Premium

Oude torentje Haarlemse Deo van Velserbroek naar Friesland

Oude torentje Haarlemse Deo van Velserbroek naar Friesland
De torenspits zoals hij al sinds 1997 in bewaring staat bij aannemersbedrijf Holleman & Zn BV in Velserbroek.
© Foto Richard Stekelenburg
Haarlem

Na ruim twintig jaar lijkt het oude torentje van voormalig ziekenhuis St. Johannes de Deo in Haarlem-Noord weer een volwaardige plek te krijgen. De Stichting Behoud Finckegae uit het Friese Vinkega heeft haar oog op de toren laten vallen.

De stichting wil het oude Deo-torentje een plek geven op het monumentale - maar torenspitsloze - kerkgebouw in het dorp.

De kapel van de Deo werd in 1997 na 105 jaar onthoofd. De constructie waarop de spits stond, was dusdanig verrot dat instorting dreigde. Herstel zou ruim een ton kosten en dat geld was er niet.

Oude torentje Haarlemse Deo van Velserbroek naar Friesland
De spits zoals hij ooit op de Deo stond.
© Foto Noord Hollands Archief

De torenspits verdween echter niet in een vuilcontainer. Aannemer Cees van der Horst van Holleman BV nam haar onder zijn hoede. De spits kreeg van hem een plek op het terrein van zijn bedrijf, goed in het zicht op de hoek van de Hofgeesterweg en Broekeroog in Velserbroek.

Afgesproken werd dat Van der Horst de toren een paar jaar in bewaring zou houden, met de optie dat hij alsnog zou worden teruggeplaatst. Ondanks een smeekbede van de buurt is de toren nooit terug verhuisd naar zijn stek aan de Maerten van Heemskerckstraat. Het voormalige Deo-gebouw heeft sinds 2013 wel weer een torentje, maar gekozen is toen voor een moderne stalen constructie. Daarmee was de oude houten toren definitief afgedankt.

,,De tijd dat we hem in bewaring zouden houden, is inmiddels ook allang verstreken’’, vertelt Van der Horst. ,,Maar ik heb altijd gedacht: ik vind nog wel een mooie plek voor hem. Dat verdient hij. Toch? Een paar maanden geleden werd ik benaderd door een commissie uit Friesland. Die mensen zijn vervolgens ook komen kijken. Hun kerkgebouw lijkt me een hele mooie plek. Ze mogen hem van mij dus meenemen. Gratis, ’tuurlijk.’’

De vraag is of de torenspits nog wel in de juiste conditie is voor een verhuizing naar het hoge noorden. Zo op het oog is het houtwerk niet meer in al te beste staat. Maar volgens Van der Horst valt dat enorm mee: ,,Als je er met een priem in prikt, blijkt het hout nog behoorlijk goed. ’’

Dat het houten onderstel desalniettemin flink verrotte plekken kent, blijkt bij nader inzien geen probleem. Het gaat de Stichting Behoud Finckegae om de leien spits zelf, vertelt bestuurslid Jeanette van Veen.

Simpel zadeldakje

De kerk van Vinkega met bouwjaar 1899 had tot 1969 fraaie, open klokkentoren met spits. Maar op z’n zeventigste verjaardag werd de toren eraf gehaald vanwege de slechte staat waarin hij verkeerde. Wat er restte van de toren werd afgedekt met een simpel zadeldakje. Als kerk wordt het gebouw sinds 1970 niet meer gebruikt.

Oude torentje Haarlemse Deo van Velserbroek naar Friesland
Het kerkgebouw van Vinkega waar de torenspits een plek moet krijgen.
© Foto Romke Hoekstra

De Stichting Behoud Finckegae is sinds tien jaar bezig met het behoud van het gebouw met als doel er laagdrempelige sociale evenementen voor de dorpsgemeenschap te organiseren. De resultaten zijn bijzonder fraai. Het gebouw is een paar jaar geleden aangekocht door de inwoners van het dorp en vervolgens aan de binnen- en buitenkant volledig gerestaureerd. Die restauratie werd in 2018 voltooid.

Maar toen was er dus nog dat gemis van een toren. Een replica laten bouwen, is prijzig.

,,Een van de dorpsbewoners was vorig jaar voor zijn werk in Velserbroek en liep langs de toren op het terrein van Holleman’’ vertelt Van Veen. ,,Hij stuurde ons een fotootje: Is dit iets?’’

Om even het toeval te schetsen: Vinkega telt 211 inwoners en ligt een slordige 150 kilometer van de Hofgeesterweg in Velserbroek.

Met de aannemer en de restaurateur reisde de stichting af naar Velserbroek. Om tot de conclusie te komen: ja, dit was heel erg iets voor de kerk van Vinkega. ,,We hebben vervolgens gelukkig heel veel medewerking gehad van de welstandscommissie en de gemeente Stellingwerf waar Vinkega onder valt. De vergunning is nu binnen.’’

Oude torentje Haarlemse Deo van Velserbroek naar Friesland
De kerk van Vinkega met de oude toren.
© Foto Rijksdienst voor Cultureel erfgoed

De stichting heeft 120.000 euro in kas om de spits op de toren te krijgen. Daarvoor moet het ’net’ kunnen, denkt Van Veen. ,,Mochten er Haarlemmers zijn die ons financieel willen steunen, is het heel welkom.’’

Voordat de spits de hoogte in kan, zal eerst de open klokkentoren worden herbouwd. Hoog zal de oude Deo-spits vervolgens over het Friese landschap uitkijken.

Wanneer precies? De verhuizing naar Vinkega is al over een paar weken, verwacht Van Veen.

Lees hier de digitale editie



Volg ons