Premium

Leegstand Alkmaar door te weinig lef van Alkmaar, zegt retailgoeroe. Niet alleen de landelijke trend is bepalend voor leegloop van de winkels in de binnenstad

Leegstand Alkmaar door te weinig lef van Alkmaar, zegt retailgoeroe. Niet alleen de landelijke trend is bepalend voor leegloop van de winkels in de binnenstad
Lege panden kenmerken winkelstraat de Laat.
© jjfoto.nl / Jan Jong
Alkmaar

Alkmaarse winkelstraten kampen met leegstand, net als de meeste winkelstraten van Nederland. Toch is er in Alkmaar meer aan de hand dan een landelijke trend, stelt de zogenoemde retailgoeroe Paul Moers. De stad heeft het merk ’Alkmaar’ onvoldoende uitgedragen.

De mogelijkheden zijn er en waren er om de leegloop van winkels te voorkomen in Alkmaar, is zijn overtuiging. ,,Als je de Spanjaarden eruit krijgt, moet je ook toeristen en klanten binnen kunnen krijgen. Alkmaar heeft veel laten liggen.’

Winkelstraat de Laat lijdt door leegstand. ,,Het is geen fraai aangezicht. Passanten gaan andere routes nemen, je krijgt een negatieve spiraal’’, zegt vastgoeddeskundige Sander Caldenhove van makelaar Kuijs Reinder Kakes.

De onlineverkoop is een factor, volgens Moers. ,,Die onlineomzet in Nederland is 25 miljard. De totale retailomzet is 100 miljard. Dat hoeft geen ramp te zijn voor winkeliers. Als je meedoet, ben je een winnaar.’’

Er kunnen onlinevoordelen zijn voor fysieke winkels, volgens Caldenhove. ,,Tien jaar geleden waren er al voorspellingen dat alle winkels nu verdwenen zouden zijn, maar sommigen doen juist hun voordeel ermee. Neem Decathlon in Overstad. Die had eerst een webshop en heeft daarna pas een fysieke winkel gevestigd, waarna de onlineverkoop steeg.’’

Netflixen

Winkels concurreren met vermaak en tijdverdrijf, stelt Moers: ,,Vroeger had je de opties winkelen of wandelen, soms een pretpark. Dat was het wel. Nu kun je de hele middag netflixen.’’

Hij benadrukt het belang van ’beleving.’ Dat is geen vage term, vindt hij. ,,Kijk naar de Bijenkorf, wat een mooie winkel. Of Rituals. Als je die klei uit de Himalaya ziet, moet je die hebben. Plat je spullen kopen is niet genoeg. De retail loopt jaren achter.’’

(Voor een grote afbeelding van de kaart: klik hier)

Leegstand Alkmaar door te weinig lef van Alkmaar, zegt retailgoeroe. Niet alleen de landelijke trend is bepalend voor leegloop van de winkels in de binnenstad

Een ander probleem zit bij de vastgoedeigenaren, vervolgt hij. Die moeten de huur flink verlagen. ,,Soms denk ik dat ze op een andere planeet leven. Word wakker. De huur moet omlaag. Het gaat niet alleen om je eigen gewin, het gaat om het gewin van de stad.’’

Caldenhove merkt op dat op sommige plekken de huur wel iets omlaag gaat, maar dat heeft niet altijd het gewenste effect. ,,Het gevaar is dat leegstaande ruimte niet altijd met kwaliteit gevuld wordt.’’

Asociaal

Moers stuit op Alkmaarse problemen. ,,De winkeliers werken te weinig samen. Bij ieder voorstel denkt de winkelier ’wat heb ik eraan?’ Ook ketens doen niet mee, die richten zich alleen op de omzettarget. Asociaal.’’

Alkmaar heeft niet genoeg aan het eigen merk gewerkt, vervolgt-ie. ,,Zet Alkmaar meer in de spotlight. Kaeskoppenstad is een goed voorbeeld. Zo’n soort feest zo extreem neergezet, dat zie je nergens. Daar kun je wereldwijd mee scoren, maar daar wordt niet op ingezet. Een gemiste kans.’’

