Premium

Nederlandse Minke vindt na 21 jaar haar Deense adoptiezus Ida via DNA-vergelijk

Nederlandse Minke vindt na 21 jaar haar Deense adoptiezus Ida via DNA-vergelijk
Ida en Minke blijven zoeken: naar hun Chinese ouders.

Naast elkaar, aan de feestelijke versierde dis, vallen de overeenkomsten pas echt op. Niet alleen in uiterlijk, maar ook in gedrag. De beheerste wijze van praten, rechtop aan tafel zitten, de wat diepere stem, mondhoeken die wonderlijk bewegen. En zelfs in smaak: beiden hebben een gloeiende hekel aan de geur van kaas. Toch hebben deze zussen elkaar nooit eerder in levende lijve gezien.

Ruim 21 jaar geleden zijn ze vanuit een kindertehuis in China naar West-Europa vertrokken. Ida werd in Denemarken geadopteerd, Minke in Nederland. Twee levens die voorgoed gescheiden leken. Totdat DNA-vergelijk ze weer bij elkaar heeft gebracht.

Aan de Deense lunch voelt het al snel vertrouwd. Alsof beide families elkaar al jaren kennen. Fotoboeken versterken dat gevoel. Zoveel gelijkenis vertonen de Deense en Nederlandse albums. Niet alleen lijken Minke Engbers en Ida Mogensen op elkaar, ook wat er verder op de foto’s te zien is, is opmerkelijk vaak identiek. Hetzelfde kindertehuis, dezelfde verzorgers, dezelfde notaris, hetzelfde pandabeer-cadeautje van de overheid.

De Nederlandse Minke werd eind september 1998 geadopteerd, de Deense Ida twee weken eerder. Minke is bij haar adoptie tien maanden, Ida negen maanden ouder. Beiden zijn in 1997 te vondeling gelegd in dorpjes op tien kilometer van Lanxi. Ida is volgens de officiële papieren op 28 februari 1997 op de stoep van het partijgebouw van Huangdian te vondeling gelegd. Negen maanden later wordt Minke gevonden in Zaodongkou.

Niemand in het kindertehuis in Lanxi kan vermoeden dat beide meisjes zusjes zijn. Ze worden ook niet bij elkaar gelegd. Foto’s verraden anno 2020 dat ze destijds in twee naastgelegen kamers hebben geslapen.

Het heeft er in 1998 alle schijn van dat de scheiding van de zusjes definitief is. De banden lijken bij de adoptie naar Nederland en Denemarken voorgoed verbroken. Totdat beide zussen in 2019 kiezen voor DNA-vergelijk als hulpmiddel.

Het verhaal van de zoektocht van Minke Engbers naar haar oorsprong start twee jaar geleden. In april 2018 reist ze vanuit Leiden naar Xiamen, een stad aan de Chinese oostkust. Ze gaat er vier maanden schaven aan kennis van het Chinese karakterschrift en haar uitspraak. Ze studeert in Leiden al twee jaar China-studies maar het Chinees blijft een lastige toontaal.

In Xiamen vindt Minke op een dag in juni op haar Facebook-pagina ineens een intrigerende vraag van een wildvreemde Chinese jongeman. Hij schrijft dat zijn zusje ooit ter adoptie is aangeboden en dat hij haar zoekt. Omdat ze in Lanxi in het kindertehuis is verzorgd - net als Minke - vraagt hij haar zonder omhalen: ben jij soms mijn zusje?

Nu is Minke een rustig type, op het stoïcijnse af. Ze concludeert dat ze geen familie kunnen zijn. Maar ondanks haar beheerste reactie is ze wel degelijk geraakt door de Facebook-vraag. Na afloop van haar vier studiemaanden in Xiamen gaat ze op reis, met een rugzak door China. Last-minute besluit ze een bezoek te brengen aan Lanxi, de stad waar haar kinderwieg heeft gestaan.

Ze komt in juli 2018 in Lanxi met de trein aan. Net als bij een eerder bezoek met haar adoptieouders in 2007 weet de directie van het Lanxi Welfare Institute niet zo goed raad met de situatie. Documenten zijn er nauwelijks en geen der medewerkers werkte er al toen Minke er als baby werd verzorgd. In haar kamer van toen verblijven nu Chinese bejaarden.

