Premium

Geen meter Wilhelminasluis in Zaandam waar niets gebeurt

Geen meter Wilhelminasluis in Zaandam waar niets gebeurt
Projectleider Adriaan Ballemans overziet het werk.
© Foto: Wim Egas
Zaandam

Gelukkig zijn er mannen als Adriaan Ballemans, die weten wat ze moeten met de voor leken volkomen chaotische situatie achter de hekken rond het sluizencomplex.

De projectleider van bouwonderneming Heijmans gaf gisteren een rondleiding achter de bouwhekken. Op de dag dat de laatste voorbereidingen werden getroffen voor het verwijderen van het beweegbare deel van de Beatrixbrug.

Die laatste klus voordat het sloopwerk kan beginnen, is het leggen van een stalen vloer voor de kraan die het zware werk gaat doen. Zonder die enorme extra vloer zou de kraan door de betonnen vloer kunnen zakken en dat is absoluut niet de bedoeling. Onder de plaats waar de kraan komt, op het westelijk deel van de brug, zit de basculekelder en die moet intact blijven.

Kelder

In de kelder is het mechanische deel van de de brugval ondergebracht. Een paar verrassend kleine motoren en assen die de brug bedienen, maar een immense plaat staal die als contragewicht de zaak in balans houdt. Voor de nieuwe brug wordt de bestaande basculekelder gebruikt.

Het val van de nieuwe brug is zwaarder, dus moeten de contragewichten groter. Die ruimte is er nu nog niet maar wordt gewonnen door wat beton weg te halen en andere delen te verstevigen. Als Ballemans het uitlegt klinkt het als een kleinigheidje.

Geen meter Wilhelminasluis in Zaandam waar niets gebeurt
© Foto: Wim Egas

Dat is het natuurlijk niet. Het is een van de meest complexe klussen die hij onder handen heeft gehad. Alles hangt met alles samen. Loop een rondje om de sluis en er is geen meter waar niet iets gebeurt.

De kades langs de sluis worden verstevigd. Dat gebeurt met damwanden op de grens van land en water en een stevige constructie onder de kade. Dat op de Oostkade panden staan op slechts een paar meter van de bouwplaats, maakt het werk extra ingewikkeld.

De enorme ingreep maakt ook het verleden zichtbaar. Het tunneltje dat tot in de jaren zeventig aan de westkant onder de Beatrixbrug was, is weer tevoorschijn gekomen. Het is destijds gesloten omdat het meer narigheid dan gemak opleverde.

Geen meter Wilhelminasluis in Zaandam waar niets gebeurt
De basculekelder van de Beatrixbrug blijft in gebruik.

De ingreep maakt meer historie los. Veel Zaandammers hebben ’iets’ met de sluis dat in deze periode weer opborrelt. Zo was de kade in het midden, voor jongetjes van nog geen tien die de wereld wilden ontdekken, een eerste poging. Je kon over de sluisdeuren lopen. Het mocht niet, maar de sluiswachter kon je toch nooit pakken.

Het werk roept ook vragen op. Zo staat - als er niet iets gebeurt - straks aan de rand van het nieuwe sluizencomplex de ruïne van wat ooit een Chinees restaurant was. Een toonbeeld van achterstallig onderhoud en graffiti. Iedereen die aan de sluis werkt zou het gebouw het liefst meteen weghalen, maar het is particulier bezit en dat betekent dat er voorzichtig mee omgegaan moet worden.

Het werk van nu gaat er allemaal om dat de sluis geschikt moet worden gemaakt voor schepen die langer, breder en dieper zijn. Dat kan door de sluisdeuren van tussen de bruggen naar buiten de bruggen te verplaatsen. Daarmee ontstaat dertig meter meer ruimte.

De bruggen waren het smalste deel in de doorgang. Met de nieuwe bruggen wordt de doorvaart van twaalf meter naar veertien meter verbreed. De diepte van bijna drie meter wordt een kleine vijf meter. Daar komt dan nog bij dat de kades en de constructie van het hele complex slecht waren.

Het resultaat is dat er heel veel nieuw wordt gemaakt. Dat gebeurt in twee jaar en aan het eind van dit jaar is het klaar. Voor het verkeer op de weg en op het water is het leed eind juni achter de rug.

Meer nieuws uit Zaanstreek

Meest gelezen