Premium

Zoektocht naar de herkomst van kadavers: in Frankrijk lopen er wél zwijnen op het strand [video]

Zoektocht naar de herkomst van kadavers: in Frankrijk lopen er wél zwijnen op het strand [video]
Katwijk

Wilde zwijnen op het strand: in Nederland is het onmogelijk omdat de dieren niet in het duingebied voorkomen. Maar in Frankrijk zijn er talloze meldingen te vinden van zwijnenfamilies die een dagje aan zee doorbrengen. Is Bretagne de herkomst van de drie wilde zwijnen die afgelopen week dood op de stranden van Katwijk, Noordwijk en IJmuiden werden gevonden? Dat is het meest waarschijnlijk.

Strandjutter Leen van Duijn – die in Katwijk ook verantwoordelijk is voor de Eerste Hulp Bij Zeezoogdieren – is ervan overtuigd dat de aangespoelde kadavers uit Frankrijk komen. „Dat denkt eigenlijk iedereen wel in onze appgroep. Daar zitten ook mensen in van de zeehondenopvang en van de universiteiten, die onderzoek doen naar aangespoelde dieren.”

Van Duijn denkt dat de zwijnen in Frankrijk bij laag water het strand op zijn gegaan en dat ze zijn verrast door het opkomend tij.

„Het verval in het Engelse Kanaal is enorm”, zegt hij. Bij Saint-Malo in Bretagne kan het verschil tussen hoog- en laagwater oplopen tot meerdan 14 meter zodra het getijde-coëfficiënt hoger is dan 90.

Zoektocht naar de herkomst van kadavers: in Frankrijk lopen er wél zwijnen op het strand [video]
Vrijwilligers proberen zwijnen te vangen op het strand bij Les Sables-d’Olonne.

De Fransen spreken dan van grandes marées en die waren er dagen achter elkaar in de week voorafgaande aan de vondst van de zwijnen aan de Hollandse kust. „De afstand stelt niks voor”, zegt Van Duijn. „In het Kanaal stroomt het zomaar dertien kilometer per uur. Wat daar het water in gaat, komt met een bloedgang deze kant op.”

Wilde zwijnen – sangliers in het Frans – komen regelmatig op de Franse stranden. Op YouTube zijn filmpjes te vinden van complete zwijnenfamilies die zich aan de chique Côte d’Azur in de buurt van Saint-Tropez onder de badgasten begeven. Ook aan de Franse westkust zijn er veel meldingen.

November 2018 schoot een jager uit voorzorg een groot zwijn dood die in Plaine-sur-Mer op het strand liep. Drastische maatregel? De autoriteiten vonden van niet. Een maand eerder werd op deze plek een 17-jarige windsurfer aangevallen door een zwijn.

Zoektocht naar de herkomst van kadavers: in Frankrijk lopen er wél zwijnen op het strand [video]
Vorig jaar maart spoelde er ook al een dood zwijn aan, op het strand in Katwijk
© Foto Anja Hendriks

Hij wist het dier met zijn surfplank af te weren. In november 2015 liep het voor een groep zwijntjes in Sables-d’Olonne beter af. Vrijwilligers van het reddingscentrum vingen de dieren en lieten ze weer los in een bos.

Killerslib

In Bretagne was er in de zomer van 2011 veel gedoe over grote hoeveelheden rottende groene algen – zeesla – die het giftige gas waterstofsulfide uitstoten. Een paard viel dood neer op het strand en er werden ook 33 dode zwijnen gevonden.

De explosieve algengroei zou veroorzaakt worden door te hoge nitraatbelasting van de intensieve varkenshouderijen. Dat probleem is nog steeds niet opgelost – vorig jaar stierven er twee mannen op de Bretonse stranden, die het ’killerslib’ aan het ruimen waren. Maar het ligt niet voor de hand dat de dode zwijnen op de Nederlandse stranden zeeslaslachtoffers zijn. Het algenprobleem speelt namelijk vooral in de zomer.

Zoektocht naar de herkomst van kadavers: in Frankrijk lopen er wél zwijnen op het strand [video]
Slachtoffer van rottende algen in 2011 in Bretagne.
© Archieffoto

De Alkmaarse Marianne Ottervanger, die actief is in de strandwerkgemeenschap, heeft een alternatieve theorie. Zij zag ooit hoe in Spanje een verdronken zwijn via een rivier in zee terechtkwam.

In Nederland was de waterstand in de rivieren de afgelopen periode ook buitensporig hoog, legt ze uit.„Dan raken soms dieren door het water ingesloten in natuurgebieden die we nu meer hebben door projecten als Ruimte voor de Rivier”, zegt ze.

De raadselachtige herkomst van de zwijnen houdt de gemoederen hoe dan ook flink bezig. „Het is niet voor het eerst dat we dit meemaken”, zegt Anja Hendriks uit Rijnsburg. Zij vond op 13 maart vorig jaar ook al een dood zwijn op het Katwijkse strand.

„Ik moest er gelijk weer aan denken”, zegt ze. Toen is niet goed uitgezocht waar het dier vandaan kwam. „Ik had de politie en de dierenambulance gebeld, maar de mannen die met een shovel het strand schoonmaken kwamen eerder langs. ’Wij nemen dat kadaver wel mee’, zeiden ze.”

Dit keer wordt er wél onderzoek gedaan aan de Universiteit Utrecht.

Lees hier de digitale editie



Volg ons