Premium

Je kiest duurzame energie, maar krijg je het ook? Een minicursus groene stroom

Je kiest duurzame energie, maar krijg je het ook? Een minicursus groene stroom
© Archieffoto
Den Helder

Port of Den Helder is per 2020 volledig overgeschakeld op duurzame stroom, laten ze trots weten. Honderd procent groene energie, ingekocht bij energieleverancier Engie. Het klinkt mooi, maar is het eigenlijk wel zo’n milieubewuste keuze? Als je het onderzoek van de Consumentenbond, Natuur & Milieu, WISE en Greenpeace erbij pakt, komt Engie namelijk helemaal niet zo groen uit de verf. Sterker nog: de energiemaatschappij behoort met rapportcijfers 5,1 (zakelijk) en 5,4 (consument) bij de groep ’achterblijvers’. Hoe dat kan? Een opfriscursus in groene energie.

1. Wanneer je voor groene energie kiest, is de stroom soms helemaal niet zo duurzaam. Waarom?

„Soms is stroom alleen op papier groen”, legt Mariken Stolk van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal uit. Energiemaatschappijen kunnen grijze stroom ’groen maken’ door middel van een Garantie van Oorsprong, een soort certificaat waarop staat waar jouw stroom vandaan komt. Het probleem? Door zo’n groene stempel lijkt jouw energie groen, maar in de praktijk is dat niet altijd zo. Vaak komen deze certificaten uit het buitenland, een groot deel van waterkrachtcentrales in Scandinavië. „De energie die daar wordt opgewekt wordt sowieso al gebruikt. Deze centrales bestaan al lang en je keuze voor deze stroom zorgt dus niet voor nieuwe investeringen in duurzame bronnen.”

Je kiest duurzame energie, maar krijg je het ook? Een minicursus groene stroom

2. Wat is dan wél groen?

Oké, geen Scandinavische stroom dus. En ja, dat al die CO2-rookwolken die kolencentrales uitspugen inderdaad niet zo goed voor het milieu zijn dat weten we inmiddels ook wel. Maar wat dan wel? „Als je wil dat er meer groene energie komt, moet je kiezen voor groene stroom uit Nederland, zoals wind- of zonne-energie. Alleen dan krijg je in Nederland uiteindelijk zo’n tipping point in de transitie naar hernieuwbare energie. De keuze voor Nederlandse hernieuwbare stroom kan je tegenwoordig ook aanvinken bij online energievergelijkers. Een andere optie is natuurlijk zonnepanelen op je dak, dan weet je helemaal zeker dat jouw stroom groen is.”

Je kiest duurzame energie, maar krijg je het ook? Een minicursus groene stroom

Bovenstaande grafiek niet goed leesbaar? Klik dan hier.

3. Leuk hoor, die groene energie. Maar ik krijg toch dezelfde stroom uit mijn stopcontact als de buurman die niet milieubewust is?

Het is een veelgebruikt argument om niet voor duurzame stroom te kiezen. En ja, het klopt. Er loopt inderdaad geen kabel van een zonnepark of windmolen direct naar jouw stopcontact. Dus of jouw koelkast echt werkt op groene stroom, is nog maar de vraag.

De keuze voor groene stroom gaat om iets anders, namelijk investeren in hernieuwbare bronnen.

Dat kan je het beste als volgt zien: in Nederland belandt er stroom uit kolencentrales, biomassa, en wind-, zonne- en waterparken op het energienet. Uiteindelijk komt dat in een grote zak. De energie die daarin zit wordt vervolgens verdeeld onder consumenten en bedrijven. In die zak was volgens de meest recente cijfers uit 2018 zo’n 15 procent groene stroom en 85 procent grijze stroom. Door stroom van groene bronnen in Nederland te kiezen, zorg je ervoor dat die 15 procent stijgt.

Je kiest duurzame energie, maar krijg je het ook? Een minicursus groene stroom
De Helderse haven.
© Archieffoto

4. Oké. Maar hoe zit dat nu dan bij Port of Den Helder? Hebben zij nu wel of geen groene energie?

Ja en nee, blijkt uit het antwoord van Engie-woordvoerder Michael Verheul. „Port of Den Helder heeft nu een contract voor groene energie. Een deel komt uit het binnenland, een deel uit het buitenland.” Bij die laatste vorm spelen de Garanties van Oorsprong een rol.

Bij het onderzoek van de Consumentenbond, Natuur & Milieu, WISE en Greenpeace zijn energiemaatschappijen onderverdeeld in drie groepen: de voorlopers (rapportcijfer 8 of hoger), de volgers (5,5 tot 8) en de achterblijvers (5,5 of lager). Engie behoort tot de laatste categorie.

5. Betekent dit dat Engie en Port of Den Helder helemaal niet duurzaam bezig zijn?

Verheul zet een kanttekening bij het onderzoek: het gaat alleen over stroom, slechts een ’klein deel van de energietransitie’. Gas- of brandstofverbruik is in het onderzoek bijvoorbeeld niet meegenomen, terwijl er soms meer CO2 te besparen is met andere maatregelen dan overstappen naar groene stroom.

„Voor ons is het belangrijk dat we verder kijken dan alleen de levering van elektriciteit. Wij gaan liever met klanten in gesprek over de verduurzamingsplannen die ze hebben. Ook bij zakelijke klanten zien we dat vaak. Met de haven van Den Helder zijn we dat traject ingegaan waarbij we kijken naar volledige verduurzaming van de bedrijfsvoering en de keten. Stappen voor energie-efficiency worden nu gezet met bijvoorbeeld ledverlichting op de kades, het vervangen van pompen bij bruggen door energiezuinige versies, het terugdringen van het gasverbruik en walstroom.”

Daarnaast is het de bedoeling dat er zonneparken in de omgeving komen, die er naar verwachting over anderhalf tot twee jaar moeten komen. Totdat die zonneparken er zijn is afgesproken om de elektriciteitsvoorziening nu al volledig groen te maken met stroom die niet direct uit de omgeving komt. Dat is een tussenstap. Ons streven is om die omschakeling naar 100 procent duurzame lokale elektriciteit wel te maken. Dat kan echter niet van vandaag op morgen, iedereen die dat wel zegt is niet realistisch.”

Een klus dus. Grote energiemaatschappijen moeten omschakelen van honderd procent fossiel naar honderd procent groen. „We snappen het onderzoek en doen er ook aan mee, maar de uitkomsten zijn niet representatief voor de complexiteit van de transitie. Een partij die net begint en groene stroom inkoopt en levert aan klanten, zonder in eigen middelen te investeren, kan heel hoog scoren. Dit terwijl partijen die miljarden investeren in duurzame opwek minder scoren. De vraag is dan wel gerechtvaardigd welke partij meer bijdraagt aan de energietransitie. Daar houdt het onderzoek geen rekening mee.”

wef_elektra.pdf

Meer nieuws uit Den Helder e.o.

Meest gelezen