Premium

Ga er vandaag eens goed voor zitten en schrijf je lief een brief

1/2

Vergeet de bonbons, de geurtjes, de diners en de kortingacties bij de juwelier. Schrijf je lief een handgeschreven brief.

’Er ligt een briefje op je deurmat. Dat ik twintig jaar geleden schreef’. Zo begint, vrij vertaald, het liefdesliedje ’Twenty Years’ van het Amerikaanse muzikale duo The Civil Wars. Een ander duo, Helen Botman en Peter van Vleuten uit Bergen, werd erdoor aangestoken. De twee zijn muzikaal een setje en bouwden onlangs in Bergen een liefdesnestje.

Op een avond mijmerden ze, luisterend naar de Amerikaanse slepend softe klanken: ’Wanneer schrijven mensen elkaar nog een liefdesbrief?’. Ze bekennen dat ze elkaar nog nooit een epistel vol bloemrijke taal hebben geschreven maar ze koesteren wel oude odes, van voorbije liefdes. Zij heeft ze in haar ’schatkistje’.

Hij bond ze samen met een elastiekje. Mooi toch, als je verhuist, zoals zij net, van Egmond aan den Hoef naar Bergen, dat je stuit op die echo’s uit het verleden? ,,Dan denk je ’oh ja, zo was haar handschrift’. Zulke brieven geef je een kus, draag je op je hart. Dat doe je niet met mails en appjes”, zegt hij.

Verrast

Zij denkt, als ze bij de verhuizing haar ’schatkistje’ in handen krijgt, onmiddellijk aan die ene keer na afloop van dat ene concert lang geleden, dat een jongeman, die ze na het concert zou treffen, een boodschap had geschreven op een prop papier onder de handgreep van het portier van haar auto: ’Beter kijken’.

Zij had hem, zingend vanaf het podium, niet zien staan tussen het publiek en later was de vogel gevlogen. Blij verrast was ze toen het propje viel bij het openen van het portier en zij het openvouwde. Het object van haar verliefdheid was wel geweest! Was hij nog ergens in de buurt?

Ze reed onmiddellijk naar zijn straat en beantwoordde de boodschap met een briefje onder zijn ruitenwisser: ’Langer wachten’. ,,Nu is het allemaal instant. Het moet allemaal snel. Er moet direct gereageerd worden. Relaties komen enorm onder druk te staan door die blauwe vinkjes van de whatsapp.”

De twee gingen zich verdiepen in de liefdesbrief. De handgeschreven liefdesbrief. Zo eentje die je moet schrijven, waarop je moet kauwen, die je in een enveloppe moet stoppen, waar je een postzegel op moet plakken, waarvoor je naar de brievenbus moet. Zo eentje waarvoor de ontvanger uit zijn stoel moet komen.

,,Dat vind ik mooi. Zo’n brief vraagt fysiek iets van je, tijd en aandacht”, zegt Van Vleuten. De twee stuitten bij hun onderzoek op een liefdesbrief van de Amerikaanse countryzanger en gitarist Johnny Cash aan zijn tweede vrouw June Carter. De Britse verzekeringsmaatschappij Beagle Street riep het schrijven in 1996, na het houden van een peiling, uit tot mooiste liefdesbrief ooit. Dat wagen de Bergenaren te betwijfelen maar zij vinden wel dat de brief mooi is in alle eenvoud. ,,Een boodschap uit het hart.”

Tijdens de voorstelling krijgen de twee, zoals ze zeggen, veel verhalen en anekdotes terug van het publiek, zoals van die docent Nederlands op een vmbo die zijn leerling ertoe aanzette een liefdesbrief te schrijven. En van die man die vertelde dat hij zijn liefdesbrieven in een ordner bewaart. En van die vrouw die haar liefdesbrieven van vroeger aan haar dochter had laten lezen, waarbij de dochter haar moeder had leren kennen als een jonge vrouw als zij met dromen, gevoelens, vragen en hartstocht. Liefde, daar hebben mensen behoefte aan.”

Brieven vroeger en voorbeelden van brieven

1) Ontroerende liefdesbrief: de brief van Leonard Cohen aan Marianne Ihlen op haar sterfbed. Decennia nadat ze minnaars waren.

