Premium

Unieke koffiebar in Hilversum met dove barista: ’Soms schrikken mensen van mij’

Unieke koffiebar in Hilversum met dove barista: ’Soms schrikken mensen van mij’
Cateringmanager Bianca Janssen bestelt in gebarentaal een koffie bij barista Eric Stoel in de koffiebar in het M Gebouw in Hilversum.
© Foto: studio kastermans/ daniëlle van coevorden

De koffiebar in het M Gebouw in Hilversum lijkt op een gewone koffiebar. Totdat de medewerkers hun bakkie bestellen. Dan gaat iedereen ineens wild gebaren naar de man achter de bar. Barista Eric Stoel (52) is doof sinds zijn geboorte. Hij is een ’gebaarista’ van de Sign Language Coffee Bar. Een initiatief om mensen met een gehoorprobleem aan een baan te helpen. Stoel is gedetacheerd bij Vitam, de cateraar van het M Gebouw aan de ’s-Gravelandseweg en thuisbasis van onder meer de KRO-NCRV. Daar maakt hij vijf dagen per week koffie.

Femke de Wolf steekt haar rechterwijsvinger op, draait met haar vinger een klein rondje in de lucht. Vervolgens draait de medewerkster van de KRO-NCRV haar hele hand rond. Dan beweegt ze haar twee vlakke handen horizontaal. Achter de bar volgt Eric Stoel haar bewegingen aandachtig. Er verschijnt een brede lach op zijn gezicht, zijn duimen gaan omhoog en hij duikt achter de koffiemachine. Hij weet wat ze wil. Een latte machiatto. Hij schuift de sifon onder de koffiebonenmaler.

„Ik kan ook bij mij boven op de afdeling een gratis kop koffie uit de automaat halen, maar die is niet lekker. Deze van Eric wél. Het is mijn dagelijkse loopje, even weg van mijn werk. Ik drink maar een kop koffie per dag en die bestel ik graag bij Eric. Hij maakt fantastische koffie”, zegt De Wolf.

Unieke koffiebar in Hilversum met dove barista: ’Soms schrikken mensen van mij’
Dove barista Eric Stoel maakt behendig een hartje in het schuim van een kopje cappuccino.
© Foto: Studio Kastermans/ Daniëlle van Coevorden

Filmpje

In het begin was het best even gek om in gebarentaal te bestellen, herinnert De wolf zich. „Ik stond steeds naar dat filmpje op het scherm te kijken hoe het moest”, lacht ze. „Ik heb ondertussen ook andere gebaren geleerd. Het is leuk om over meer dan koffie te kunnen praten met Eric. Dat zou ik met een horende barista ook doen. Een latte machiatto bestellen is inmiddels geen probleem meer, maar vragen of hij bijvoorbeeld wat leuks gaat doen in de vakantie, is toch lastig. Dan tik ik gewoon de vraag op mijn telefoon in. Kan ook.” Die dagelijkse contacten met de klanten zijn precies waar Eric Stoel het voor doet. De barista reist vanuit zijn woonplaats Zaandam naar Hilversum waar hij vijf dagen per week achter de koffiebar in de entree van het Mediagebouw staat.

Gebarentolk

Door een misverstand is de gebarentolk die normaal bij een interview aanwezig is er vandaag niet. Geeft niks. Met liplezen, handen en voeten en vooral de telefoon met spraakherkenning is een gesprek met Eric Stoel goed te doen. Af en toe is het stuntelen, als de fotograaf bijvoorbeeld zijn aandacht vraagt, hij niet reageert en zij de vraag nog een keer stelt maar dan in het Engels. En harder gaan praten heeft ook geen zin. Eric Stoel grijnst als hij de ’wanhoop’ ziet. ,,Soms schrikken mensen van mij als ze me aanspreken. Dan leg ik uit dat ik doof ben. En dan begrijpen ze me. Door dit werk heb ik veel meer contact met mensen.”

Eric Stoel is een van de elf medewerkers van het cateringteam van Vitam in het M Gebouw. „Er werken in het team drie mensen met een beperking. Naast Eric hebben we een medewerkster met het syndroom van Down en medewerker die autistisch is”, vertelt cateringmanager Bianca Janssen. „Wij vinden het belangrijk om mensen die moeite hebben om een plek in de maatschappij te vinden aan het werk te helpen. Natuurlijk is voor ons allemaal een beetje aanpassen maar het went snel. Ik kan inmiddels lezen en schrijven met Eric.”

Facetimen

Er zijn weleens lastige momenten. Als het team pauze heeft en ze bij elkaar zitten voor de lunch. „Dan kan Eric niet altijd meedoen met het gesprek. Geen probleem voor hem, dan gaat hij facetimen thuis. Hij belt in gebarentaal met zijn vrouw. Zij is slechthorend.”

Eric Stoel is doof geboren, vertelt hij. Praten kan hij ook niet. „Doofheid zit al 119 jaar in mijn familie. We communiceren al generaties lang in gebarentaal. Ik heb een broer die ook doof is en een zus die wel hoort. Ook mijn vrouw is slechthorend”, zegt Stoel. Ze hebben twee kinderen, een is ook slechthorend en de ander hoort. Thuis wordt in gebarentaal gecommuniceerd.

Eric Stoel is opgeleid tot kok. Werkte jarenlang in de keuken, was vervolgens magazijnmedewerker, schoonmaker op onder meer Schiphol en chauffeur bij een kringloopbedrijf. ,,Ik miste het contact met mensen. Daar geniet ik juist van. De hele dag in mijn eentje in een vrachtwagen, daar is niks aan. Hier is het heerlijk werken, ik heb ontzettend veel geleerd in de afgelopen vijf maanden. Een leuk team en leuke gasten. Veel klanten hoeven niet eens meer de gebaren te maken. Ik weet precies wat ze drinken.” Lachend wijst hij naar zijn ’baas’ Bianca Janssen. „Cappuccino en gemberthee.”

Zo bestel je een cappuccino in gebarentaal

Unieke koffiebar in Hilversum met dove barista: ’Soms schrikken mensen van mij’
Via video’s op het bestelscherm zie je welk gebaar je moet maken. Dit is cappuccino.
© Foto Studio Kastermans/Daniëlle van Coevorden

Koffie of thee bestellen bij een ’gebaarista’ van de Sign Language Coffee Bar gebeurt in gebarentaal. Op de bar staat een menuscherm, de klant kiest het drankje en ziet op een video welke gebaren hij moet maken voor de bestelling.

Unieke koffiebar in Hilversum met dove barista: ’Soms schrikken mensen van mij’
Het menuscherm van de koffiebar. Als je op het symbool klikt start een video met uitleg van de gebaren.
© Foto Studio kastermans

Een cappuccino bestel je bijvoorbeeld door twee handen van achter je hoofd naar voren te bewegen. Alsof je een capuchon over je hoofd trekt. Een gewone koffie is een vuist (kopje) van je linkerhand maken en met je rechterhand erboven de beweging maken van een lepeltje dat in de koffie roert. Koffie verkeerd bestel je dan door het lepeltje onder het kopje (de linkervuist) te bewegen. Melk is twee duimen in de lucht en die omhoog en omlaag bewegen. Alsof je een koe melkt. En dan zijn er nog de variaties kokosmelk, sojamelk, havermelk, gemberthee, muntthee. Ieder met een eigen gebarencombinatie. Om kokosmelk te bestellen maak je van je handen een bal en schudt je daarmee naast je hoofd. Juist: een kokosnoot aan de boom. En dan de koemelk bewegingen.

Meer nieuws uit Gooi

Meest gelezen