Premium

Beverwijkse softwareontwikkelaar Jan van Kampen: ’Ik wil helemaal geen pretpark kapotmaken’

Beverwijkse softwareontwikkelaar Jan van Kampen: ’Ik wil helemaal geen pretpark kapotmaken’
Jan van Kampen op het oude schoolplein van de Wilgeroos, tegenwoordig Studio O.
© Foto Heleen Vink

Jan van Kampen is softwareontwikkelaar, kunstenaar en docent in wording. Dat laatste omdat hij ervoor pleit om programmeren zo vroeg mogelijk aan te bieden aan basisschoolleerlingen. ,,Programmeren is een manier van denken die een wereld aan mogelijkheden opent.’’

Paspoort

Naam: Jan van Kampen

Leeftijd: 28

Woonplaats: Beverwijk

Van Kampen heeft een atelier in Studio O. Dat is de voormalige Beverwijkse school Wilgeroos aan de Grebbestraat waar hij zelf als kind op school zat. ,,Het lokaal dat ik gebruik was vroeger een groep 4.’’

In een hoek staat een tweetal loungebanken met een salontafel erbij. Los van dat rustpunt is de hele ruimte één grote verzameling materialen, prototypes van kunstwerken en projecten. Op een hoge plank aan de muur draait een kamerplant eindeloos rondjes, naast een rij beamers midden in het lokaal, fladdert een mechanische vlinder met ’ge-3D-printe’ vleugels. ,,We vergaderen hier regelmatig met kunstenaarscollectief #Kunsdt. We maken interactieve kunst met een digitale twist. Met sensoren, code en ict laten we objecten reageren op de kijker. Vonden we eigenlijk gewoon leuk om te doen, maar opeens werden we kunstenaars genoemd. Best bijzonder.’’

Springplank

Bijna alle projecten beleven hun première op het Young Art Festival in Beverwijk. ,,Het YAF heeft veel ruimte voor creativiteit. Achteraf gezien is het YAF heel erg belangrijk voor me. Als springplank voor een hele goede vriendengroep maar ook voor mijn bedrijf, voor de techniek. Ik ben nog steeds aan het festival verbonden als digitaal coördinator. Heerlijk om zo fysiek te kunnen experimenteren met kunst en techniek. Past goed bij mijn persoonlijkheid. Ik geloof pas dat iets echt werkt als het me niet lukt om het te slopen. Vandaar ook al die bewegende dingen in mijn atelier. Zoals die vlinder. Dat is gewoon een ultieme duurtest. Uiteindelijk moet ik er driehonderd van maken. In elke vlinder zitten twee motortjes om de vleugels te bewegen en ze zijn zo geprogrammeerd dat geen pauze tussen twee bewegingen even lang duurt. Anders zit ik straks met driehonderd vlinders die synchroon fladderen.’’

Via de post-hbo-opleiding Beroepskunstenaars in de Klas staat Van Kampen een paar dagen per week voor de klas. Laat hij kleuters experimenteren met een robot die een scan kan maken van een voorwerp en dan op een klein bonnetje in steekwoorden het voorwerp beschrijft. ,,Een eerste kennismaking met kunstmatige intelligentie. Elk kind gaat daar op zijn eigen manier mee om. Ik doe ook andere dingen, zoals met groep 5 een elektronisch circuitje solderen. En als er dan rookwolkjes verschijnen nadat de stroom erop ging, nadenken waar het mis is gegaan. Het prikkelen tot nadenken hoe iets beter kan. Dat is echt mooi. Maar ook je vingers branden aan de soldeerbout omdat je hem verkeerd vastpakt, dat hoort er ook bij. Dat overkwam me vorige week nog.’’

De Beverwijker woonde als kind vlakbij zijn oude basisschool. ,,Twee straten verderop. Mijn opa en oma woonden in het huis naast ons. Kort nadat mijn opa overleed, hebben we de huizen met elkaar verbonden door er een deur tussen te maken. Ik moet toen vijf zijn geweest. Ik weet nog dat mijn vader die muur stond uit te hakken en ik later, door de muur, naar het huis van mijn oma kon lopen. Mijn oma had haar eigen leven hoor, maar toch was ze als een tweede moeder. We deden heel veel samen, ze paste op ons. En donderdag was altijd patatdag. Tot dit voorjaar, toen ze overleed. In maart en april van dit jaar overleden allebei mijn oma’s, daar zat drie weken tussen. De een is 99 geworden, de andere 95 jaar oud.’’

Na de Wilgeroos ging hij naar het Kennemer College en vervolgens naar de Vrije Universiteit in Amsterdam. Tijdens zijn opleiding Computer Science boekte de Beverwijker onverwacht vroeg zijn eerste programmeersucces. Als huiswerkopdracht in het eerste jaar ontwikkelde hij een app. ,,Een cheatprogrammaatje voor Wordfeud. Ik bood het te koop aan voor een euro. Dat leverde op de eerste dag al 18 duizend euro op. Het appje bestaat niet meer, maar het heeft veel mogelijk gemaakt.’’

