Premium

Een diep gevoel van rust bij IJsbrand en Henny van Straalen-Reemer van de sterrenwacht in De Zilk

Een diep gevoel van rust bij IJsbrand en Henny van Straalen-Reemer van de sterrenwacht in De Zilk
IJsbrand en Henny van Straalen-Reemer.
© Foto Nel Kleverlaan
De Zilk

Waarom doen mensen wat ze doen? Waar halen ze plezier uit? Het zijn van die vragen die Nel Kleverlaan zichzelf met enige regelmaat stelt. Wat maakt mensen gelukkig? De Alkmaarse psychologe probeert aan de hand van een serie portretten - die om de week worden geplaatst - het antwoord te achterhalen. Deze week op zoek naar het geluk met IJsbrand en Henny van Straalen-Reemer.

Afgelopen zomer had ik de neiging om ’s nachts mijn bed op het balkon te zetten, zodat ik eindeloos naar de sterren kon kijken. Maar hoe zit het ook alweer met dat heelal? IJsbrand en Henny van Straalen-Reemer kunnen er alles over vertellen. Het echtpaar heeft in De Zilk een sterrenwacht, gewoon in de achtertuin.

„Natuurlijk vind ik nog veel meer dingen leuk”, begint IJsbrand. „Het is echt niet zo dat mijn geluk van de sterren afhangt. Maar door zo’n hobby maak je wel bijzondere momenten mee.” Hoewel hij druk bezig is met de voorbereidingen voor zijn werk, slaat hij voor dit gesprek zijn laptop even dicht.

De twee kwamen elkaar 21 jaar geleden tegen tijdens een lezing bij Stichting Volkssterrenwacht Copernicus in Haarlem. Zij was secretaris van de sterrenwacht, hij voorzitter van de werkgroep astrofotografie. Hij lacht: „De lezing ging nota bene over de voordelen van geen relatie hebben. Mensen die zich bezighouden met astronomie zijn vaak einzelgängers. Bij nacht en ontij je bed uit om in binnen- en buitenland naar de sterren te kijken, vergt nogal wat van een relatie. Gelukkig houden wij er allebei van.”

Waarom? Terwijl Henny mij de meest fantastische foto’s van sterrenstelsels laat zien, komen de antwoorden snel en eensgezind. „Kijken naar het heelal doet je beseffen hoe nietig we zijn, hoe uniek het is dat we op deze kleine planeet kunnen leven. Door te kijken voel je je verbonden met het grote geheel.’’

Hij: „Heel soms komt dat gevoel uit mijn jeugdjaren terug, zo’n allesoverheersend geluksgevoel.” Zij: „Een mooie sterrenhemel is groots. Dat proberen we zoveel mogelijk aan anderen over te brengen.”

Hij: „Wist je dat de nachtelijke hemel beweegt? De natuur is dan heel dichtbij. Je hoort allerlei geluiden om je heen, neemt heel scherp waar. Je ziet dingen door de telescoop die je normaliter niet kunt zien en dat is heel speciaal.”

Zij: „We gaan regelmatig naar Frankrijk. Geen telefoon, geen bereik, geen straatverlichting, niks. Alleen die hemel.” Hij: „Vallende sterren, een maansverduistering, tien dagen nadat hij was ontdekt heb ik in de jaren 90 de komeet Hale-Bopp door de telescoop gezien. Je zag hem twee jaar later gewoon langstrekken.”

Hun enthousiasme werkt aanstekelijk. Hun eerste sterrenwacht was in ’s Gravenzande, boven op het dak van een schuur. In 2004 verhuisde het stel naar De Zilk, waar in 2007 sterrenwacht Foucault werd geopend. Trots toont Henny de kleine ontvangstruimte waar ze workshops voor beginnende astronomen geven, het zelfgemaakte planetarium, de fotodoka van ’IJs’, zoals ze haar man liefdevol noemt, en uiteraard de enorme eigenhandig gebouwde sterrenkijker waarmee dit sympathieke stel in de ruimte tuurt.

Ze vertelt over hoe ze van de Haarlemse bij de Leidse sterrenwacht terechtkwam, het oudste nog bestaande observatorium ter wereld. Jarenlang gaf ze er met veel plezier rondleidingen en nog steeds heeft ze van dit instituut een sleutel.

Ook bij Foucault is het met regelmaat een drukte van belang. Zij: „En altijd zorg ik voor iets lekkers bij de koffie, want astronomie en gastronomie gaan goed samen.” Hij: „Je doet dit niet alleen voor jezelf. Het plezier zit ’m ook in het delen. Ik word er blij van als ik mensen kan leren waar de Grote Beer staat, wat een sterrenwolk is en hoe Jupiter eruit ziet.’’

,,Soms sta ik ’s avonds laat even op de stoep voor ons huis. Als het weer goed is en het licht op de landerijen niet al te overdadig, kan je met het blote oog genieten van wat daarboven te zien is. Dan stoppen er spontaan mensen om te vragen waar ik naar kijk.”

Op mijn vraag of zo’n sterrenhemel ook troost kan bieden komt een weifelend antwoord. Dan, wijzend op de vele kijkmomenten in Frankrijk, zegt IJsbrand: „Ik ervaar vooral een diep gevoel van rust.”

Meer nieuws uit Lifestyle

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.