Premium

Decembermoorden herdacht: ’Hoe kan de moordenaar van opa president zijn?’

Decembermoorden herdacht: ’Hoe kan de moordenaar van opa president zijn?’
Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam naast oud-president Venetiaan van Suriname.
© ANP/Robin Utrecht
Amsterdam

Yasser Riedewald was een baby van twee maanden toen zijn vader Harold Riedewald ’s nachts door militairen werd meegenomen, gemarteld en gedood. ,,Ik ben nu 37. Net zo oud als de Decembermoorden.’’ Het na een schijnproces executeren van vijftien prominenten in de nacht van 8 of 9 december 1982, waarvoor president Desi Bouterse van Suriname tot twintig jaar cel is veroordeeld, bepaalt nog dagelijks zijn leven.

Op de herdenking zondagavond kruipt zijn dochtertje in hem weg, nadat hij voor een uitpuilende Amstelkerk zijn relaas deed. ,,Zij vraagt me ’Papa, hoe kan de moordenaar van opa president zijn?’ Leg dat maar eens uit aan een zevenjarige die je op probeert te voeden met normen en waarden.’’

Democratie, rechtsstaat, gerechtigheid. Woorden die alle sprekers in hun mond nemen op deze 38e herdenking van de Decembermoorden. Jawel, 38 keer, want de eerste herdenking organiseerde Romeo Hoost, toen nog Purmerender, nu Amsterdammer, al op zondag 12 december 1982.

Decembermoorden herdacht: ’Hoe kan de moordenaar van opa president zijn?’
Romeo Hoost, die voor de 38e keer de herdenking organiseerde, verloor zijn neef de advocaat Eddy Hoost bij de Decembermoorden.
© Foto ANP/Robin Utrecht

Zijn neef was de advocaat Eddy Hoost, ook een slachtoffer van de slachtpartij in Fort Zeelandia. Hij staat stil bij de vele ouders van de ’vermoorden’, zoals hij ze met nadruk noemt. De moeders zijn oud geworden, sommigen over de honderd. Maar nu zijn de meesten dood. Ze hebben niet mee kunnen maken hoe de Surinaamse krijgsraad, bestaande uit drie vrouwelijke rechters, de president veroordeelde tot twintig jaar cel. Hij zag de groep die naar de herdenking kwam jaarlijks slinken. Maar dit jaar is er plots overweldigende belangstelling. En zelfs de burgemeester van Amsterdam Femke Halsema, waar het comité het in eerdere jaren moest doen met ’slechts’ een wethouder.

De reden is gelegen in de veroordeling van Bouterse. Uniek in de wereldgeschiedenis, dat een rechterlijke macht de president van het eigen land veroordeelt. Daarover geeft advocaat Gerard Spong een lesje. Want hoe moet dit nu verder, grondwettelijk? ,,De president kan gratie verlenen, maar zelfgratiëring kan nimmer de bedoeling zijn van de makers van de grondwet. In die van Suriname staat dat de onpartijdigheid van de president vereist is. Die kan dus nooit over z’n eigen zaak beslissen.’’

In het dossier las Spong dat Eddy Hoost om water had gevraagd. ,,Het antwoord was: ’We geven geen water aan mannen die we gaan vermoorden. Dat is vermorsen van water.’ Hoe onmenselijk wil je het hebben? De ongelukkige schepsels die nu ’We want Bouta!’ roepen, beseffen niet dat zij de volgende kunnen zijn.’’

Op de eerste rij oud-president Venetiaan van Suriname. Telefoons schieten omhoog om filmpjes te maken als hij onverwacht toch gaat spreken. ,,Eigenlijk is er niets veranderd. Alle mensen hebben al die tijd precies geweten wat we nu weten. Het is duidelijk dat we nog wel even door moeten gaan.’’

Decembermoorden herdacht: ’Hoe kan de moordenaar van opa president zijn?’
Burgemeester Femke Halsema begroet Romeo Hoost van het organiserend comité.
© Peter Schat

Of zoals Halsema dat zei: ,,Gerechtigheid is een trein die altijd te laat komt en die door iedereen een beetje moet worden geduwd.’’

Meer nieuws uit Amsterdam

Meest gelezen