Rubriek Hanneke Maakt Het Zelf: Net als in Villa Kakelbont [video]

Etensgeuren zoals in Villa Kakelbont. Ik kon me niets gezelligers voorstellen en werd van de gedachte alleen al helemaal gelukkig. De hammen, worsten en stukken spek die in Lindgrens verhalen in een aparte kamer aan de balken hangen, zijn er bij mij nooit gekomen. Maar mijn huis ruikt vanaf november wel regelmatig naar peperkoek, kaneelbroodjes en gevulde speculaas.

Probeer het ook maar eens als je je dezer dagen gedeprimeerd voelt door de vele donkere uren en de natte kou. Schuif de gordijnen dicht, doe het licht - op een enkele schemerlamp na - uit en zet overal kaarsjes neer. En begin met bakken. Laat het hele huis ruiken als in Villa Kakelbont, waar Pippi Langkous de hele dag op de vloer van de keuken peperkoeken liet afkoelen.

Misschien liever niet op de vloer, zeker niet als je huisdieren hebt rondlopen, maar zet de hele eetkamertafel vol met baksels, doe je ogen dicht en droom dat je in een Zweeds dorpje woont, met sneeuw tot aan de dakrand en allerlei lekkers om je heen. Dan zul je zien dat je je ook in onze natte, donkere najaarsdagen echt heel gelukkig kunt voelen. Al is het maar voor even.

Rubriek Hanneke Maakt Het Zelf: Net als in Villa Kakelbont [video]
Gevulde speculaas met suiker.
© Foto Harold Pereira.

Meteen aan een peperkoekhuisje beginnen is misschien niet zo’n goed idee, want het is nogal een klus om de muren van koek rechtop te laten staan, maar peperkoekmannetjes zijn voor iedereen te doen. Vooral omdat je koekuitstekers kunt kopen waarmee je heel makkelijk een dozijn koekenmannetjes kunt maken. Met een mengsel van water en poedersuiker vul je een spuitzakje en zo kun je met glazuur de mannetjes dan twee ogen, een neus en een mond geven. En zelfs wat knopen op zijn jas.

Basterdsuiker

Wat ook helemaal niet moeilijk is: gevulde speculaas. Ik kende de versie van Rutger van den Broek al, die in zijn Bakbijbel (uitgeverij Carrera) staat. Die is superlekker, maar er gaat wel 125 gram bruine basterdsuiker in. Naast boter, Zeeuwse bloem, karnemelk, speculaaskruiden, zout en bakingsoda.

Rubriek Hanneke Maakt Het Zelf: Net als in Villa Kakelbont [video]
Gevulde speculaas zonder suiker.
© Foto Natascha van der Stelt

Stel nu dat je niet van hele zoete baksels houdt, niet tegen suikerpieken in je lijf kunt of gewoon wat gezonder wil snoepen? Daar heeft Natascha van der Stelt een oplossing voor. In haar boek ’Natascha bakt zonder suiker en tarwe’ (uitgeverij Orlando) staan veel lekkere recepten, waaronder dus ook gevulde speculaas. Bij al haar baksels ging ze uit van recepten met suiker. Ze besloot net zo lang te experimenteren tot ze een geslaagd alternatief had voor de suiker en het meel of de bloem.

Voor dit artikel ging ik in mijn eigen keuken aan de slag om zowel Rutgers speculaas als die van Natascha te maken. Niet alleen om het verschil in bereidingswijze te bekijken (wat trouwens erg meevalt) maar ook om het verschil in smaak te proeven.

Rubriek Hanneke Maakt Het Zelf: Net als in Villa Kakelbont [video]
Gevulde speculaas van de bakker.

Toegegeven: als je eerst Rutgers gevulde speculaas eet (nou ja, een stukje dan, want zo’n hele speculaastaart gaat niet lukken in één keer) zul je Natascha’s versie misschien niet in één keer lekker vinden. De smaak van de amandelspijs is namelijk wel anders. Minder zoet en ook wat zachter van structuur.