2) Een afscheidsbrief kan ook een liefdesbrief zijn. Een fragment uit de brief van de Amerikaanse Sharon Ferguson aan haar ex: ’Zonder haat of vijandigheid kijk ik terug op de afgelopen drie jaar sinds onze eerste dans als man en vrouw en het enige wat ik kan doen is je bedanken. Bedankt voor de goede tijden, voor de moeilijke tijden, voor het lachen en de tranen. Bedankt voor het helpen vormgeven van de sterke persoon die ik vandaag ben’.

3) Onder de postzegel was soms nog een kleine, geheime boodschap verborgen. Intiemer of persoonlijker.

4) Geliefden hanteerden ooit bepaalde codes bij liefdesbrieven, weten mensen in de zaal van het vertelconcert. Zeker bij contact overzee, of als de kans bestond dat de brief in gezelschap werd gelezen (familie van soldaten, of in een internaat). Om de ontvanger voor te bereiden op slecht nieuws, als bijvoorbeeld de relatie over was, plakte de schrijver de postzegel ondersteboven op de enveloppe.

5) Fijne verjaardag Prinses/We worden ouder en raken aan elkaar gewend/We denken op dezelfde manier/We lezen elkaars gedachten/We weten van elkaar wat we willen zonder het te vragen/Soms irriteren we elkaar een beetje/Soms vinden we het misschien wat vanzelfsprekend dat we er zijn voor elkaar/Maar af en toe, zoals vandaag, sta ik er weer even bij stil en besef ik hoeveel geluk ik heb dat ik mijn leven mag delen met de geweldigste vrouw die ik ooit heb ontmoet/Je fascineert en inspireert me nog altijd/Je hebt een positieve invloed op mij/Jij bent het onderwerp van mijn verlangen, dé reden voor mijn bestaan/Ik hou heel veel van je/Fijne verjaardag Prinses.”

Liefdevolle verjaardagsbrief van Johnny Cash voor zijn echtgenote June Carter

6) Liefdesbrieven blijven mensen vaak een leven lang bij. Daarom bewaren velen ze ook. Ze zijn een spiegel van de relatie in het beginstadium.

7) Kleine briefjes kunnen vaak net zo veel impact hebben als lange epistels, blijkt uit verhalen van het publiek in de zaal. Een stel dat al 40 jaar samen is, kreeg verkering door een toegeworpen propje in de klas.

8) Liefdesbriefwisselingen zijn soms al relatie genoeg. Marlene Dietrich en Ernest Hemingway hebben jarenlang broeierige brieven naar elkaar gestuurd maar tot een fysieke relatie is het volgens beiden nooit gekomen. De brieven zijn wel bewaard. Ze vormen een soort van analoge sexting.

9) Brieven werden door de afzender geparfumeerd. Probeer dat maar eens bij een whatsappje.

10) In het grijze verleden had je professionele liefdesbrievenschrijvers op de markt staan die tegen betaling een brief of minnelied opstelden.

11) Als tussenschakel tussen de afzender en ontvanger was er vroeger dikwijls een postillon d’amour. Die bracht de liefdesbrief of boodschap van de een naar de ander zonder dat er kans was op betrappen. Hij was dus ook een verkenner, die kon zorgen dat een ’nee’ niet direct zou leiden tot gezichtsverlies. Dit had je op school ook: een vriendje of vriendinnetje die namens jou om verkering kon vragen als je dat zelf te spannend vond.

12) In Verona, de stad van Romeo en Julia, is een handleiding voor het schrijven van liefdesbrieven gevonden die schijnbaar uit de 12e eeuw stamt. In Verona worden trouwens ook liefdesbrieven verzameld. Iedere bezoeker mag een liefdesbrief achterlaten. Eentje opsturen kan ook. Deze brieven worden gelezen, bewaard en er wordt ook op geantwoord. Dit allemaal door Il club di Giulietta ofwel Juliet’s Club. Het verhaal van Juliet’s club begon in 1930 toen er op het graf van Julia in Verona heel wat brieven werden gevonden van mensen met een gebroken hart.

13) Je kunt een liefdesbrief onder pseudoniem sturen of als ficitef personage. Om je partner te testen op trouw of nog aanwezige romantische gevoelens voor jou.

14) Helen Botman zegt dat de liefde tussen haar en Peter van Vleuten er op het toneel van afspat. ,,Dat ziet het publiek en dat maakt dat het publiek ons dingen toevertrouwt. Na een optreden hoor ik soms uit de mond van vrouwen: ’als ik een nieuwe liefde krijg, wil ik er een die naar mij kijkt zoals jouw man naar jou’.”

Meer nieuws uit Alkmaar

Meest gelezen