Uit vriendelijkheid rijden drie medewerkers later op de dag met haar naar Zaodongkou, het dorpje waar ze te vondeling is gelegd. Minke klampt dorpelingen aan met de vraag of ze wellicht iets weten over een vondeling van november 1997. Ze staan haar welwillend te woord, maar niemand kan of wil haar helpen.

De volgende dag gaat Minke terug naar Zaodongkou. Ze is er nog niet klaar. Ze wil nog meer geuren van haar geboortegrond opsnuiven. Als ze eind van de middag bij de bushalte wacht om terug te keren naar Lanxi, bedenkt ze zich. Ze besluit een klein bericht achter te laten op het lokale annoncebord. In haar beste Chinees schrijft ze op een klein kladblaadje: „Twintigjarig meisje zoekt ouders. Ik ben Hollands, maar geboren in China. Nu wil ik wel graag mijn Chinese ouders vinden. Ik ben geboren op 22 november 1997, waarschijnlijk in Zaodongkou. Ik ben door mijn Chinese ouders afgestaan en ik heb tien maanden in het kindertehuis in Lanxi gewoond. Daarna ben ik door mijn Nederlandse ouders meegenomen. Vader en moeder, ik wil jullie graag ontmoeten. Als iemand informatie heeft, kunt u me bereiken op dit telefoonnummer.” Ze ondertekent met haar Chinese naam Lan Xian.

Tot op de dag van vandaag heeft niemand erop gereageerd. Toch markeert het briefje een omslagpunt. Minke heeft daardoor namelijk aan zichzelf en aan haar familie in Nederland bekend gemaakt dat ze haar biologische oorsprong wil verkennen. Voordien hield ze de boot af - uit zelfbescherming wellicht - maar nu is de nieuwe werkelijkheid: Minke is op zoek naar haar Chinese roots.

In augustus 2018 krijgt Minke Engbers een uitnodiging van de Chinese autoriteiten om een jaar te komen studeren in Beijing. Ze grijpt de kans met beide handen aan. Het vooruitzicht om lang en grondig onder te dompelen in het dagelijks leven van haar geboorteland heeft op de Leidse studente een grote aantrekkingskracht.

In de Chinese hoofdstad gaat ze ook verder met de zoektocht naar haar oorsprong. Zo vindt ze op Facebook ’de kinderen van Zhejiang’. Het betreft een zoekgroep van adoptiekinderen, die net als Minke in deze oostelijke provincie zijn geboren. Op dit forum hoort Minke dat er posters per provincie worden gemaakt. Op iedere poster komen zo’n twintig oproepen. Met een foto van nu en een babyfoto, met je geboorte- of vindplaats, je geboortedatum, je Chinese naam en je gebruikersnaam op WeChat.

Door de posters verschijnt de foto van Minke ook op een grote billboard in Lanxi. Ze krijgt enkele reacties van mensen die zeggen wellicht haar broer of ouders te zijn. Geen van allen kunnen het zijn, zo concludeert ze. Minke omarmt wel de hulp van Zhizi, een vrijwilliger uit Lanxi. Zhizi is op zoek naar haar ter adoptie afgestane zusje en herkent in Minke een lotgenote.

Verenigd

Onderwijl hebben ook Chinese ouders zich verenigd. Ook zij belanden op posters, zoekend naar hun ooit ter adoptie afgestane kinderen. In juli leidt dat in Lanxi tot een grote manifestatie waarbij posters van zoekende ouders en zoekende kinderen het straatbeeld in deze kleine Chinese stad domineren.

Dan hoort Minke van Jamie, een Chinees uit Hangzhou. Hij heeft Zuyuan opgericht, een databank waarin hij het DNA van Chinese ouders en kinderen vergelijkt.

Toch blijft ze het gevoel houden dat ze zoekt naar een speld in een hooiberg. Schaamte over de afstand en angst voor de overheid - ouders hadden gezondigd tegen de eenkindpolitiek - zorgen voor veel terughoudendheid bij de meeste afstandouders.

