Premium

Escher Beleefcentrum als reddingsboei voor Baarns Cultuurhuis; ’Als je het goed doet, hoeven er geen exploitatietekorten te zijn’, zegt Bert Kranendonk, die in Amsterdam Heineken Experience opzette met 1,2 miljoen bezoekers

1/3

Baarnaar Bert Kranendonk maakt al een tijd furore met toeristische beleefcentra in heel Nederland, die een goede mix zijn van educatie en entertainment. De Amsterdamse Heineken Experience is een van zijn ’kindjes’. De attractie trekt jaarlijks 1,2 miljoen bezoekers. Ook voor het kwakkelende centrum van zijn eigen dorp zegt hij het medicijn te hebben: een Escher Beleefcentrum, dat flink geld in het laatje kan brengen. „In zo’n experiencecenter kennen we je het gevoel geven dat je zelf op de bekende eindeloos hoge trappen van Escher staat. De hoogtevrees bekruipt je.”

Voor het commercieel opgezette beleefcentrum is het Cultuurhuis op de Brink de uitgelezen plek. De winst die gemaakt wordt, zou gebruikt kunnen worden om de forse gemeentelijke lasten te drukken van de nieuwbouw voor theater de Speeldoos en bibliotheek. ,,Als je het goed doet, hoeven er geen exploitatietekorten te zijn. Ook door extra inkomsten van het theater met grand café’’, zegt de experience-architect. De vroegere onderwijzer heeft een lijntje met de Amerikaanse Havard-professor en belevingseconoom Joseph Pine, een autoriteit op dit gebied. ,,Hij zegt: Jullie in Europa doen het beter dan in de VS, omdat er meer diepgang in zit.”

Escher Beleefcentrum als reddingsboei voor Baarns Cultuurhuis; ’Als je het goed doet, hoeven er geen exploitatietekorten te zijn’, zegt Bert Kranendonk, die in Amsterdam Heineken Experience opzette met 1,2 miljoen bezoekers
Optische illusies en metamorfoses, bekend van Escher

,,Als een soort konijn uit de hoge hoed hebben we vorige maand aan de politiek de plannen gepresenteerd om van Baarn een Escherdorp te maken. Na Rembrandt en Van Gogh is Escher internationaal de bekendste Nederlandse kunstenaar. Hij woonde en werkte in Baarn. Dat kun je gebruiken”, aldus Kranendonk.

Voor het raadsdebat van vanavond zijn Kranendonk en theaterdirecteur Tom van der Poel deze week bij fracties langsgaan met een gloedvol betoog om het plan voor het Cultuurhuis niet te snel af te schieten. Zij willen extra tijd - tot van de zomer - voor het maken van een financieel plaatje. ,,De gemeente heeft de kosten becijferd, maar er is geen inschatting gemaakt van de inkomsten.”

Escher Beleefcentrum als reddingsboei voor Baarns Cultuurhuis; ’Als je het goed doet, hoeven er geen exploitatietekorten te zijn’, zegt Bert Kranendonk, die in Amsterdam Heineken Experience opzette met 1,2 miljoen bezoekers
De bogen in het Escherwerk hebben iets weg van het Arcadegebouw.

Hij voorspelt dat de attractie 75.000 tot 80.000 bezoekers kan trekken. ,,Vooral mensen die interesse hebben in cultuur en geschiedenis. Zij hebben vaak meer te besteden en verteren wat in de horeca of kopen iets in de winkels. Ook de middenstand zal erop moeten inspelen. We willen niet naar Soestdijk, omdat dat geen bijdrage betekent aan meer voetstappen naar centrum”, aldus Kranendonk.

De Baarnaar kent het klappen van de zweep. Zo is hij ook de man achter FutureLand op de Rotterdamse Tweede Maasvlakte en het Afsluitdijk Wadden Center. In mei opent de bloemenexperience FloriWorld in Aalsmeer. In dat project is 30 miljoen geïnvesteerd en er worden 500.000 bezoekers verwacht. ,,Gezien de 1,4 miljoen bezoekers in zeven weken op de Keukenhof moet dat kunnen. Je ziet het ook bij Heineken Experience. Opvallend genoeg zijn toeristen bereid 20 euro te betalen om de marketing van een biermerk te zien.” De succesformule wil hij ook hanteren voor het centrum van zijn eigen dorp.

