perfecte zoogdier of de vogel op z’n mooist zien. Ik voeg er een extra dimensie aan toe, een verrassing”, vertelt Nicolette Swaak.

Nicolette Swaak toont in Castellvm Aqvae in Bloemendaal opgezette dieren in een artistieke context
Nicolette Swaak.
© Archieffoto

„Toen ik hiermee begon, was die toevoeging vaak iets dat een humoristisch effect veroorzaakte. Tegenwoordig wil ik de schoonheid van het dier laten zien door de manier waarop het in zijn lijst is geplaatst of op een sokkel of zuil. Het postament noemen ze dat. Daardoor wordt het hoe dan ook een uniek werk en anders dan de museumpose van een vogel op een stokje. Dat wordt ieder dier hetzelfde.”

Nicolette Swaak toont in Castellvm Aqvae in Bloemendaal opgezette dieren in een artistieke context
Het verongelukte vosje.
© Werk Nicolette Swaak

„Behalve vogels ben ik dus ook zoogdieren gaan doen. Dat geeft een nieuwe artistieke context. Neem bijvoorbeeld dat vosje. Ik ga heel intuïtief aan het werk. 95 procent van de dieren die ik opzet, zijn een natuurlijke dood gestorven. Maar dat vosje is verongelukt. Terwijl ik bezig ben met het dier ontstaan vanzelf associaties. Mijn gevoel zei me dat ik het bescherming moest bieden, want zo’n jong diertje is nog zo kwetsbaar. Ik heb een ronde schaal van papier-maché voor hem gemaakt, waar het dier zich veilig in kan voelen. Voor de zachtheid heb ik er zwarte veren in gelegd. Die had ik toevallig nog liggen.”

Nicolette Swaak toont in Castellvm Aqvae in Bloemendaal opgezette dieren in een artistieke context
De op een lijst gedrapeerde zwaan.
© Werk Nicolette Swaak

Zwaan op schilderijlijst

Een mooi voorbeeld is ook de zwaan in een schilderijlijst: hals en kop zijn op de lijst gedrapeerd. Door die pose wordt de spreekwoordelijke schoonheid van de zwaan nog eens extra benadrukt. Ook is in Castellvm Aqvae een zwarte Indonesische haan met een rood oogje te zien in een eveneens zwart Chinees kooitje. „De Ayam Cemani heeft zelfs zwarte botten en zwart-achtig vlees”, aldus de kunstenares. „Ik probeer dicht bij de natuur te blijven, zij het onder mijn eigen voorwaarden. Het opgezette dier wordt meer en meer onderdeel van mijn vormwens. In tegenstelling tot veel kunstenaars zet ik de dieren altijd zélf op. En alle dieren die ik opzet, voldoen aan de wettelijke eisen waaraan taxidermisten zich moeten houden.”

Nicolette Swaak toont in Castellvm Aqvae in Bloemendaal opgezette dieren in een artistieke context
De Ayam Cemani in een kooi.
© Werk Nicolette Swaak

Stil Leven is dit weekeinde te zien op zaterdag en zondag tussen elf en vijf uur. De officiële opening is zaterdag om elf uur door Anneke Groen, de collectiebeheerder van Artis/Natura Artis Magistra. Ook zondag 8 maart kan het publiek terecht in de Hoge Duin en Daalseweg 21b in Bloemendaal. De expositie kan ook op afspraak worden bezichtigd.

„En mensen zijn ook altijd welkom in mijn atelier aan de Gedempte Voldersgracht. Wie mij opzoekt via Google vindt vanzelf mijn e-mailadres”, besluit Nicolette Swaak.

Meer nieuws uit Haarlem

Meest gelezen