GGD klaar voor de 22-wekenprik: ’Een baby met kinkhoest raakt oververmoeid’ [video]

De 22 wekenprik voor aanstaande moeders beschermt de baby tegen kinkhoest.
© archieffoto
Haarlem

Nieuw in het rijksvaccinatieprogramma: de 22-wekenprik voor zwangere vrouwen. Vanaf maandag kunnen aanstaande moeders deze vaccinatie tegen kinkhoest (en difterie en tetanus, want het is een combinatievaccin) gratis krijgen. De prik beschermt pasgeboren baby’s de eerste maanden van hun leven tegen deze ’100 dagenhoest’. Bij de afdeling Jeugdgezondheidszorg van de GGD Kennemerland, druppelen de eerste aanmeldingen al binnen.

Kinkhoest is een gevaarlijke ziekte voor baby’s, zegt Heleen Eijkhout, stafarts jeugdgezondheidszorg bij de GGD Kennemerland. „Jaarlijks worden er in ons land ongeveer 170 zuigelingen met een kinkhoestinfectie opgenomen in het ziekenhuis. Best hoge cijfers. Soms overlijdt een baby aan de ziekte, gemiddeld is dat er een per jaar.”

Zwangere vrouwen konden eerder de inenting ook al krijgen, bij onder andere de huisarts en de GGD, maar dan moesten ze daarvoor zelf betalen. Eijkhout is blij dat de prik voor zwangere vrouwen vanaf 16 december gratis beschikbaar is.

Het heeft lang geduurd. De Gezondheidsraad bracht al in 2015 het advies uit om zwangere vrouwen in het derde trimester van hun zwangerschap een inenting tegen kinkhoest aan te bieden. „Wie gaat dit doen, was lang de vraag. Uiteindelijk is ervoor gekozen om het bij de jeugdgezondheidszorg onder te brengen”, aldus de stafarts.

Een logische keuze: het gaat bij deze inenting van de aanstaande moeder tenslotte om de bescherming van het kind. Ander pluspunt – aldus Eijkhout – is dat nu al tijdens de zwangerschap een eerste contact wordt gelegd met de consultatiebureaus, waar ouders na de geboorte van hun kind nog veel vaker zullen komen.

Onbeschermd

Baby’s krijgen nu met ongeveer acht weken hun eerste inentingen tegen een aantal ziekten: difterie, kinkhoest, tetanus en polio (dktp), Hib-ziekten en hepatitus-B. Maar de eerste twee maanden van hun leven zijn ze onbeschermd.

„Voor een volwassene is kinkhoest heel vermoeiend. In het begin lijkt het te gaan om een gewone neusverkoudheid. Daarna begint het hoesten: lange hoestbuien. De ziekte, veroorzaakt door een bacterie, kan wel drie tot vier maanden duren”, zegt Diny Bakker, teammanager regio Zuid-Kennemerland bij de afdeling jeugdgezondheidszorg. „Vandaar dat we het ook wel hebben over de 100-dagenhoest.”

Heleen Eijkhout: „Zuigelingen zijn extra kwetsbaar. Bij een kinkhoestinfectie raken ze oververmoeid. Ze zijn heel benauwd, kunnen zelfs last krijgen van zuurstoftekort met alle gevolgen van dien.”

Drie keer

Het idee van de 22-wekenprik – die overigens ook later in de zwangerschap nog kan worden gehaald - is dat een ongeboren baby via de placenta voldoende antistoffen tegen kinkhoest krijgt voor de eerste maanden van zijn of haar leven.

Bijkomend voordeel van de 22-wekenprik voor aanstaande moeders is dat de meeste zuigelingen vervolgens een keer minder vaak hoeven te worden ingeënt. Het huidige vaccinatieschema – twee, drie, vier en elf maanden – wordt dan drie, vijf en elf maanden.

„Er zijn uitzonderingen. Sommige baby’s worden straks nog steeds vier keer ingeënt in het eerste levensjaar. Prematuur geboren baby’s bijvoorbeeld, of baby’s die een wisseltransfusie hebben gehad”, zegt Eijkhout. „Een ander voordeel is dat vrouwen na de 22-wekenprik geen kinkhoest kunnen krijgen en hun eigen kind dus ook niet kunnen besmetten.”

Urgent

Of het de komende tijd gaat stormlopen met aanmeldingen van aanstaande moeders, is voor haar moeilijk in te schatten. Tot nu toe gaat het nog niet heel hard. De laatste weken van dit jaar probeert de afdeling jeugdgezondheidszorg van de GGD Kennemerland een kleine inhaalslag te maken.

„De eerste stap is om vanaf 16 december vrouwen te gaan vaccineren die 32 weken of langer zwanger zijn. Het meest urgent dus. Vanaf 6 januari breiden we de groep uit naar vrouwen die 22 weken of langer zwanger zijn. De uiteindelijke doelgroep”, aldus Eijkhout.

Ze heeft navraag gedaan bij de grootste verloskundigenorganisatie in de regio: daar staan tot maart zo’n 300 bevallingen gepland.

Diny Bakker: „ Voor ons is het ook een kwestie van nieuwe samenwerkingen, met huisartsen en verloskundigen. We zitten nu in de opstartfase, maar we zijn er klaar voor.”

Zij en Eijkhout kijken ook naar een onderzoek van het RIVM onder zwangere vrouwen. Zeventig procent had al van de 22-wekenprik gehoord. Zestig procent vindt het een goed idee, vijftien procent staat er negatief in en 25 procent van de benaderde vrouwen was neutraal.

Waar de 22 wekenprik gehaald kan worden, verschilt per regio. Via de postcodetool op 22wekenprik.nl kan een afspraak gemaakt worden met de organisatie die in uw regio verantwoordelijk is voor de 22 wekenprik.

Meer nieuws uit Amsterdam

Meest gelezen