Premium

Uitgeestse vanuit het niets naar de politieke top

Uitgeestse vanuit het niets naar de politieke top
Rafaela aan het woord in het machtscentrum van Europa.
© Foto Alexis Haulot
Uitgeest

Het leven van Samira Rafaela sloeg halverwege dit jaar volledig om. Al sinds haar zestiende was dit de vurige wens: Europarlementariër worden. Bij de Europese verkiezingen op 23 mei was ze nummer 3 op de kandidatenlijst van D66. De partij verloor, ze was in zak en as, maar de wonderen waren de wereld nog niet uit. Met maar liefst 32.510 voorkeursstemmen passeerde ze nummer 2 Raoul Boucke en kon ze in juli alsnog ’naar Brussel’.

Rafaela woonde al 27 jaar in Uitgeest, toen ze in april en mei dit jaar intensief campagne voerde om in het EP te komen, als eerste Nederlandse met Afro-Caribische roots. Haar droom kwam uit, tot eigen verrassing. ,,Het was een rollercoaster, ik schoot van de ene emotie naar de andere.”

Zonder enige politieke praktijkervaring belandde de 30-jarige in het 40-jarige EP. Inmiddels woont ze in Zaandam om de reistijd zoveel mogelijk te beperken. ,,Ik zit hier binnen tien minuten in de Thalys van Amsterdam naar Brussel.” Daar heeft ze een appartement. Deze krant bezocht haar vorige week woensdag op een plenaire dag in het parlementsgebouw in Straatsburg.

Tien keer per jaar verhuizen de politici daarheen. Debatteren en ander voorbereidend werk gebeurt in Brussel, de afronding (zoals het stemmen) in Straatsburg. Volgens haar woordvoerder Stefan de Koning zijn de meeste parlementariërs geen voorstander van het verhuizen.

Uitgeestse vanuit het niets naar de politieke top
Tekstvoorbereiding in de werkkamer, pepsels binnen handbereik.
© Foto’s Ton de Lange

,,Het kost elk jaar ruim 113 miljoen euro, onder meer aan reis en verblijf. Vooral de grote landen Frankrijk en Duitsland hechten aan Straatsburg, vanwege hun historische band met de stad. Bovendien is het zo geregeld in het EP-verdrag. Het is het enige parlement ter wereld dat niet zelf mag bepalen waar het gezeteld is. Daar gaat de Europese Raad van Regeringsleiders over en de beslissing moet unaniem zijn. Velen verwijten het EP dat ze niets doet aan dat verhuiscircus, maar dat kán ze dus niet.”

Rafaela is geboren in Zoetermeer; ze is kwart Nederlands, kwart Antilliaans, kwart Nigeriaans en kwart Ghanees. Na het Bonhoeffer College in Castricum studeerde ze bestuurskunde en was ze onder andere sociaal ondernemer in Ghana. V

óór haar verkiezing was ze projectleider bij de Nationale Politie in Den Haag. Nu bezet ze een van de 26 Nederlandse zetels in het EP en is een van de jongste van de 751 Europarlementariërs.

Installatie

Bij haar officiële installatie op 2 juli klonk traditioneel het Europese ‘volkslied’. Daarbij keerden Nigel Farage en andere Britse Brexiteers het parlement de rug toe. Farage is fanatiek tégen de EU, maar zit toch in het EP en krijgt net als Rafaela ruim 6824 euro netto per maand. Maar op votewatch.eu is te zien dat Farage amper present is bij de vele stemmingen (11,38%) en Rafaela wel (98,91%).

Uitgeestse vanuit het niets naar de politieke top
Verhuisdoos van Europarlementariër.

,,Oké, hij is democratisch gekozen, maar wat hij met zijn mandaat doet, is onethisch. Anti-migratie, anti-feminisme, onbeschoft verstoren van vergaderingen. De Poolse regering wil ‘homovrije zones’ in eigen land; Farage en consorten zijn het ermee eens, maar als het daarover gaat, zie je ze niet. Irritant, maar goed, er is meer. We zijn er tenslotte ook voor de bakker om de hoek en student Pim. Zeer rechtse tegenkrachten zoals de Poolse en Hongaarse regering – hun burgers denken overigens in meerderheid ánders – behoren nu eenmaal tot de EU-familie en de essentie daarvan is dat we naar elkaar luisteren, voor elkaar zorgen. Dat betekent onderhandelingen en compromissen, dus in principe niet uitsluiten.”

Het is een extreem drukke dag, die bij het wakker worden om 07.00 uur meteen begon met e-mails. Ze staat op de rol voor drie spreekbeurten over uiteenlopende onderwerpen. Spreken is in feite een pitch van maximaal een minuut. Ze moet goed weten wat ze wil zeggen en hoe. Daartoe wordt met De Koning en enkele beleidsmedewerkers de tekst besproken.

