Premium

Laarder Bep de Boer verliest zich in onderzoek naar naam Kostverloren; ’Tjonge, ik ben wat begonnen’

Laarder Bep de Boer verliest zich in onderzoek naar naam Kostverloren; ’Tjonge, ik ben wat begonnen’
Bep de Boer is gegrepen door de naam Kostverloren.
© STUDIO KASTERMANS/BEN DEN OUDEN
Laren

Laren heeft een straat die Kostverloren heet. ’Bijzondere naam’, kun je daarvan denken. Maar zo bijzonder is het niet. Enschede heeft er ook een. Heerenveen idem. Net als Liesveld, Nijkerk, Menterwolde en Bunschoten en talloze andere plaatsen. En dan hebben we het nog niet over de dijken, polders, molens, bushaltes, stations en huizen die met diezelfde ’armoedige’ naam door het leven gaan. Laarder Bep de Boer is erdoor gegrepen en schrijft er een boek over.

Als je zelf bent opgegroeid in de Larense Kostverloren, is die straatnaam zowel vertrouwd als intrigerend. Natuurlijk vraag je je af waar die merkwaardige naam, waarvoor je je in het chique Laren zelfs wel eens een beetje hebt geschaamd, vandaan komt. Maar nooit is het bij je opgekomen om op zoek te gaan naar een antwoord op die vraag. Daarvoor heb je iemand nodig als Bep de Boer. Die gaat spitten tot hij het naadje van de kous weet. En soms kan hij zich in zo’n zoektocht zo verliezen dat het resulteert in een boekje waarin hij zijn bevinden deelt met de rest van de wereld. Met de Kostverloren is dat niet anders.

Voor het begin van de Kostverloren-gekte van De Boer moeten we een tijdje terug in de tijd. De Laarder vertelt hoe hij en zijn vrouw tijdens een fietstochtje in Bunschoten terecht kwamen. ,,Het was markt. Om de drukte te omzeilen reden we in een boog om de markt heen en plotseling viel mijn oog op een straatnaambordje met de naam Kostverloren. Hé, dacht ik, die hebben we in Laren ook. Kort daarna bezochten we kennissen in Amstelveen, waarmee we een stukje gingen wandeling. Tijdens die wandeling stuitte ik op een bordje ’Kostverlorenhof’. Ja, en dan ga je denken...’’

Eenmaal thuisgekomen pakte De Boer er het Postcodeboek, dat toen nog bestond, bij en ontdekte meer dan twintig gemeenten waarin de naam Kostverloren voorkwam. Internet was in die tijd nog geen gemeengoed, dus schreef De Boer al die gemeenten aan met de vraag of zij hem meer konden vertellen over hun Kostverloren. Van zijn bevindingen deed hij verslag in een dun boekje, dat in 2003 uitkwam.

Volledigheid

Einde verhaal, zou je zeggen. Maar nee, bij De Boer bleef het knagen. Het boekje was niet compleet. ,,Ik vond het gewoon niet genoeg.’’ Dus pakte hij afgelopen zomer zijn Kostverlorenstudie weer op. En deze keer streeft hij naar volledigheid.

Inmiddels heeft hij 29 ’Kostverlorens’ getraceerd. Straatnaam, maar ook gebouwen, een station, een bushalte, een molen, een polder en zelfs een bocht in de rivier de Amstel dragen die naam. De Boer gaat ze allemaal bezoeken, fotograferen en beschrijven. Vijf Kostenverlorens die vanuit Laren te befietsen zijn, heeft hij inmiddels al gehad. Van om de hoek in zijn eigen dorp brachten ze hem ook naar Weesp, Nijkerk (dat was een eind, hoor), Bunschoten en Soest. Per openbaar vervoer ging hij naar Geldermalsen om daar de Kostverlorenkade te bezoeken. ,,Toen ik daar kwam bleek de bus naar die kade op zondag niet te rijden.’’

Ook voor de overige studieobjecten, moet hij verder van huis. Treinreisjes naar alle uithoeken van het land. ,,Ach, dat geeft je een doel om ergens naartoe te gaan. Alleen maar musea bezoeken, is ook niet alles.’’ Een grote slag is al gepland. ,,Binnenkort ga ik met mijn dochter in de auto een dagje naar Amsterdam (1e, 2e en 3e Kostverlorenkade, de Kostverlorenstraat, de Kostverlorenvaart en café Kostverloren) en Amstelveen (Kostverlorenhof en het gelijknamige winkelcentrum, het Huis Kostverloren en de Kostverlorenbocht in de Amstel).

Hoe verschillend ook, al die straten en gebouwen hebben één ding gemeen. Het is een plek waar vermogen teloor ging. De Boer: ,,Neem Laren. Daar verwijst de straatnaam naar een akker. Die werd ingezaaid, maar de oogst kwam nooit op. Daar ging dus de kost voor de boer verloren.’’ Wanneer het werk klaar is? De Boer grinnikt. ,,Geen idee. Daar zal echt wel een jaar overheen gaan. Soms denk ik wel eens: Tjonge, ik ben wat begonnen. Maar het leuke is dat ik steeds weer nieuwe dingen ontdek. Zo stuitte ik onlangs op een overlijdensadvertentie van iemand die Kostverloren als achternaam had....”

Meer nieuws uit Gooi

Meest gelezen