Premium

Henk Kleijn overleefde als dwangarbeider atoombom: ’Ik zag paddenstoelwolk rijzen, angstaanjagend’

Henk Kleijn overleefde als dwangarbeider atoombom: ’Ik zag paddenstoelwolk rijzen, angstaanjagend’
Henk Kleijn als 21-jarige matroos na de Bevrijding; daarnaast Henk nu.
Den Helder

,,Ik heb genoeg klappen van de Jap gehad. Iedereen werd geslagen in het kamp”, vertelt Henk Kleijn (95).

Henk was zestien jaar en olieman bij de Koninklijke Marine toen het eskader van Karel Doorman eind februari 1942 voor de laatste keer uit de haven van Soerabaya vertrok. De oorlogsschepen gingen hun ondergang tegemoet in de Javazee. Henk Kleijn had bijna in de machinekamer van een oorlogsschip als Hr.Ms.Java of De Ruyter gestaan.

,,Ik was net even te jong. De mannen uit de klas boven mij zijn wel aan boord gestapt. Ik heb ze nooit meer teruggezien nadat ik had meegeholpen om de zware trossen los te gooien.” De meeste mannen die in diep liggende machinekamers werkten, hebben de Slag in de Javazee niet overleefd.

Lees ook: Ex-krijgsgevangenen eisen excuses van Mitsubishi voor dwangarbeid nu dat concern Eneco wil kopen in Nederland

Kleijn was een van de 16.000 Indische en Nederlandse marinemensen die achterbleven op de grote marinehaven van Soerabaya. Hij dacht geluk gehad te hebben toen het dramatische nieuws binnenkwam dat het eskader van schout-bij-nacht Doorman in de pan was gehakt. Maar al snel kwamen de Japanse troepen in Java aan land. De overgebleven militairen aan Nederlands-Indische zijde probeerden het vege lijf te redden. Het schip waarop Henk zat, werd aangehouden door de Japanse marine. Samen met veel lotgenoten kwam Kleijn op een hellship naar Japan terecht. Hellships omdat de omstandigheden aan boord een ware hel op zee waren.

Kleijn: ,,Ons einddoel was Nagasaki waar we te werk werden gesteld op een scheepswerf. Die werf is nadien in bezit gekomen van Mitsubishi. We woonden in het kamp Fukuoka 2b en moesten in de scheepsbouw beulen.”

Luchtalarm

Op 9 augustus 1945, de dag van de atoombom op Nagasaki, werkte Henk in het dok waarin een schip werd gebouwd: ,,Er was die ochtend al twee keer luchtalarm geweest. Toen de sirene voor de derde maal loeide, dacht ik: ik ren niet weer naar de schuilkelder, ik blijf mooi hier. Plotseling was er een verblindend licht en sloeg een keiharde luchtdrukwind over het dok. De glazen ramen in het dak braken daardoor en zeilden naar beneden. We doken vlug onder de romp van het schip; die enorme scherven waren dodelijk.”

Toen het gevaar geweken leek, klommen de mannen uit het drijvende dok. Henk: ,,Ik zag de hele stad branden en een enorme paddenstoelwolk rees naar de hemel. Het was angstaanjagend.”

Voor de gevangenen betekende de tweede atoombom de bevrijding van het Japanse juk. Henk Kleijn is 95, maar op de grens van het jaar 2020 nog vitaal: ,,Dat komt door de radioactiviteit”, grapt hij.

Meer nieuws uit Den Helder e.o.

Meest gelezen