Test

Als Minke in juli 2019 terugkeert naar Nederland besluit ze desondanks een autosomale DNA-test te doen. Ze wendt zich tot het Amerikaanse bedrijf 23andme, ook in Nederland gevestigd. Voor 70 euro krijgt ze een setje thuis met een soort sigarenkoker. Hierin moet ze met precisie een flinke mond vol bubbeltjesspuug achterlaten.

Op 18 september krijgt ze de uitslag. Een eindeloze rij getallen die een leek doet duizelen maar die de kenner alles vertellen over haar oorsprong. 23andme beheert inmiddels zo’n vijf miljoen DNA-analyses. De conclusie op basis van al hun data is voor Minke desondanks ontnuchterend. „U bent voor 99 procent van Chinese afkomst en we hebben geen relevante matches.”

De Facebook-groep adviseert Minke haar DNA-data te delen met zoveel mogelijk partijen. Ze stuurt haar gegevens daarom op naar MyHeritage, LivingDNA, Family Tree DNA, Zuyuan DNA en GEDmatch. Het voelt als vissen met verscheidene hengels. Je hebt geen idee welke dobber een signaal gaat geven. De verwachtingen zijn bepaald niet hoog gespannen. Maar eind september reageert MyHeritage als eerste. Een piepklein bericht, maar met een grote impact. „39,4 procent gedeeld DNA (2,795,5 cM) duidt op volgende geschatte verwantschap: ZUSTER.”

Niet veel later meldt zich iemand uit Denemarken, die haar zus blijkt te zijn.

Vragen

Vragen tuimelen over elkaar. Wat betekent dit? Waarom weet je het zo zeker bij 39,4 procent? Zit er een addertje onder het gras? En voor Minke nog verwarrender: „Wat moet ik met een zus in Denemarken als ik ouders in China zoek?” Ze is voorzichtig met haar gemoed. Behoedzaam laat ze de grootheid van de boodschap toe. Ze wil haar ziel beschermen. Niet te snel, stapje voor stapje.

Haar twijfel aan de uitkomst van MyHeritage blijkt onnodig. Dit is echt een voltreffer. Dat wordt nog eens bevestigd als Ida vanuit Denemarken haar DNA doorstuurt naar 23andme. Ook dan klinken de feestbellen van de jackpot.

Na enige aarzeling krijgt de communicatie tussen Minke en haar biologische zus steeds meer thermiek. Naast de onloochenbare DNA-match stapelen de overeenkomsten zich al snel op. Ze komen uit hetzelfde kindertehuis, ze zijn allebei op tien kilometer van Lanxi te vondeling gelegd, en ze lijken sterk op elkaar. Ze zijn nota bene allebei in 1997 geboren. Met slechts negen maanden ertussen. Twee ossen volgens de Chinese horoscoop. Wat moet dat voor het Chinese ouderpaar een rampjaar zijn geweest, om twee dochters te vondeling te moeten leggen.

Een bewuste keus voor het leven overigens: want in die jaren ligt in China het doden van (bijna) voldragen vruchten zeker dertig keer zo hoog als het te vondeling leggen. (Drie miljoen abortussen tegenover 130.000 adopties.)

Ida is begin september 1998 door haar Deense adoptieouders opgehaald. Minke twee weken later door haar Nederlandse ouders. Dat betekent dat beide zusjes tien maanden lang in hetzelfde tehuis in Lanxi zijn verzorgd zonder dat iemand wist dat het zusjes waren.

Tussen Amersfoort en Neastved voeren de zussen-in-wording steeds vaker appgesprekken. Urenlang kunnen beiden met elkaar bellen. Soms in het Chinees, maar vaker in het Engels.

Kort voor de jaarwisseling reist Minke met haar Nederlandse gezin naar Denemarken om Ida en haar familie te ontmoeten. Om in de veiligheid van de adoptiefamilies zusje te worden van Ida. Niet alleen biologisch maar ook emotioneel.

In Naestved maken ze een begin. Door te praten, te wandelen, te bowlen. Door dingen te doen die zusjes samen doen. Al na een paar dagen voelt het vertrouwd : „Als ik Ida zie is het alsof ik in de spiegel kijk”, constateert Minke. In alles klinkt bij beiden door dat ze willen zoeken naar hun ouders. Voortaan samen.

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.