Ook Alkmaar Ontzet op 8 oktober ontkomt niet aan zijn kritiek. ,,Wat een knulligheid. Maak het professioneler. Ze denken alles zelf te moeten doen, maar haal er iemand bij. Doe iets minder, maar doe het beter.’’

Klein

Er wordt klein gedacht, herhaalt hij. Hij wijst op het initiatief Tuinen van Holland. Makelaar Hans van de Leygraaf wilde de stad omtoveren tot bloemenstad. Overal moesten er bloemen verschijnen. ,,Een prachtig plan.’’ Nu wordt er gedacht aan een soort compromis met bloemen ’slechts’ in de parken. ,,Tja, het kost geld. Ik weet niet of je meer bezoekers trekt met meer bloemen in parken.’’

De politiek roert zich op dit moment. 27 februari gaan de partijen over de leegstand praten. Er wordt over oplossingen nagedacht, weet ook Caldenhove. ,,De gemeente is zover dat er over andere functies nagedacht wordt. Ik denk dat je het winkelgebied compacter moet maken. Minder vierkante meter, maar dan lever je niet in op kwaliteit.’’

,,Je moet oppassen voor schijnoplossingen’’, waarschuwt Moers. ,,Woningen zijn belangrijk, maar die moeten boven de winkels komen. De Laat moet wel een winkelstraat blijven. Er is reuring nodig, anders gaat de beweging eruit. Een stad waar de beweging uit is, is een dode stad.’’

Leegstand Alkmaar door te weinig lef van Alkmaar, zegt retailgoeroe. Niet alleen de landelijke trend is bepalend voor leegloop van de winkels in de binnenstad
Marit Graper van de Body Style
© jjfoto.nl / Jan Jong

Body Style: ’De huren moeten echt omlaag’

Body Style in de Boterstraat verkoopt kousen, ondergoed en lingerie. De Boterstraat deelt in de malaise van de Laat. Er is aardig wat leegstand.

Marit Graper van Body Style weet wel dat er ontwikkelingen zijn. ,,Boven ons zitten hotelkamers. Een van panden hier wordt de ontbijtzaal voor de hotelgasten. Een winkel zou natuurlijk beter zijn, maar het is in ieder geval iets.’’

Graper vindt dat de pandeigenaren de huren moeten verlagen. ,,Die vragen nog steeds de hoofdprijs. Leegstand is het gevolg.’’ Ze ziet om zich heen dat er veel heen en weer wordt gehopt. ,,Ketens trekken van het ene pand naar het andere. Zodra hun huurcontract afgelopen is, verhuizen ze.’’

Het verdwijnen van de V&D, eind 2016, hakte erin voor de Boterstraat. Opvolger Hudson Bay had het gauw gezien in Alkmaar. ,,V&D bracht mensen in de stad. Als ze prijzencircus hadden, dan merkte je dat echt. Dan was het veel drukker op straat.’’ Maar het verlies bracht Body Style ook nieuwe klanten, klanten die anders bij V&D kochten.

Ze somt op wat er vertrok uit de Boterstraat. ,,De grote matenwinkel, een bloemenwinkel, een kaartenwinkel, een tassenzaak... Onze buren zeggen vaak: we zijn blij dat jullie er nog zitten. Wij trekken wel klanten.’’ Lachend: ,,Dus we mogen niet weg.’’

Leegstand Alkmaar door te weinig lef van Alkmaar, zegt retailgoeroe. Niet alleen de landelijke trend is bepalend voor leegloop van de winkels in de binnenstad
Verdult heeft het te druk voor een webwinkel.
© jjfoto.nl / Jan Jong

Bloemenwinkel: ’Koester de winkels die er zitten’

,,Positief blijven’’ verkondigt Marianne Verdult van bloemenwinkel Acanthus aan de Laat.

Ze betreurt de leegstand aan de Laat, maar de ondernemer daar is niet kansloos. ,,Het kan echt wel. Ik kan wel negatief doen, maar dan wordt het sowieso niets. Hoe kan ik negatief zijn? Ik werk in de bloemen!’’

