Premium

’Willie Wortel’ uit Opperdoes vecht voor introductie zelf ontworpen ammoniakfilter in stallen tegen stikstofprobleem

1/2
Opperdoes

Het klinkt als een sprookje. Te mooi om waar te zijn. Uitvinder Klaas de Boer (66) uit Opperdoes is echter bloedserieus: „Ik kan het stikstofprobleem in de veehouderij oplossen. Als instanties eindelijk meewerken in plaats van dwars te liggen.”

Op naar Opperdoes om het ’wereldwonder’ met eigen ogen te aanschouwen. Wie een ingewikkelde, met buisjes en slangetjes uitgeruste, machine denkt aan te treffen komt bedrogen uit. Voor zijn schuur aan de Nieuweweg staat een soort kuubkist. „Een prototype”, legt de geestelijk vader uit, „dat voor 80 procent klaar is. Binnen acht weken is deze ammoniakfilter leverbaar.”

De kist meet ruim anderhalve meter in het vierkant en de hoogte. Aan één kant is een opening. „Daar wordt ammoniak aangezogen. Aan de binnenkant van de drie overige zijden is een speciaal soort geribbeld karton bevestigd. Het heeft de bijzonder nuttige eigenschap om ammoniak te blokkeren. Met een milieuvriendelijke vloeistof, die wordt getrokken van het extract van een plant uit Zweden, wordt de damp geneutraliseerd. Het residu zou je bij wijze van spreken kunnen drinken”, klinkt het even simpel als doeltreffend.

Verzinkt staal

De filter waarmee De Boer proeven doet is vervaardigd van verzinkt staal. Uiteindelijk komt er een definitieve versie van roestvrij staal.

Maar of het zover komt? De Willie Wortel van Opperdoes heeft er een hard hoofd in: „Instanties, Wageningen University en grote bedrijven werken mij tegen. Keuringsinstituut Kiwa weigert om uitvindingen van ’kleine jongens’ als ik in behandeling te nemen. Hier spelen hele andere belangen dan het milieu. Het is vechten tegen de bierkaai.”

Hij ondervond al eerder dat een natuurvriendelijke uitvinding niet altijd leidt tot productie op grote schaal: „Bij toeval ontdekte ik de vuurdovende werking van een soort klei die ik aantrof op vakantie in Griekenland. Ik maakte een kampvuurtje. Door dat spul over de vlammen uit te strooien, doofden de vlammen binnen een tel.”

Patent

„Ik heb er patent op. En een apparaat ontwikkeld waarmee het goedje uitgestrooid kan worden boven vuur. Maar in Nederland krijg ik geen poot aan de grond. Hier houdt men vast aan brandblussers, waarvan het schuim heel schadelijk is voor het milieu. Nu heeft een bedrijf in China mijn patent gekocht.”

Maar terug naar de filter voor het ammoniakprobleem in veestallen. Die vondst komt niet zomaar uit de lucht vallen, vertelt Klaas de Boer: „Ik ontwikkel al zo’n tien jaar een machine voor milieuvriendelijke productie van parketvloeren. Dat is een sterk vervuilende industrie, waarbij ammoniak zo de lucht invliegt.”

Rooktunnel

„De productie in deze 22 meter lange rooktunnel gaat vele malen sneller. Tannine in het hout reageert op de kleine hoeveelheid toegediende ammoniak, waardoor de plaat donker kleurt. De machine zorgt voor de juiste dosering van ammoniak.”

Bij grote parketvloerenbedrijven in Drachten en Ede draaien de machines al. Sinds twee jaar staat er ook één in Amerika.

Om de schadelijke uitstoot van ammoniak te neutraliseren wilde De Boer eigenlijk eerst de bijbehorende filter klaar hebben. „Maar de opdrachtgevers hadden zo’n haast met de nieuwe machine dat ik daar voorrang aan moest geven. Maar nu die volop draait, kan ik de vervolmaking van de ammoniakfilter ter hand nemen. Het voorwerk is gedaan.”

Veestallen

Door de actuele discussie over stikstofuitstoot denkt Klaas de Boer met zijn uitvinding ook iets te kunnen betekenen voor de ammoniakemissie uit veestallen. De Opperdoezer heeft een sterke troef in handen, zegt hij: „De filter kost in zijn simpelste vorm 15.000 euro. De luchtwassers die nu her en der in stallen draaien vergen een investering van een ton en laten nog veel ammoniak ontsnappen naar de buitenlucht.”

Daarnaast vraagt zijn paradepaardje relatief weinig elektriciteit, is ’ie makkelijk te verplaatsen en op te hangen in de stal en verbeteren de luchtkwaliteit en daarmee gezondheid van dieren aanzienlijk.

De Boer denkt overigens breder: „Agrariërs weten vaak niet dat ze ook met andere maatregelen kunnen bijdragen aan een schoner milieu. Denk aan de teelt van luzerne. Ook elzenbomen hebben de eigenschap stikstof op te nemen. Ik kan ze daarin adviseren.”

Simpele oplossingen

Hij wordt in zijn missie gesteund door Venhuizer Douwe Witsen. De mannen kennen elkaar door toeval al een aantal jaren. „Ik ben gek op innovaties. Klaas verzint simpele oplossingen voor ingewikkelde vraagstukken. Daarom zet ik me in voor zijn uitvindingen, probeer die op de markt te brengen. Ze zijn goed voor een schoner milieu. En voor de economie”, aldus Witsen, in het dagelijks leven werkzaam bij de politie in Stede Broec.

De Boer noemt zich een ’selfmade man’. Hij deed de Lagere Technische School. Voordat hij in 1985 zijn eigen bedrijf Special Machines de Boer startte, werkte hij jarenlang als onderhoudsmonteur bij grasdrogerij Hartog in Abbekerk.

Landbouwmachines

Aanvankelijk begon hij in landbouwmachines. Daarna legde hij zich toe op reparatie, aanpassing en innovatie van houtbewerkings- en metaalmachines. Hij tekende onder meer voor het ontwerp van innovatieve machines voor parket- en cacao-industrie, voor hypermoderne las- en snijapparaten en robots. De productie vindt plaats bij een bedrijf in Zaandam.

Klaas geeft de moed niet op als het om zijn filter gaat: „Met deze oplossing kan het stikstofvraagstuk bij de boeren grotendeels worden weggenomen. Maar het lijkt wel of politiek en boerenorganisaties het niet willen zien. Het is zo krom als een hoepel.”

Meer nieuws uit West-Friesland

Meest gelezen