Premium

Boer Nico schept nog dagelijks de mest van zijn koeien met de hand weg. Dat is zeldzaam: nog volop melken in stolp. ’Mijn koeien gaan langer mee’

1/2
Winkel

Veehouder Nico Laan (55) boert in Winkel net als zijn vader altijd deed. Met één verschil: de melkbussen maakten in 1979 plaats voor een tank. Maar verder schept Nico nog steeds dagelijks de mest met de hand weg. Bijna alle veertig koeien staan in de stolp. Dat is een zeldzaamheid geworden.

Boer Nico schept nog dagelijks de mest van zijn koeien met de hand weg. Dat is zeldzaam: nog volop melken in stolp. ’Mijn koeien gaan langer mee’
Nico Laan scheert zijn koeien. Ze staan op de lange regel, het deel van de stal met de meeste ruimte.
© Foto Boerderijenstichting Noord-Holland ’Vrienden van de stolp’/Anna Groentjes

De schaalvergroting in de agrarische sector heeft geen vat gekregen op Nico Laan. Geen enorme ligboxenstal bij hem op het erf, geen kolossaal koeienhotel aan de Dorpsstraat. ,,Twintig jaar terug probeerde ik uit te breiden, maar de gemeente gaf geen toestemming. Die wilde geen nieuwe stal in het dorp. Ik ben toen op dezelfde manier doorgegaan.”

Boerderijenstichting Noord-Holland ’Vrienden van de stolp’ ontdekte Nico Laan kortgeleden. Anna Groentjes van de stichting legde het unieke beeld vast. ,,Dit zie je nagenoeg niet meer, een stolp als onderdak voor een volwaardige melkveehouderij.”

Onder één dak

Wonen en werken onder hetzelfde piramidale dak, mens en dier bijeen - zo hebben stolpen dik vier eeuwen lang prima gefunctioneerd. Totdat alles groter moest.

Boer Nico schept nog dagelijks de mest van zijn koeien met de hand weg. Dat is zeldzaam: nog volop melken in stolp. ’Mijn koeien gaan langer mee’
Achterzijde van de stolp in Winkel.
© Foto Boerderijenstichting Noord-Holland ’Vrienden van de stolp’/Anna Groentjes

,,Pas op”, waarschuwt de boer. Hij wijst op een koe die gaat schijten. De flabberige productie belandt keurig in de groep voor ons, de mestgoot tussen de dieren en de koegang. We praten bij de lange regel, het deel van de stal met de meeste beesten. Hier staan ze met de koppen tegen de muur, dus het type is een Noord-Hollandse stal.

25 kruiwagens mest per dag

Op deze dinsdagmorgen krijgt Nico hulp van zijn broer Piet (62). Die werkt normaal in de detailhandel. Piet heeft al aardig wat volle mestkruiwagens naar buiten gebracht. Nico: ,,Als ik het alleen doe, haal ik elke dag totaal 24 tot 25 kruiwagens mest weg.”

Boer Nico schept nog dagelijks de mest van zijn koeien met de hand weg. Dat is zeldzaam: nog volop melken in stolp. ’Mijn koeien gaan langer mee’
,,In een groepstal gaan koeien langer mee dan in een loopstal. Hier heb je geen hiërarchie.”
© Foto Boerderijenstichting Noord-Holland ’Vrienden van de stolp’/Anna Groentjes

Nico is vrijgezel. Met zijn broer bewoont hij het huis dat in 1914 vlak aan de weg is gezet. Door deze nieuwbouw kwam er in de stolp extra ruimte voor vee. Daar profiteert Nico Laan nog dagelijks van.

Altijd bezig

Intensief, op deze manier boeren. Nico beaamt het volmondig. ,,Eigenlijk ben je altijd bezig. Voeren, melken, mesten, verzorgen. Bijna alles handwerk. Het melken gaat machinaal, via de melkleiding. Eerst altijd met een doekje de spenen schoonmaken voordat je de machine eronder hangt.” Een uur en drie kwartier doet hij over z’n veertig koeien, twee keer per dag.

Ze geven in deze winterperiode elk gemiddeld 28 liter per etmaal. ,,Ik ben daar tevreden mee. Ze krijgen alleen kuilgras en bix, krachtvoer. Natuurlijk, je kan ze van alles bijvoeren voor een paar liter extra. Aardappelen, bierbostel, noem maar op. Maar dat is allemaal extra werk.”

Door en door

Wie Nico Laan bezig ziet en hoort praten, beseft hoeveel noeste arbeid al die boeren vroeger in een stolp hebben verricht. Hoe houdt hij dat vol? ,,Ik vind het leuk om met dieren om te gaan. Je kent ze natuurlijk door en door, je ziet precies als er iets aan de hand is.”

Boer Nico schept nog dagelijks de mest van zijn koeien met de hand weg. Dat is zeldzaam: nog volop melken in stolp. ’Mijn koeien gaan langer mee’
Elk goed voor gemiddeld 28 liter per dag. ,,Een paar liter meer kan, maar dan moet je extra voeren. Ik ben tevreden zo.”
© Foto Boerderijenstichting Noord-Holland ’Vrienden van de stolp’/Anna Groentjes

In het achterom is er plek voor zes koeien. Dit deel staat haaks op de lange regel en vroeger knorden hier varkens. Ook in het achterom liggen de beesten dik in het stro. ,,Elke dag verdeel ik vier tot vijf balen stro over de stal. Steeds vers stro, ik vind dat belangrijk. In een loopstal staan de koeien met hun poten in de stront.”

Hiërarchie

,,Met het risico van uitglijden en aandoeningen”, vervolgt hij. ,,Hier heb je ook geen hiërarchie, het is rustiger. Mijn koeien worden ouder dan die in een loopstal, de cijfers wijzen het uit. Die van mij gaan gemiddeld bijna zeven jaar mee. Tegen anders vijf jaar, en dat is al veel.”

Boer Nico schept nog dagelijks de mest van zijn koeien met de hand weg. Dat is zeldzaam: nog volop melken in stolp. ’Mijn koeien gaan langer mee’
Achterzijde van de stolp Dorpsstraat 6 in Winkel.
© Foto Boerderijenstichting Noord-Holland ’Vrienden van de stolp’/Anna Groentjes

Zuivelfabriek Campina weert sinds twee jaar boeren met een nieuwe groepstal. ,,Dat type zou niet voldoende diervriendelijk meer zijn. Ik weet wel beter.”

Onder het stolpdak liggen zijn dieren genoeglijk te herkauwen.

Meer nieuws uit Schagen e.o.

Meest gelezen