Tegelijkertijd wil ze niet doen alsof er niets aan de hand is. Verdult verwacht meer steun van de gemeente, die maakt het er niet gemakkelijker op. Zo mag ze niet meer laden en lossen voor de winkel.

Ze begrijpt het niet. ,,De gemeente moet zuinig zijn op ons zijn. Koester de winkels die er nog zitten.’’

De vastgoedeigenaren krijgen dezelfde boodschap. Kortere huurcontracten zou schelen. Nu moeten die voor vijf jaar afgesloten worden. ,,Dat is een risico. Stel, ik wil na twee jaar stoppen. Als ondernemer moet je ingedekte risico’s nemen.’’

Als oplossing voor de Laat is geopperd er een wandelstraat van te maken. ,,Dan moet er op z’n minst een zichtbare fietsstrook zijn. Ik moet op de loop- en fietsroute zitten. Ik moet zichtbaar zijn, anders ben ik in een klap alle klanten kwijt. Zoiets kan dodelijk zijn.’’

Alkmaar had in 1996 nog 44 bloemenverkopers. Dat zijn er nu zes. Acanthus gaat het redden, weet Verdult zeker. ,,De klanten weten waar ze komen. We leggen ze in de watten.’’

De winkel loopt goed, benadrukt ze. ,,Ik heb het te druk om de webwinkel te lanceren.’’

Leegstand Alkmaar door te weinig lef van Alkmaar, zegt retailgoeroe. Niet alleen de landelijke trend is bepalend voor leegloop van de winkels in de binnenstad
De leegloop is pijnlijk, vindt Van der Ploeg.
© jjfoto.nl / Jan Jong

Christelijke Boekenhandel: ’De gunfactor is belangrijk’

Eén boekenwinkel houdt moedig stand. De Christelijke Boekenhandel Alkmaar aan de Laat.

Het is dankzij de gratie van de klanten. ,,De gunfactor is belangrijk. De klanten moet je het gunnen’’, zegt Janny van der Ploeg van Christelijke Boekenhandel Alkmaar. Het helpt ook dat de winkel iets minder afhankelijk is van winst. Er zit een vrijwilligersorganisatie achter en een stichting die de boekhandel in stand houdt.

Boekenwinkels vallen om in het land, maar het is géén uitstervend ras, volgens Van der Ploeg. ,,Mensen willen nog wel boeken, bladeren.’’ Zeker de ’speciale’ boeken van de boekhandel aan de Laat, denkt ze. Ze begeeft zich ook in een nichemarkt, die van de christelijke boeken.

Het helpt dat ze beschermd wordt door ’regels’. ,,Het is een misvatting dat websites als bol.com alles goedkoper kunnen aanbieden. De eerste twee jaar van een boek is er een vaste prijs. Er staat zelfs een bekeuring op het overtreden.’’

De boekhandel zit er meer dan dertig jaar. De leegloop vindt Van der Ploeg pijnlijk om te zien. ,,Ik hoopte dat met parkeergarage Schelphoek het hier op gang zou komen. Het goede stuk (richting de Grote Kerk, red.) is redelijk bevolkt, maar de andere kant op is het dramatisch. Ik vrees dat het hier eindig is. Ik denk dat de toekomst ligt bij overdekte winkelcentra als De Mare en Middenwaard.’’

Leegstand Alkmaar door te weinig lef van Alkmaar, zegt retailgoeroe. Niet alleen de landelijke trend is bepalend voor leegloop van de winkels in de binnenstad
Mazurels magische ingrediënt toe: ,,Ervaring.’’
© jjfoto.nl / Jan Jong

Tune Inn: nicheproduct als oplossing

De truc van het voortbestaan zit in nicheproducten verkopen, weet Tibor Mazurel van geluidsinstallatiewinkel Tune Inn aan de Laat.

Mazurel verkoopt forse geluidssystemen die zo oplopen naar 80.000 euro per stuk. Een paar klanten en hij kan eenvoudig maanden vooruit, bekent hij.

,,Je moet je als winkel uniek maken, zorgen dat klanten komen. Het is geen raketwetenschap, maar ik voeg een magisch ingrediënt toe: Ervaring. Ik geef uitleg. Klanten hebben vaak de verkeerde prioriteit. Het hele budget is gericht op het systeem, maar daarmee ben je er nog niet.’’

Zijn winkel zit zeven jaar aan de Laat. De laatste drie jaar heeft hij het idee dat het snel is gegaan met vertrekkers. Het maakt hem persoonlijk niet heel veel uit. ,,Het gaat erom dat ik mijn brood kan verdienen. Het moet ook niet verpauperen natuurlijk.’’

,,Ik hoef niet op een A-locatie te zitten. Ik zou geen profijt hebben van zoiets als een wandelpromenade. Klanten komen met de auto, om de installaties in te laden.’’

Leegstand Alkmaar door te weinig lef van Alkmaar, zegt retailgoeroe. Niet alleen de landelijke trend is bepalend voor leegloop van de winkels in de binnenstad
Petra van Zeegen. ’’Je moet je klanten lokken.’’
© jjfoto.nl / Jan Jong

B5mode is starter tegen de trend in

’Dapper hoor’, hoort Petra van Zeegen vaak van collega-winkeliers in Alkmaar. Ze startte eind november met haar damesmodezaak B5mode op de hoek van de Laat en het Payglop. Kort daarna was het leegverkoop bij buur America Today.

B5mode vestigde zich tegen de trend in, midden in het winkelgebied dat het ergst te kampen heeft met leegstand. Pal tegenover de V&D, waarvan de herontwikkeling niet van de grond komt. ,,Maar ik ben positief.’’

B5mode heeft al vestigingen in Landsmeer en Amsterdam Noord. ,,Alkmaar, daar wilden we heen omdat we hier in de buurt ook veel klanten hebben. Ja, het is toch altijd een sprong in het diepe. We hebben wel een webwinkel, maar wij mikken op het publiek dat nog niet massaal online koopt: vrouwen van middelbare leeftijd. Die willen hun kleding toch het liefst eerst voelen, zien en passen.’’

Een zuiltje van plastic ballonnen staat bij de entree. ,,Dan denken mensen: hier zit wat nieuws. Je moet je klanten lokken. Straks komen de toeristen weer. Wij gaan het hier wel redden.’’

Leegstand Alkmaar door te weinig lef van Alkmaar, zegt retailgoeroe. Niet alleen de landelijke trend is bepalend voor leegloop van de winkels in de binnenstad
Donovan Rijken.
© jjfoto.nl / Jan Jong

Schoenenwinkel Sneakers: ’Mijn klanten klagen niet’

,,Het pand hiernaast heeft twee of drie jaar leeggestaan, maar nu is het eindelijk verkocht. En ze zijn bezig om het te verbouwen.’’ Donovan Rijken van schoenenwinkel Sneakers kan een lichtpuntje melden over de leegstand in zijn straatje, het Payglop.

Maar verder is het best treurig in zijn straat. De loop raakte eruit nadat de V&D vertrok. En het wordt steeds erger. Hoe dichterbij de Laat, hoe meer de leegstand in het oog springt. Enorme ramen bieden slechts zicht op kale ruimtes.

Bij Sneakers houden ze de moed erin. De zaak bestaat tien jaar. Hippe Doctor Martens en Vans lokken jeugdig Alkmaar naar binnen. Wie vanuit de Langestraat komt, kan zich nog niet aan de leegstand hebben gestoord, pas voorbij Sneakers begint dat op te vallen.

,,Ik hoor mijn klanten er nooit over mopperen’’, zegt Rijken. ,,Dat zijn ook meestal jongeren. Die zien die lege winkels niet eens. Dus we hebben er ook niet zo’n last van. Ze weten ons toch wel te vinden. Maar ik vind het zelf wel jammer. Leegstand is nooit goed.’’

Meer nieuws uit Alkmaar

Meest gelezen