Premium

Tientallen opteren voor bajesbaan. Waarom? ’Mijn man verklaart me voor gek, maar ik heb gewoon iets met agressie’

Tientallen opteren voor bajesbaan. Waarom? ’Mijn man verklaart me voor gek, maar ik heb gewoon iets met agressie’
Sportinstructeurs zetten het parcours voor de Fysieke Vaardigheidstoets klaar.
© Foto Wim Egas
Westzaan

De één na grootste gevangenis van Nederland staat te springen om nieuw personeel. Donderdag bezochten vijftig geïnteresseerden de wervingsdag in het Justitieel Complex Zaanstad (JCZ) in Westzaan. Wat trekt ze aan? ,,Ik heb gewoon iets met agressie.’

Aaron (21), internationaal vrachtwagenchauffeur die de eenzaamheid beu is, staat in zijn sporttenue aan de rand van de sportzaal. Samen met vier anderen probeert hij vandaag alvast de Fysieke Vaardigheidstoets (FVT) te halen. De eerste hobbel in de selectieprocedure.

Hoe jonger je bent, des te sneller je het parcours met pionnen, zware ballen en trappetjes moet afleggen. Halverwege Aarons ronde valt een aansteker uit zijn zak, die hoofdschuddend door sportbegeleider Giel wordt weggeschopt. Aaron haalt de test niet. ,,Ik moet toch maar eens meer gaan sporten.’’

,,Mensen onderschatten de sporttest en het gesprek met de selectiepsycholoog’’, zegt HR-adviseur Jolanda. Ze zoekt complexbeveiligers, penitentiair inrichtingswerker (PIW’ers), medewerkers arbeid, zorg en behandelinrichtingswerkers en (specialistische) verpleegkundigen.

Van de vijftig geïnteresseerden die op de wervingsdag zijn afgekomen, zullen uiteindelijk tussen de tien en twaalf worden aangenomen, schat ze. Er werken zo'n negenhonderd werknemers bij JCZ, dat een huis van bewaring, gevangenis en psychiatrisch centrum is, en biedt plaats aan zo'n duizend gedetineerden.

Tientallen opteren voor bajesbaan. Waarom? ’Mijn man verklaart me voor gek, maar ik heb gewoon iets met agressie’
Naast fitheid wordt ook getest op mentale en emotionele capaciteiten.
© Foto: Wim Egas

Trots

Arienne (51) - perfect gelakte nagels, tattoo van een beertje op haar linkerborst - heeft de sporttest wél gehaald. ,,Eigenlijk ben ik best wel heel erg trots op mezelf.’’ Ze solliciteerde jaren terug al eens bij de Bijlmerbajes, destijds zonder succes. ,,Ik was toen nog 55 kilo zwaarder.’’ Een maagband en vele wandelkilometers in de benen later voelt ze zich gezond en fit.

De voormalige boa bij Connexxion zit sinds begin dit jaar thuis en staat te trappelen om weer te werken.

,,De muren komen op me af; ik heb al een kast geschilderd en het huis is van boven tot onder schoongemaakt.’’ Bang voor mogelijke incidenten is ze niet. Ze is wel wat gewend: ,,Met alle ziektes die mij in de bus naar het hoofd zijn geslingerd, had ik allang dood moeten zijn.’’

Ze heeft ooit zelf een nacht in de gevangenis gezeten. ,,Ik was zeventien en we hadden een pand gekraakt in Hoorn. Onze leus was ’Sinterklaaskapoentje geef ons een jongerencentrum in ons schoentje’.’’ Ze weet nog goed hoe ze haar schoenveters moest inleveren. ,,Ik heb veel gehuild die nacht. Maar dat jongerencentrum hebben we wél gekregen.’’

Klieren

Inlevingsvermogen is erg belangrijk, zegt plaatsvervangend vestigingsdirecteur Josta tegen de groep.

,,Gevangenen hebben in deze moderne gevangenis dan wel een magnetron, douche en televisie op hun kamer, maar onderschat niet hoe heftig opsluiting is. Ik zat tijdens het proefdraaien ook een dag vast, en toen heb ik ook zitten klieren. Op een gegeven moment werd zelfs mijn stroom uitgezet.’’

,,Mijn man verklaart me voor gek, maar ik heb gewoon iets met agressie’’, zegt Rak (29). Ze begeleidt gehandicapten. ,,Hoe zeg je dat, ik vind agressie gewoon interessant. Ik kom soms met bijtwonden thuis, maar het geeft voldoening als het lukt om een situatie te de-escaleren.’’ In een gevangenis werken lijkt haar een mooie nieuwe stap.

Het is inmiddels de ’vijfde of zesde keer’ dat ze solliciteert, ze weet het niet meer precies. ,,Ik zak elke keer voor de capaciteitentest.’’ Vandaag hoorde ze voor het eerst dat ze vooraf kan oefenen via 123test.nl.

Schaarste

Er zijn in totaal zestig banen te vergeven, complexbegeleiders (twintig openstaande vacatures) zijn het schaarst. Momenteel worden daarom zelfs particuliere beveiligers ingezet, zegt beveiligingshoofd René.

,,We vissen in dezelfde vijver als defensie en de politie’’, zegt Jolanda. Om het tekort het hoofd te bieden, is de minimale opleidingseis - mbo beveiliging niveau-2 - tijdelijk losgelaten. Een willekeurig mbo niveau-2-papiertje is nu afdoende. De beveiligingsopleiding wordt op de werkplek aangeboden.

Dat komt goed uit voor Barry (48), die uit een heel andere branche komt. ,,Ik werk in de uitvaart. Hij prepareert lichamen voor het opbaren. ,,Bij mijn eigen moeder hadden ze het niet mooi gedaan. Dat kan ik beter, dacht ik. ,,In tien jaar heb ik alles gezien: kinderen, ouderen, moordslachtoffers. Het is prachtig mooi werk, maar ik wil nu graag mensen op een andere manier helpen. Eraan bijdragen dat de kleinkinderen veilig over straat kunnen.’’

Arienne hoopt gevangen te motiveren weer iets van hun leven te maken. ,,Ik hoor altijd van mensen dat ik goed kan coachen. Ik was voorheen bang om te oud zou zijn voor dit werk, maar ik breng levenservaring mee. Vrienden zeggen ook: ’We zien jou dit werk helemaal doen’. Ze kruist op het aanmeldformulier PIW’er en complexbeveiliger aan. ,,Ik kan niet wachten om weer aan de slag te gaan.’’

*Op verzoek van JCZ worden, in verband met privacy, alleen voornamen genoemd. De selectiedag is vrijdag 6 maart. Aanmelden via www.werkenvoornederland.nl.

Achtergrond: werkdruk

Medio 2017 was de werkdruk erg hoog in JZC, zo hoog dat het ziekteverzuim tijdelijk veertig procent boven het landelijk gemiddelde lag. Het ziekteverzuim is inmiddels negen procent - het landelijk gemiddelde was eind vorig jaar vier procent. Werknemers van JCZ klaagden eerder ook dat er te weinig PIW’ers op de afdelingen stonden. Voorheen stonden er volgens een woordvoerder twee PIW’ers en een beveiliger op een afdeling, dat zijn er nu respectievelijk drie en een.

Lees hier de digitale editie



Volg ons