IPad-wandeling

De Stichting Baarn/Escher, waar Kranendonk voorzitter van is, heeft de afgelopen tijd volop plannen ontwikkeld in samenwerking met gemeente en de Escher Foundation, die het erfgoed bewaakt. Er zijn drie onderdelen: een wandelapp, permanente tentoonstelling en het belevingcentrum.

De wandelapp zorgt ervoor dat toeristen het centrum verkennen. Met virtuele trucjes via mobiel of iPad kunnen gebruikers het werk van de meester aanschouwen. Wie zijn apparaat op een bepaalde plek richt, ziet in het straatbeeld iets Escheriaans opdoemen.

Ook als het Cultuurhuis niet doorgaat, zal de realisering gewoon worden voortgezet, zeggen hij en grafisch ontwerper Johan Bosgra. ,,Het Cultuurhuis is de ideale plek, omdat onze activiteiten overdag zijn en de theatervoorstellingen meestal ’s avonds.”

Escher Beleefcentrum als reddingsboei voor Baarns Cultuurhuis; ’Als je het goed doet, hoeven er geen exploitatietekorten te zijn’, zegt Bert Kranendonk, die in Amsterdam Heineken Experience opzette met 1,2 miljoen bezoekers
Graficus en kunstenaar M.C. Escher

In het Escher beleefcentrum zal de toeschouwer volledig onderdeel zijn van het beeld. ,,Je kunt als een vogel door zijn werk vliegen. Zoiets noemen we in vakjargon de ‘immersive room’. Jeugd kan Escher-puzzels leggen. We kunnen gebruik maken van de kassa’s en zalen in het gebow. Aangezien we met verplaatsbare beamers werken, hoeven we geen aparte ruimte te hebben.” Hij schat dat het project 1,5 miljoen kost om op te zetten.

Kinderdijk-effect

Kranendonk werkt nauw samen met het Nederlands Bureau voor Toerisme. ,,De verwachting is dat het aantal toeristen in tien jaar verdubbelt. Het door vakantiegangers overspoelde Amsterdam wil de golf buitenlandse toeristen meer verspreiden over het land. Voor hen zijn Amsterdam en Baarn één”, aldus Kranendonk.

,,Je hoeft niet bang te zijn voor een Giethoorn- of Kinderdijk-effect. Ik denk aan maximaal honderd mensen per uur in toptijden. Je kunt ook reguleren met een tijdslot, waarbij je een beperkt aantal kaartjes verkoopt.”

Hij heeft al contact gelegd met Leeuwarden, de geboorteplaats van Escher, waar het Fries Museum een goedlopende tentoonstelling had over de graficus en kunstenaar met zijn optische illusies en metamorfoses. Ook in Den Haag is er het Eschermuseum. De locaties kunnen samen een Escherroute vormen.

Obligaties

Kranendonk begrijpt hoe lastig het is voor de politiek om nu al ‘ja’ te zeggen tegen de Cultuurhuisplannen van achttien miljoen waarmee Baarn gezien de begroting een wel erg grote broek aantrekt. Theater, stichting en de Gouden Driehoek met pandeigenaren vragen geen financiële bijdrage van de gemeente voor het onderzoek naar kosten en baten.

,,Om het te realiseren, geloof ik niet in crowdfunding, dat is dubbeltjes- en kwartjeswerk”, zegt Kranendonk. Bij FloriWorld in Aalsmeer is een deel door opdrachtgevers betaald, maar ook een deel opgehaald bij andere geldschieters. ,,Zo zijn obligaties uitgegeven. Met de lage rentestand is dat een goede optie.”

Bosgra hoopt maar dat Baarn niet het ‘momentum’ voorbij zal laten gaan. ,,Het is once in a lifetime. We hopen maar dat de politiek dat beseft. Sommigen vinden het ontwerp wel erg modern, willen iets klassiekers. Over de architectonische vorm valt met de projectontwikkelaar Johan Zijtveld nog zeker te praten”, aldus Bosgra.

Meer nieuws uit Gooi

Meest gelezen