Creatief

Op de VU speelt hij ook al met het idee om projecten voor het onderwijs te ontwikkelen. ,,Ik wil heel graag goed worden in het overbrengen van informatie. Op een creatieve manier andere mensen in aanraking brengen met techniek en creatieve vaardigheden. Zelfs van kleuters die met kunstmatige intelligentie geconfronteerd worden, krijg je heel goede vragen. Vanaf groep 4 vind ik het nog interessanter worden. Vanaf die leeftijd beginnen kinderen echt na te denken en kun je ze ’als mensen benaderen’. Dat levert heel verschillende discussies op over kunstmatige intelligentie. Neem het idee dat pizza’s ook bezorgd kunnen worden met een drone. Dan is er ook wel eens een kind bij dat bedenkt dat je onder die drone ook een bom kunt hangen in plaats van een pizza. Kunstmatige intelligentie kan heel beangstigend zijn. Ik vind het daarom erg belangrijk dat daar nu afspraken over worden gemaakt door overheden en bedrijfsleven. Het is nu tijd om kaders te stellen, want niemand weet wat er allemaal op ons af komt.’’

Als kind was hij zelf al druk in de weer met computers en met programmeercode. Hij leerde zichzelf programmeren en daarmee veranderde zijn wereld op slag. ,,Programmeren is een manier van denken. Het heeft te maken met hoe je problemen benadert en oplost. Je leert grote kwesties op te delen in kleine brokjes die makkelijker zijn op te lossen dan het hele probleem in één keer. Toen ik eenmaal leerde programmeren kon ik opeens veel makkelijker de bètavakken aan. Dat scheelde enorm.’’

,,Ik pleit er daarom voor dat kinderen al in een vroeg stadium met programmeren in aanraking komen. Daar hebben ze hun hele leven profijt van. En daarom ben ik die opleiding gaan doen. Ik wil niet per se leerkracht worden, maar ik wil wel heel graag leren hoe ik op de beste manier informatie overdraag. Met kinderen in groep vier kun je al beginnen met ’unplugged programmeren’. Door ze bijvoorbeeld in een veld van blokken op de grond een instructie voor een route van A naar B te laten bedenken. Ze doorlopen daarmee verschillende stadia van het oplossen van een probleem. Ze zien een uitdaging, denken erover na, hebben een idee, vertalen het in een code en uiteindelijk komen ze tot iets werkends.’’

Programmeren draait om nullen en enen en Van Kampen is een typische bèta. Ict is voor hem iets waarbij veel gevoel komt kijken. ,,Programmeren is een creatief vak en creativiteit is emotie. Dat ik me een avond helemaal in de datablunders van Walibi kan verliezen is daar een goed voorbeeld van.’’

Walibi

Veel van zijn huidige opdrachtgevers (als softwareontwikkelaar) benaderde hij aanvankelijk op de zelfde manier als hij afgelopen maand pretpark Walibi benaderde: Door het bedrijf te wijzen op datalekken. Zoals de Efteling bijvoorbeeld, die later bij hem terugkwam met de vraag of hij nieuwe systemen voor ze wilde testen.

Walibi reageerde echter als door een wesp gestoken en betichtte de Beverwijker van afpersing. ,,Meestal zijn bedrijven blij dat je ze tipt en hebben ze daar zelfs beloningsbeleid voor. Waarom zou ik een pretpark willen afpersen? Ik wil Walibi niet kapotmaken, wat schiet je ermee op? Ik ben geen crimineel, ik heb geen geld nodig; als dat zo is moet je geen kunstenaar of docent worden. Die beschuldiging heeft me dwarsgezeten en heeft tot de nodige zelfreflectie geleid. Had ik misschien wat minder bijdehand moeten zijn? Uiteindelijk heb ik een open brief aan Walibi op mijn blog geplaatst. Ik pers niemand af maar als dat onbedoeld zo is overgekomen dan spijt me dat.’’

Normaal gesproken is hij niet zo snel onder de indruk. Bedrijven die dreigen met aangiftes of rechtszaken, daar heeft Van Kampen wel vaker mee te maken. ,,Zo ontwikkelde ik eens de app AHnoniem, waarmee je wél bonusvoordeel kon krijgen maar je níet je persoonlijke informatie prijsgaf aan Ahold. Daar waren ze niet zo blij mee. Of die keer dat een zwembad met een nieuwe interactieve glijbaan waarin foto’s van de zwemmers worden gemaakt, per ongeluk al dat beeldmateriaal voor iedereen toegankelijk op een server had gezet. En ik ze daar op wees. Ik heb zelfs eens meegemaakt dat een bedrijf een duur advocatenkantoor inhuurde dat vanaf 10 uur ’s morgens een mannetje bij mijn voordeur liet posten. Alleen maar om me ’een brief te overhandigen’. Best intimiderend. Ik was pas om 19 uur thuis, toen stond hij er nog.’’

Meer nieuws uit IJmond

Meest gelezen