Westfries Museum koestert aankoop nieuwe schilderijen

1/4
Hoorn

Het Westfries Museum in Hoorn heeft de collectie uitgebreid met nieuwe kunst.

Er is namelijk geld, door de vrijgevigheid van anderen. Daardoor kan het gapende gat dat in 2005 door de kunstroof is ontstaan, weer een beetje worden opgevuld. Zoals met een schilderij van Matthias Withoos en een zeer zeldzaam zeegezicht dat door de Hoornse regent/kunstenaar Olfert de Vrij is getekend. Dit is voor het museum ook aanleiding om vanaf komende week aan aparte tentoonstelling te wijden aan de nieuwe aanwinsten. „De jaren dat wij als museum met een zeer beperkt jaarlijks budget zaken konden kopen, liggen achter ons”, stelt museumdirecteur Ad Geerdink. „Zeker nadat wij een legaat hebben gekregen van Frans le Cocq d’Armandville.”

Deze Heemstedenaar heeft zijn kunst- en antiekcollectie en bijna zijn volledige vermogen - bijna 2 miljoen euro - nagelaten aan het museum. Maar dat betekent volgens Geerdink nog niet dat het museum nu de collectie klakkeloos gaat uitbreiden: „We hebben een duidelijke keuze gemaakt. Het Westfries Museum koopt enkel bijzondere (kunst)objecten uit de periode tussen 1500 en 1800, we zijn het museum van de Gouden Eeuw.”

Schenking

„Onze focus zorgt er ook voor dat de kunsthandel en de verzamelaars ons eerder weten te vinden” aldus de directeur. „Soms gaat het erom of een kunstvoorwerp ergens goed wordt beheerd. Daarom komen mensen ook naar ons met een schenking of langdurig bruikleen. Dan is de juiste plek belangrijker dan het hoogste bod.”

Het Westfries Museum werd in 2005 eventjes wereldnieuws toen een belangrijk deel van de schilderijencollectie werd gestolen. De leemte van die kunstroof wordt nu beetje bij beetje weer ingevuld. Onder de gestolen werken in 2005 ook twee aquarellen van de 17e-eeuwse schilder Herman Hengstenburg. Onlangs kon het museum twee prachtige aquarellen van zijn hand aankopen. Hengstenburg (1667-1726) was een Hoornse kok en pasteibakker, die tekende en schilderde als hobby.

Maar er is meer moois, weet Geerdink. Vooral het werk van Olfert de Vrij (1635-1699, die al bij zijn leven werd beschouwd als een meester in zijn genre, is zeer zeldzaam. De Vrij hoorde tot een soort Hoornse school van kunstenaars, die maritieme werken met een bijzonder gevoel voor detail met pen en penseel tekenden.

Verdieping

De Hoornse kunsthistoricus John Brozius heeft zich in het leven en werk van Olfert de Vrij verdiept, zodat het museum nu zijn publicatie ’Met olieverf en penseel’ kan aanbieden. Dit als extra verdieping in de kennis over het werk.

Het Westfries Museum kan nu eindelijk zelf een echte ’Olfert’ aan de wand hangen. Het is het doek ’Oorlogsfregat en ander scheepsverkeer in stormachtig weer’. „Als je dan bedenkt dat De Vrij bij zijn dood slechts dertig werken heeft nagelaten, dan is dit een zeldzame aanwinst”, beklemtoont de directeur. „Er zijn namelijk nu nog maar vier werken van hem wereldwijd bekend. En wij hebben gelukkig dit werk kunnen kopen, via de kunsthandel.”

Het werk van De Vrij is onderdeel van de tentoonstelling ’Koele Wateren’ die nu in het museum pronkt. En hangt tussen de bruiklenen van het Rijksmuseum, met werk van Willem van de Velde (de oudere) en Ludolf Bakhuysen.

Een ander verworven topstuk is een landschap annex stilleven, dat door de bekende Hoornse schilder Matthias Withoos (1627-1703) is gemaakt. Eerder werd bekend dat dit zeldzame doek is aangekocht door het Westfries Museum, samen met het Flehite Museum in Amersfoort. Geerdink is erg ingenomen dat het tafereel volgens de afspraak nu tijdelijk naar Hoorn komt. „Hierin combineert Withoos drie genres in één doek. Het is echt erg zeldzaam.”

Zelfstandig

Het grote werk ’Jongen met een paard’ belooft een van de pronkstukken in het Westfries Museum te worden. „Het is een erg mooi voorbeeld van een genre dat bij uitstek in West-Friesland is begonnen”, vertelt hij. „Je ziet dan in de Enkhuizer schilderkunst een ontwikkeling waarin het kind voor het eerst zelfstandig geportretteerd wordt. De jongen met het paard kijkt je direct aan, hij is afgebeeld als een kleine volwassene.”

Een andere nieuwe aanwinst is het schilderij ’Twee kinderen in een landschap’. Vast staat dat ook dit schilderij in de 17e eeuw in West-Friesland is gemaakt, de maker is echter onbekend. Geerdink: „Dit portret is veel minder formeel. Het broertje en zusje staan hand in hand, wat je maar weinig ziet in die tijd en ze kijken je vertederend aan, bijna met een glimlach. Dit is al veel meer een echt kinderportret.”

Tien jaar geleden greep het museum nog mis, toen geprobeerd werd dit doek te kopen. Dankzij de steun van het Le Cocq d’Armandville-Planckenfonds en de Vrienden van het Westfries Museum is het nu alsnog aangekocht.

Kwart miljoen

Overigens: nog niet zo lang geleden werd het schilderij ’Jongen met een Paard’ op de kunst- en antiekbeurs Tefaf in Maastricht aangeboden voor een kwart miljoen euro...

„Dat was voor ons budget veel te hoog”, stelt Geerdink. Maar ook musea hebben wel eens een ’mazzeltje’, blijkt nu. Toen dit schilderij recent bij Sotheby’s opnieuw werd aangeboden, kon het museum alsnog toeslaan. Met extra middelen via de stichting Vrienden van het Westfries Museum en Stichting Kerkmeijer De Regt.

Meer nieuws uit West-Friesland

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons