Premium

Over dronken Denen en een dildo bij de vis; na 51 jaar op de visafslag houdt het op voor Bertus

Over dronken Denen en een dildo bij de vis; na 51 jaar op de visafslag houdt het op voor Bertus
Den Helder

Bijna 51 jaar werkt Bertus van Loosen uit Den Helder op de visafslag in zijn woonplaats. Op 22 november gaat de 66-jarige Nieuwedieper met pensioen. Dan is het tijd voor de stripboeken en de dvd’s. Meer dan vijftig jaar visafslag betekent ook een karrenvracht aan verhalen en herinneringen. Over vijfhonderd kisten schol in je eentje sorteren, vibrators bij de vis, dronken Denen die naast de boot stappen en werkdagen van zestien uur.

Met zijn visserstrui, muts en baard voldoet Bertus van Loosen aan het stereotiepe beeld van de visserman. Onlosmakelijk is hij verbonden aan de visafslag Den Helder/Texel aan het Nieuwe Diep. Hij liep elke dag naar zijn werk. „Een auto? Nee, daarvoor lust ik te graag een biertje. Ik ken mezelf. Dan stap ik gewoon in de auto en daar kunnen ongelukken van komen. Noem het zelfbescherming.’

Visbuurt

Vijftien jaar was Bertus toen hij in januari 1969 in navolging van zijn vader begon te werken op de Helderse visafslag. Een tiener uit de Visbuurt, getogen in de Stakman Bossestraat. Met een jaar Visserijschool achter de rug. Bertus zou nooit meer weggegaan van de afslag.

Hij startte als sorteerder. Soms duizenden vissen per dag moesten worden gerangschikt op grootte. Kabeljauw, schol, tong, rode poon, griet, wijting of tarbot. En dat zes dagen per week, met soms werkdagen van zestien uur. Het weekloon: 47 gulden.

Een man van de oude stempel is hij. Van de tijd dat de houten kistjes voor de vis nog eigenhandig werden getimmerd. En de kisten vis met een haak naar binnen werden gesleept. Van houten deuren die in de winter dichtgevroren zaten. Het sorteren gebeurde op lange houten tafels. De grote kabeljauwen, die van twintig kilogram of meer, werden op de grond gelegd. Sorteermachines of heftrucks waren er niet. „Ik heb een keer geprobeerd om op een heftruck te rijden. Toen reed ik bijna door een muur heen. Dat was dus ook de laatste keer.”

Over dronken Denen en een dildo bij de vis; na 51 jaar op de visafslag houdt het op voor Bertus
Zevenduizend stripboeken en 1400 cd’s vergezellen Bertus bij zijn pensioen.

Overvloed

Het waren de hoogtijdagen van de visserij-industrie. Honderd man werkte er op de afslag, de vloot telde 45 kotters. Elke dag vis, in overvloed. „Dan moest je vijfhonderd kisten schol sorteren. Op een tafel, in je eentje. Dan ben je inderdaad wel even bezig.”

En dan hopen dat het werk voor tien uur ’s ochtends klaar was. Want dan waren er steevast drie klanten van café De Bierbron die trakteerden op een biertje. Drie gratis biertjes, dat sloegen de noeste arbeiders van de visafslag niet af na een nacht werken. En dan ’s middags naar bed. „Als ik ga liggen, dan slaap ik. Ik heb altijd zes dagen per week in de nacht gewerkt. Ik ben een nachtmens. Houd van de stilte.”

Vijf decennia werken op de afslag laat lichamelijk zijn sporen na bij Bertus. De knieën haperen, de rug kraakt. Om die reden werkt hij nog slechts twee dagen per week. „Op de dagen dat ik vrij ben, ben ik gewoon om half vijf, half zes in de ochtend wakker. Dan ga ik wandelen. Koffie drinken bij een oud-collega. Die maak ik dan wakker inderdaad.”

Over dronken Denen en een dildo bij de vis; na 51 jaar op de visafslag houdt het op voor Bertus
Bertus bezig met een lading garnalen.
© Foto’s George Stoekenbroek

Vrijdag 22 november is zijn laatste werkdag. Na vijftig jaar en tien maanden, eerst als sorteerder en later als ’tweede man’ van de afslag, wacht het (verlate) pensioen. „Van de regering moest ik nog twee jaar langer werken. Waardeloos natuurlijk. Net als die regels die de visserij kapot maken.”

Verval

Pakweg de laatste twintig jaar maakte hij van heel dichtbij het verval van de visserij-industrie mee. ,,Dertien kotters zijn er nog slechts. De hoeveelheden vis zijn gehalveerd, de afslag is daardoor niet meer dagelijks in bedrijf. Kabeljauw wordt er niet meer gevangen in de nabijheid, omdat de watertemperatuur is gestegen. De toekomst is ongewis. Dat gaat me aan het hart. Ik ben al die jaren met duizenden mensen samengewerkt op de afslag. En je bouwt een band op met de vissers. De tijden zijn veranderd. Het beeld van de visser die in het weekeinde al zijn geld erdoorheen jaagt, is niet meer. Ze gaan tegenwoordig gewoon naar hun vrouw en kinderen.”

Drinkers

Bertus heeft wel anders meegemaakt op de ooit levendige visafslag. „Vooral de Denen waren stevige drinkers. Die stapten ’s nachts bij terugkomst vaak naast de boot. In het gat tussen kade en boot. Een keer is dat helemaal misgegaan. Die jongen is de volgende dag uit het water gehaald. Dood. Of die Volendammer die het licht aandeed, waarna de kotter explodeerde. Van zowel de boot als die jongen was niks meer over.”

Liever koestert hij de positieve herinneringen. Aan de bloeiende visafslag, aan de humor van de werkvloer. „Er waren ook veel vrouwen die aan het sorteren waren. Dan vonden vissers het leuk om expres een dildo, vibrator of kunstvagina tussen de vis te doen. De gezichten van die vrouwen als ze dat aantroffen...”

Vrouw

Hij zal het werk gaan missen. Maar een zwart gat, daarover is Bertus niet bang. Genoeg tijdsbesteding. Een vrouw is er nauwelijks geweest in zijn door vis ingekleurde leven. Kinderen heeft hij niet. „Ik ben korte tijd getrouwd geweest. Dat hield geen stand. Het zij zo.”

Bertus heeft de ruimte die een vrouw zou innemen naar eigen zeggen nodig voor de kasten met stripboeken en dvd’s. Zijn twee verzamelingen. Ooit had hij vierduizend strips. Hij verkocht ze en pakte de verzameldrift later weer op. Zes- à zevenduizend stripboeken bezit hij momenteel. De meeste leest hij ook. De Donald Duck, de Eppo en zijn absolute favoriet: Roodbaard.

En anders heeft hij altijd nog zijn pakweg veertienhonderd dvd’s om zijn leven na de afslag in te vullen. „Een half jaar na het pensioen mag je van de overheid weer aan de slag. Of ik dat doe? Dat moet de tijd uitwijzen. Eerst maar eens kijken hoe het me bevalt na 22 november.”

Meer nieuws uit Den Helder e.o.

Meest gelezen