Het gaat over genitale verminking, wat naar schatting al minstens 200 miljoen vrouwen en meisjes wereldwijd is overkomen. Op 1 januari 2018 woonden in Nederland bijna 41.000 vrouwen die zijn besneden, circa 4200 meisjes lopen de komende 20 jaar risico op besnijdenis. Dat blijkt uit onderzoek van Pharos, expertisecentrum Gezondheidsverschillen in opdracht van het ministerie van VWS.

Uitgeestse vanuit het niets naar de politieke top
Binnenplein van Europees Parlement in Straatsburg.

Rafaela: ,,Gruwelijk, ik heb er eigenlijk geen woorden voor en ga mijn eigen emotie inzetten. Ik ben islamitisch opgevoed, in de Koran staat écht niets over genitale verminking, het heeft niets met geloof te maken. Mijn vader was wél op de hoogte en als ie vragen had, stelde hij die. Dit is een belachelijke culturele traditie die moet stoppen. Ik wil sowieso een signaal zenden, vragen om concrete actie.”

Maar wát dan, is de vraag. ,,Bijvoorbeeld een meldplicht voor artsen, docenten, clubs en buurthuizen. Oók als ze een vermoeden hebben.” Kritische noten zijn: wat voor sanctie staat er op niet melden en zou dit juist averechts kunnen werken, dat mogelijke melders dan toch maar niets zeggen?

Ze loopt op deze plenaire dag met drie speeches op de toppen van haar tenen. De favoriete zoute pepsels staan binnen handbereik, net als wafels en marsepein. Ze zucht herhaaldelijk. ,,Het is best wel lastig, want ik ben hier niet om softe praatjes te verkopen. Niet lief en leuk dingen bespreken, nee, strategie met tanden. Ik leg ook verantwoording af aan mijn kiezers.” Onder wie veel Noord-Hollanders. ,,Vooral de kieskringen Den Helder, Haarlem en Amsterdam.”

Renew Europe

De eerste honderd dagen zijn extra vermoeiend, omdat ze ’een positie moet verwerven’. Komt bij dat ze voor Renew Europe – de fractie waarin D66 zit - mede de lijn bepaalt op belangrijke terreinen, zoals de internationale handel. In een tekst daarover valt de naam van Trump. ,,Moet dat nou”, vraagt ze aan haar team.

,,Ik word er moe van, ik wil niet continu met hem bezig zijn. Sterker, ik vind het een zwaktebod. We moeten uitgaan van onze eigen kracht, we hebben Trump niet nodig om te bewijzen dat iets belangrijk is.” Woorden worden geschrapt, een zin herschreven. Dan wéér ‘preppen’, ofwel uitproberen. Rafaela leest opnieuw voor, terwijl De Koning timet op de smartphone. ,,Tien seconden over tijd, ietsje korter dus nog.” Waarom? ,,Na een minuut zetten ze de microfoon gewoon uit, zo simpel is dat.”

Rafaela zal spreken over ongecontroleerde immigratie van mensen uit crisisland Venezuela, onder meer richting Curaçao. Van de ongeveer 4,5 miljoen mensen wordt een derde opgevangen in Colombia, ’en duizenden op de daardoor kwetsbare eilanden van het Koninkrijk der Nederlanden in de Cariben’.

Het kwam ook ter sprake bij haar bezoek aan Panama voor de EuroLat, het parlementair overleg tussen Europa en Latijns-Amerika. Ze verzoekt de Europese Commissie dringend om Aruba, Curaçao en Bonaire te helpen gebruik te maken van het Ontwikkelingsfonds en het Asiel-, Migratie- en Integratiefonds.

Pas na zo’n vijftien uur zit de dag erop. ,,Vermoeiend en stressvol? Dat is waar, maar ik wil geen fouten maken en het is ook voor het eerst dat ik drie speeches doe. Het is intensief, maar ook een zeer interessante en belangrijke baan.”

Lokale politiek trok haar niet. ,,Wél de grote onderwerpen die wereldwijd impact hebben en daarom zit ik hier. Zoals genitale verminking, wat dus ook in Nederland gebeurt. En die bal wordt echt wel teruggekaatst. Terecht, we moeten richting gelijkwaardigheid in denken en handelen. Niet van bij-ons-is-alles-beter en dicteren wat ze in andere landen moeten doen.”

Op haar eerste dag in het parlement keek ze in de spiegel. ,,Toen dacht ik: ik zie niemand die op mij lijkt. De grote meerderheid in het parlement is veertig jaar of ouder, man en wit. Gekleurde mensen, twintigers en dertigers, LHBTI, mensen met arbeidsbeperking: ze zijn er niet of nauwelijks.” Het grootste deel van het jaar woont en werkt ze doordeweeks in Brussel. ,,In de weekenden ben ik thuis in Nederland, maar ook dan is het toch wel werk. De zaterdag hou ik vrij. Film kijken, hardlopen, vrienden en familie: dingen die anderen ook doen.”

Meer nieuws uit Kennemerland

Meest gelezen