Premium

Column Joost Prinsen: Niemandsland

Column Joost Prinsen: Niemandsland

Ergens tussen leven en dood ligt een niemandsland. Wee hem die daar binnengaat.

Treurige deur in huis: mijn vrouw is vorige week overleden. Ik zal de wachtkamerpraat tot een minimum beperken. Kort na Kerstmis raakten haar darmen verstopt. Ze werden alleen nog beschermd door haar huid. Riskante operatie was noodzakelijk om de dood te ontlopen. Maar er was in die regio al zo vaak en zo veel gesneden. Ze had de intensive care al zo vaak van binnen gezien. Mijn vrouw weigerde een nieuwe operatie, ik zag de opluchting in de ogen van de chirurg van dienst. Maar dat kan een misinterpretatie van me zijn.

De artsen stelden voor om de situatie een dag of tien aan te zien. Want soms verdwijnt zo’n verstopping vanzelf. Toen dat niet gebeurde, werden voeding- en vochtinfusen afgekoppeld. Tot opluchting van Emma, zo heet mijn vrouw, die van familie en vrienden inmiddels afscheid had genomen. Ze beschouwde de dood als een welkome vriend.

„U kunt over een paar dagen misschien met uw man en kinderen een middag kijken naar foto’s van vroeger. En dan slaapt u verder zonder pijn tot het overlijden”, zei de verpleegkundige. Het klonk Emma als muziek in de oren. Ze heeft een leven lang graag de regie over zichzelf gehad.

Haar toestand verslechterde en toen, op een moment dat niemand het meer verwachtte, gingen haar darmen weer functioneren.

Emma knapte wat op maar de tijdbom in haar buik verdween natuurlijk niet. Ze was te goed om te sterven en veel te slecht om te leven: Niemandsland. En in dat land regeren wetten die haar artsen naar de letter gehoorzaamden. Van in slaap brengen kon geen sprake meer zijn om over euthanasie maar te zwijgen. Schizofrene situatie! Waarin het opknappen van de patiënt eigenlijk slecht nieuws voor haar is.

Twee nachten later steeg de koorts plotseling explosief en ging zij weer richting pijn- en slaapmedicatie. De dood wenkte maar nam afscheid toen de nacht daarop een gaatje in haar buikwand ontstond. Dat gaf even verlichting dus terug in Niemandsland.

Emma, gesteund door onze kinderen en mijzelf, smeekte de artsen er een einde aan te maken. Die overlegden met elkaar en weigerden, want de wet eiste meer pijn en meer ademnood.

Deze column is niet als aanklacht bedoeld. Iedereen heeft naar beste vermogen vanuit zijn of haar positie gehandeld en in ziekenhuizen is de letter van de wet waarschijnlijk wat meer in ere dan elders. Ik schets slechts het dorre landschap van Niemandsland, dat vage gebied tussen leven en dood.

Toen kort daarna haar toestand weer verergerde, kwam eindelijk een einde aan een rollercoaster waarin zij en die haar lief waren een week lang verkeerd hebben.

Nooit geweten overigens dat het vasthouden van de hand van een stervende zo intiem kon zijn.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.