Maar maak je ze allebei en proef je eerst de speculaas zonder suiker, dan zul je merken dat het stuk mét suiker opeens gigantisch zoet lijkt. Er is absoluut niets mis met de baksels van Rutger van den Broek. Mijn kinderen hadden duidelijk een voorkeur voor zijn gevulde speculaas, maar dat zijn dan ook echte zoetekauwen.

Rubriek Hanneke Maakt Het Zelf: Net als in Villa Kakelbont [video]

Ik heb ook moeten wennen aan de smaak van de amandelspijs die gemaakt is met gedroogde abrikozen, boter, amandelmeel, zest van citroen, een ei en wat melk. Ook de structuur was toch wel anders en ik had wat tijd nodig om dat op waarde te schatten. Maar als ik een stukje van Natascha’s gevulde speculaas meeneem naar mijn werk, heb ik daar wel voor uren genoeg aan, terwijl ik na een stukje speculaas met suiker veel sneller weer trek had.

Vanaf nu zal ik echt niet uitsluitend gebak bereiden zonder suiker, maar toch grijp ik steeds vaker naar haar recepten. Want een lichaam kan echt wennen aan gebak en koekjes zonder suiker. En zelfs al doe ik het maar af en toe, dan toch merk ik dat het mijn lijf goed doet.

Recept Gevulde Speculaas uit het boek ’Natascha Bakt zonder suiker en tarwe’:

10 – 14 punten glutenvrij

Ingrediënten:

amandelspijs:

50 gram gedroogde, biologische abrikozen, 75 gram zachte boter, 100 gram amandelmeel, 1 eetl zest van een biologische citroen, 1 ei, 2 eetl melk.

Laat de abrikozen tien minuten wellen in kokend water en giet ze daarna af. Pureer de abrikozen met de boter met behulp van een staafmixer of een blender tot een karamelachtige puree. Meng het amandelmeel met de zest in een andere kom. Roer eerst de abrikozenpuree en dan het ei en de melk door het amandelmeel. Roer tot een egale, gladde massa ontstaat en laat de spijs een uur afgedekt in de koelkast opstijven.

Deeg:

75 g gedroogde, biologische abrikozen, 125 g boter, 200 g havermeel, 50 g amandelmeel, 3 el speculaaskruiden, 2 tl bakpoeder, 1 tl baksoda, snuf zout 1 ei, losgeklopt, plus 1 ei, losgeklopt, ter versiering, 25 ml (karne)melk, 10 – 20 amandelen, ter versiering. Verder nodig: staafmixer, boterkoekvorm of een andere ronde, lage taartvorm met gladde randen(Ø 20 – 22 cm)

Bereiding:

Maak eerst de amandelspijs en bereid het deeg als de amandelspijs rust in de koelkast. Laat de abrikozen 10 minuten wellen in kokend water. Giet de abrikozen af en pureer ze met de boter met behulp van de staafmixer tot een gladde puree.

Meng havermeel met amandelmeel, speculaaskruiden, bakpoeder, baksoda en zout in een andere kom. Roer de abrikozenpuree door het meelmengsel. Roer het ei en de melk door het deeg. Kneed het deeg door.

Dek de kom goed af en laat het deeg ongeveer 10 minuten rusten. Verwarm de oven voor tot 180 °C. Vet een boterkoekvorm in of bekleed hem met bakpapier.

Verdeel het deeg in twee stukken, de een iets groter dan de ander. Rol elk stuk deeg uit tussen twee vellen bakpapier tot een ronde deegplak, één net zo groot als de bodem van de bakvorm en de ander ongeveer 6 cm groter. Bekleed de bakvorm met de grootste deegcirkel.

Maak van de amandelspijs een platte schijf (Ø 20 – 22 cm) en leg hem in de bakvorm. Leg de tweede deegplak op de amandelspijs en duw hem een beetje aan. Versier de bovenkant van het deeg met de amandelen. Bestrijk de amandelen en het deeg met het losgeklopte ei.

Bak de gevulde speculaas 35 minuten in de oven tot de amandelen goudbruin zijn. Laat de speculaas een halfuur afkoelen in het bakblik om steviger te worden. Verwijder het bakblik en laat de speculaas helemaal afkoelen op een taartrooster.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Keuze van de redactie

Lees hier de digitale editie



Volg ons