Premium

Nieuwe vaste tentoonstelling opent in Zuiderzeemuseum in Enkhuizen: De Zuiderzee blijft inspireren [video]

Nieuwe vaste tentoonstelling opent in Zuiderzeemuseum in Enkhuizen: De Zuiderzee blijft inspireren [video]
Enkhuizen

Luitje Kes-Schagen, de laatste inwoonster op Marken in klederdracht, Coen en Gerben Lub die de fuiken binnenhalen. Hein en Anita Schilder op de kermis van Volendam en Enkhuizer Henk Hortensius.

Mensen die leven of leefden rond de Zuiderzee. Mensen wiens verhalen de geschiedenis van diezelfde Zuiderzee vertellen in de vernieuwde expositie in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen.

Na een periode van verbouwen en herinrichten, waarin het Binnenmuseum beperkt open was, hebben entree, winkel en horeca een nieuwe jas gekregen. Ook is de vaste tentoonstelling op z’n kop gegaan.

Geen statische expositie meer, maar levende verhalen aan de hand van thema’s als dagelijks leven, werk, kleding, rituelen en vrije tijd. Een Zee van Verhalen, zoals de titel luidt, waarin het leven doorklinkt van bewoners die veel gemeen hebben, maar toch ook zo verschillend zijn.

Interactief

Gemeenschappelijke deler in de interactieve tentoonstelling is de eeuwige strijd tegen het water, ’vriend én vijand’ en de invloed van de Afsluitdijk die in 1932 de Zuiderzee veranderde in IJsselmeer en daarmee het leven van velen rond die Zuiderzee beïnvloedde.

Dat blijkt direct in de vernieuwde schepenhal, waar een bijzondere, hedendaags gemaakte boei van museummedewerker Ron Annes ’dobbert’ tussen de botters en waar in het zeil van een van de schepen het verhaal van die strijd wordt verteld. Krijsende zeemeeuwen, zeilen die klapperen en de wind die loeit. ’Wij zijn de mensen die aan de Zuiderzee wonen’ klinkt het in het donker.

Nieuwe vaste tentoonstelling opent in Zuiderzeemuseum in Enkhuizen: De Zuiderzee blijft inspireren [video]
De vernieuwde expositie in het binnenmuseum heropent met kinderen die door een ballonnenzee ’duiken’
© foto’s theo groot

Dat is wat het Zuiderzeemuseum aan haar bezoekers wil tonen: hoe de inwoners hun strijd tégen en liefde vóór het water combineren met het dagelijks leven dat zij leidden en dat ze nog steeds leiden.

Daarom niet alleen de museale collectie, maar ook hedendaagse inspiratie, zoals de video’s gebaseerd op het boek ’Eens ging de zee hier tekeer’ , waarin historica Eva Vriend de Zuiderzeebewoners van toen en nu vastlegde. Bijzondere foto’s van hedendaagse Volendammers van Koos Breukel naast een oud zwart wit filmpje vol ijspret.

De kruip-door-sluip-door-tocht door het vernieuwde binnenmuseum onthult de geheimen van de bewoners, die verbonden zijn door het water. Ze hebben ieder hun eigen identiteit, rituelen en zelfs taal, getuige de bijzonder portretten in een zaal vol schilderijen, foto’s, prenten en tekeningen.

Marken

Neeltje Bonenveld uit Marken bekijkt een filmpje van haarzelf en vriendin Jannetje Schouten. Ze vertellen op de video over hun leven op het eiland en over de liefde voor textiel. ,,Ik wist niet hoe het zou worden.’’

Nieuwe vaste tentoonstelling opent in Zuiderzeemuseum in Enkhuizen: De Zuiderzee blijft inspireren [video]
Directeur Stephan Warnik (midden) leidt zijn gasten langs de nieuwe expositie.

Yvonne Noorman, werkzaam op de afdeling educatie, is blij met de verlevendiging van de vaste expositie. ,,Door de combinatie van historisch materiaal met hedendaagse kunst raakt het verleden verbonden met het nu. Je krijgt een andere kijk op de geschiedenis.’’

Een speciale app maakt het mogelijk de verhalen via de iPhone te volgen, waardoor de expositie nog meer gaat leven. ,,Je tikt een nummer in en je hoort het.’’

De kinderactiviteiten die door het hele museum lopen en herkenbaar zijn aan Marretje de Meeuw juicht ze toe. Het dialectenspel, de memory waarbij oude en nieuwe voorwerpen bij elkaar gezocht worden, maar ook de best zware steen die in de ’dijk’ moet worden gelegd in de strijd tegen het water.

Nieuwe vaste tentoonstelling opent in Zuiderzeemuseum in Enkhuizen: De Zuiderzee blijft inspireren [video]
Op het zeil van een botter in de vernieuwde schepenhal is een Zuiderzeeverhaal te zien en te horen.

Een bewegende sculptuur van de hand van kunstenaar Zoro Feigl is opgebouwd uit voorwerpen van de Zuiderzee: wimpel, hooivork, touw, boei en emmer die ’deinen’ op het water. Het is een verbinding tussen de zalen, maar maakt ook eens te meer duidelijk hoezeer de Zuiderzee en haar geschiedenis nog steeds inspireert.

Hoogleraar Herman Pleij zei het al bij de opening van de vernieuwde expositie: ,,Maken binnenzeeën binnenvetters? Jazeker, maar niet omdat het ’in de genen’ van de bewoners zit. Het is mentaal erfgoed.’’ Want: ,,Zonder verhalen geen leven. Verhalen zijn onze geheugensteun, ons moreel kompas. Verhalen geven we door en verhalen onthouden we, verhalen geven ons greep op dingen.’’

Het zijn die verhalen, over de ijsvlet met krassende ijzers over de bevroren Zuiderzee naar Urk, over de bedstee waar wel vier kinderen in pasten, over de rouwkleding op Urk en over de Volendammer hul, waar drie dagen wassen, stijven, strijken en plooien in zit, die de geschiedenis over de Zuiderzee levend houden. De Zuiderzee leeft voort en brengt steeds nieuwe verhalen, getuige de laatste zaal, waar jonge bezoekers zich gierend in te kleine klederdracht trachten te persen voor een foto voor het nageslacht.

Want de Zuiderzee blijft inspireren. Ook nu.

Nieuwe expositie

Van 14 tot en met 23 februari viert het Zuiderzeemuseum de opening van de nieuwe expositie met een gevarieerd programma. Van een avond vol verhalen met romantisch Valentijnsdiner tot een speurtocht in het donker, een lezing door Vereniging Oud Enkhuizen en poppenkast.

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen